17.09c
Երեվան
ուրբ, մյս 08
Խօսակիցս եւ անոր ընտանիքի անդամները այսօր ալ պատերազմի ծանր հետեւանքերը կ'ապրին: Մարալ չէ մոռցած Հալէպի թէժ առօրեան, Հալէպը տակաւին գոյ էր անոր յիշողութեան մէջ, իբրեւ ծննդավայր, գեղեցիկ քաղաք եւ յիշատակներու շտեմարան: Մարալ մեր զրոյցի ընթացքին յիշեց առաջին պահը, երբ ձգեցին ծննդավայր Հալէպը եւ ըսաւ. «Մեզէ հեռու տեղի ունեցող հակամարտութիւններու վախազդու ձայները, կարծես նախազգացում եղան, որ լքենք Հալէպը եւ չ'ապրինք գալիք բարբարոսութիւնները»:
Մարալ իր ամուսնոյն եւ երկու զաւակներուն հետ ամենամօտիկ ապաստան ընտրելով հասան Լիբանան:
Խօսակիցս, փորձելով չյիշել Պէյրութի արտաքուստ ուրախ, սակայն ներքնապէս յուզիչ օրերը կը պատմէ. «Բոլորիս ալ յայտնի է, թէ ինչ զատողութիւններու կը մատնուին բոլոր սուրիահայերը, առանց խտրութեան: Սկիզբը տառապեցանք անգործութենէ, բայց վերջը ստիպուեցանք հոգնեցուցիչ, բայց քիչ վճարումով գործ մը աշխատիլ»:
Հալէպահայ ընտանիքին առջեւ «Բախտը խնդացած էր» եւ յունական «վիզա» առնելով, շուտով պիտի «ազատէին» Լիբանանի ընկերային «բարբարոսութենէն»: Մարալ պահ մը, իրենց նոր կեանքի ծնունդը յիշելով աւելցուց. «Լիբանանի տառապանքի օրերը դժուար, սակայն արագ անցան, բաղդատած՝ այլ սուրիահայերու չարչարանքները: Մեզի համար մեծ ուրախութիւն էր, երբ դեսպանատունէն զանգեցին եւ տեղեկացուցին, թէ մեր օրինական մուտքի արտօնութիւնը արդէն պատրաստ է:Անշուշտ շնորհիւ յունաստանաբնակ հարազատ եղբայրներուս, որոնք ոչ մէկ ճիգ խնայեցին մեզ տեղափոխելու դէպի, իրենց մօտ»:
Եագուպեան ընտանիքը, ուրիշ այլ հալէպահայ ընտանիքներու նման, աւելի բարելաւուած ընկերային, տնտեսական կեանք մը ապահովելու համար կ'որոնեն արտագաղթի որեւէ մէկ միջոց: Ըլլայ այդ մէկը հեռաւոր կամ մօտիկ ափեր, թերեւս երթային դէպի անյայտ ապագայ: Հալէպի մէջ կար տագնապ եւ պատերազմ, իսկ Լիբանանի մէջ կային ՝ ