31.66c
Երեվան
կրկ, հլս 12
Ֆրանսա աշխատանքային այցի ծիրէն ներս նախագահ Սերժ Սարգսեան հանդիպում ունեցած է նաեւ Ֆրանսայի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի Ֆրանսիա-Հայաստան բարեկամութեան խումբի նախագահ Ժաք Մարիլոսեանի, Ծերակոյտի Ֆրանսա-Հայաստան բարեկամութեան խումբի նախագահ Ժիլպեր-լիւք Տըւինազի եւ այդ պատգամաւորական խումբերու անդամներու հետ:
Հանդիպման ընթացքին նախագահ Սերժ Սարգսեան եւ Ֆրանսա-Հայաստան բարեկամութեան խումբի նախագահ Ժաք Մարիլոսեան հանդէս եկած են ելոյթներով:
Այս մասին կը տեղեկացնէ ՀՀ նախագահի աշխատակազմի հասարակայնութեան եւ տեղեկատւութեան միջոցներու հետ կապերու վարչութիւնը:
Ֆրանսայի Ազգային ժողովի եւ Ծերակոյտի բարեկամութեան խումբերու անդամներուն հետ հանդիպման ընթացքին նախագահ Սերժ Սարգսեան իր ելոյթին մէջ ըսած է.
Յարգելի՛ Ժաք Մարիլոսեան,
Յարգելի՛ պատգամաւորներ,
Այսօրուայ հանդիպումն ինձ համար, ի հարկէ, առաջին հերթին հանդիպում է իսկական բարեկամների հետ` մարդկանց, ում համար բարեկամութեան խմբի անդամ լինելն ինքնանպատակ չէ, իսկ բարեկամութիւնը` թանկ: Մարդկանց հետ, ովքեր իսկապէս յանձն են առել իրենց ներդրումը բերել հայ-ֆրանսիական առանձնաշնորհեալ բարեկամութեան ամրապնդմանը, մեր միջպետական օրակարգի համալրմանը, մեր ժողովուրդների միջեւ փոխըմբռնման բարձրացմանը: Եւ այդ պատասխանատու առաքելութիւնը ձեզ յաջողւում է հիանալի իրականացնել: Շնորհակալ ենք, որ անկախութիւն ձեռք բերելուց ի վեր դուք միշտ մեր կողքին էք եւ կայուն զարգացման ուղին բռնած Հայաստանին աջակցում էք կարեւոր հարցերում, այդ թւում նաեւ` ժողովրդավարութեան եւ բարեփոխումների ամրապնդման գործում, Արցախի խնդրի արդարացի առաջմղման հարցում:
Հանդիպելով թէ՛ Հայաստանում եւ թէ՛ Ֆրանսիայում, մենք միշտ էլ քննարկելու հարցեր ունենք, քանի որ իսկական բարեկամներին վայել մեր ծաւալուն օրակարգը դինամիկ զարգացում է ունենում, միշտ նորացւում է, փոփոխւում է` մեր երկրների, տարածաշրջանի եւ գլոբալ զարգացումներին համընթաց:
Ուրախ եմ, որ հայ-ֆրանսիական բարեկամական ոգուն համահունչ` խորհրդարանական համագործակցութիւնը դրսեւորւում է նաեւ բազմակողմ հարթակներում` Եւրոպայի խորհրդի, ԵԱՀԿ-ի, ՆԱԹՕ-ի խորհրդարանական վեհաժողովներում: Գիտեմ, ի հարկէ, որ վերջին խորհրդարանական ընտրութիւններից յետոյ այդ վեհաժողովներում ֆրանսիական պատուիրակութիւնների կազմերը նորացուել են, բայց ես յոյս ունեմ, որ այսօրուայ պատուիրակութիւնները կը շարունակեն համագործակցութիւնը մեզ հետ, մշտապէս հետամուտ կը լինեն այն հարցերին, որ զգայուն են նաեւ Հայաստանի համար: Ի հարկէ, նաեւ շատ բարձր եմ գնահատում Եւրոպական խորհրդարանի անդամներին: Մենք այնտեղ ներկայացուած չենք, բայց շատ շնորհակալ եմ նաեւ այդ պատգամաւորներին, ովքեր մշտապէս ուշադիր են հայկական հարցերի նկատմամբ:
2017 թուականն, իսկապէս, կարեւոր տարի էր թէ՛ Հայաստանի եւ թէ՛ Ֆրանսիայի համար. Ֆրանսիայի ժողովուրդն ընտրեց նոր նախագահ, նոր խորհրդարան: Ես վստահ եմ, որ այս Ազգային ժողովն էլ կը շարունակի մեծ դերակատարում ունենալ Ֆրանսիան աւելի զարգացնելու եւ հզօրացնելու գործում: Ի հարկէ, Հայաստանում եւս կայացան խորհրդարանական ընտրութիւններ, որոնք դարձան մինչ այդ իրականացուած Սահմանադրական բարեփոխումների եւ ընդունուած նոր Ընտրական օրէնսգրքի իւրայատուկ փորձաքարը: Իսկ դա նշանակում է, որ Հայաստանում առաւել ամրապնդուեցին ժողովրդավարութեան հիմքերը, ինչի շնորհիւ մենք ապրիլին սահուն անցում կը կատարենք կառավարման խորհրդարանական ձեւին: Անշուշտ, սա բեկումնային որոշում էր, որ մենք կայացրեցինք հիմնուելով մեր քաղաքական դաշտի աւանդոյթների եւ մշակութային առանձնայատկութիւնների վրայ` նպատակ ունենալով ապահովել Հայաստանի երկարաժամկէտ կայուն զարգացումը:
2017 թուականին ստորագրուեց նաեւ Հայաստան-Եւրոպական Միութիւն Համապարփակ եւ ընդլայնուած գործընկերութեան համաձայնագիրը: Դա մեզ համար առաջին հերթին նշանակում է, որ Հայաստանը, հայ ժողովուրդն իրեն համարում է եւրոպական քաղաքակրթութեան անքակտելի մաս` հաւատարիմ իր ակունքներին, իր դաւանանքին, մեր ընդհանուր եւրոպական արժէքներին:
Յարգելի՛ գործընկերներ,
Մենք համոզուած ենք, որ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան խաղաղ կարգաւորումն այլընտրանք չունի: Այս մասին ես յայտարարել եմ հնարաւոր բոլոր բարձր ամբիոններից եւ այժմ էլ վերահաստատում եմ մեր այս յանձնառութիւնը: Եւ ի հարկէ, այս առումով մենք շատ բարձր ենք գնահատում մեր բարեկամ եւ վստահելի գործընկեր Ֆրանսիայի` որպէս ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրի ջանքերն ուղղուած հիմնահարցի խաղաղ բանակցային կարգաւորմանը: Միաժամանակ, բոլորը պէտք է շատ յստակ գիտակցեն, որ Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդիրը մարդու իրաւունքների խնդիր է: Եւ այն կարող է լուծուել միայն մարդու հիմնարար եւ անօտարելի իրաւունքներից մէկի` ժողովրդի ազատ ինքնորոշման միջոցով: Ադրբեջանը պէտք է ճանաչի եւ յարգի Արցախի ժողովրդի կողմից սեփական ապագան ինքնուրոյն որոշելու իրաւունքը, իսկ արցախահայութեան անվտանգութիւնը պէտք է երաշխաւորուած լինի բոլոր հնարաւոր միջազգային եւ ներքին մեխանիզմներով: Եւ այս առումով նոյնպէս ի դէմս ձեզ շատ կարեւոր է Ֆրանսիայի ձայնը, քանզի Ֆրանսիան խաղաղութեան ջատագով է, իսկ մարդու իրաւունքների պաշտպանութիւնն ու խթանումը մշտապէս Ֆրանսիայի առաջնահերթութիւնն է եղել:
Եւ այս համատեքստում մեծապէս կարեւորում եմ նաեւ ֆրանսիացի խորհրդարանականների այցերը Արցախ, սեփական աչքերով տեսածի փոխանցումը Ֆրանսիայի հանրութեանը, ինչը հսկայական, ուղղակի անգնահատելի նպաստ է բերում Արցախի խնդրի արդարացի կարգաւորմանը: Եւ հետեւելով ձեր օրինակին` արդէն իսկ բազմաթիւ երկրների օրէնսդիրներ են այցելում ԼՂ, ինչն, անշուշտ, տալիս է իր դրական արդիւնքները: Մեր բարեկամ պետութիւնների նմանօրինակ ջանքերի շնորհիւ` Արցախի ժողովուրդը փոքր, բայց հաստատուն քայլերով յաղթահարում է Ադրբեջանի քարոզչական կեղծիքը:
Յարգելի՛ բարեկամներ,
Ուրախ եմ ձեզ ասել, որ այս տարի մեր մայրաքաղաքում կը տիրեն ֆրանկոֆոն ոգին, ֆրանսիական շունչը, կը ծածանուեն ֆրանսիական խորհրդանիշերը: Երեւանը հոկտեմբերին կը հիւրընկալի Ֆրանկոֆոնիայի 17-րդ գագաթնաժողովը: «Ապրել միասին»` չափազանց կարեւոր այս ուղերձը պիտի մենք բարձրաձայնենք: Եւ ուրախ կը լինենք բոլորիդ տեսնելու այդ միջոցառմանը:
Եւ, ի հարկէ, ես լիայոյս եմ, որ դուք կը շարունակէք խորացնել արդիւնաւէտ համագործակցութիւնը ձեր հայ գործընկերների հետ, կը շարունակէք այցելել Հայաստան եւ Արցախ, տեղեկանալ մեր անցուդարձին, կարող էք օբյեկտիւ տեղեկատուութիւն տարածել` ի շահ մեր երկրների, ի նպաստ եւրոպական ժողովրդավարութեան, մարդասիրութեան եւ խաղաղութեան: Ձեր աշխատանքն, իսկապէս, շատ կարեւոր է, մեզ համար շատ արժէքաւոր:
Ինչպէս դուք` ֆրանսիացիներդ էք ասում «Ցանկանալ նշանակում է կարողանալ» (Vouloir, c’est pouvoir): Վստահ եմ, որ ցանկութեան դէպքում հետեւողական, ամենօրեայ, ամենժամեայ աշխատանքով մենք կարող ենք հասնել աւելիին` ի նպաստ մեր երկրների բարօրութեան եւ ի յարատեւումն մեր ժողովուրդների պատմական բարեկամութեան: Եւ ուզում եմ կրկնել պարոն Մարիլոսեանի խօսքերը`
Կեցցէ՛ Ֆրանսիան,
Կեցցէ՛ Հայաստանը,
Կեցցէ՛ հայ-ֆրանսիական բարեկամութիւնը»:
Ելոյթ ունեցած է նաեւ Ֆրանսա-Հայաստան բարեկամութեան խումբի նախագահ Ժաք Մարիլոսեանը.
«Պարո՛ն Նախագահ,
Տիկնա՛յք եւ պարոնա՛յք,
Հայաստանի եւ Ֆրանսայի միջեւ յարաբերութիւնները բազմադարեայ են, ունին փառաւոր էջեր, բայց նաեւ սեւ էջեր, որոնց մէջ` Ցեղասպանութեան ժամանակահատուածի էջերը, երբ Ֆրանսան դարձաւ շատ հայերու համար երկրորդ հայրենիք` տալով անուանի զաւակներ` մեծ երգիչներ, պատգամաւորներ, նոյնիսկ «Ֆորմուլա-1»-ի վարորդներ:
Այսօր մեր երկու երկիրներու միջեւ փոխյարաբերութիւններու ընդհանուր պարունակին մէջ մենք յատկապէս կ՛ուզենք շեշտը դնել տնտեսական բաղադրիչի վրայ: Եւ մեր միւս գործընկերը` պարոն Կիոմ Գասպարեանը` դարձեալ պատգամաւոր, առանձնայատուկ ուշադրութիւն կը դարձնէ երկկողմ յարաբերութիւններու մէջ տնտեսական զարգացման: Ինչպէս այսօր արդէն խօսեցանք նախագահ Մաքրոնի ներկայութեամբ` Յունիսին մենք մտադիր ենք ֆրանսական պատգամաւորական պատուիրակութիւն բերել Հայաստան: Մեր այցի ծրագիրը դեռ մշակման ընթացքի մէջ է, բայց կը նախատեսենք ներառել մասնաւորապէս բարձրագոյն կրթութեան ոլորտի պատասխանատուները, որոնց մէջ` Հայաստանի մէջ Ֆրանսական համալսարանի ղեկավարութիւնը: Կ’ուզենք ինչ-որ կերպով նպաստել Հայաստանի մէջ ներդրումներու խրախուսման: Մենք կ’ուզենք նաեւ փորձի փոխանակում իրականացնել սահմանադրական գործընթացներու եւ սահմանադրական օրէնքներու կիրառման հետ կապուած երկու երկիրներու խորհրդարանականներու միջեւ քննարկումներու իրականացմամբ:
Եւ վերջապէս թեմա մը, որու մասին, կարծեմ, Ձեր այցի ընթացքին շարունակ խօսուած է. Հոկտեմբերին տեղի պիտի ունենայ Ֆրանքոֆոնիայի գագաթնաժողովը: Այդ մեծ միջոցառումը, որ տեղի պիտի ունենայ Երեւանի մէջ, կու գայ եւս մէկ անգամ խորհրդանշելու ձեր երկրի խորքային կապը մեր լեզուի եւ մեր մշակութային ինքնութեան հետ:
Ես առայժմ խօսեցայ միայն 2018 թուականի մեր ծրագիրներու մասին, բայց, անկասկած, կան յետագայ տարիներ, որոնք կու գան տարիէ տարի ամրապնդելու մեր երկու երկիրներու միջեւ գոյութիւն ունեցող դաշինքը:
Ուրեմն, թող հայ-ֆրանսական յարաբերութիւնները յարատեւ ըլլան: Կարծեմ, հայերէն ատիկա այդպէս կը հնչէ` կեցցէ՛ հայ-ֆրանսական բարեկամութիւնը»:
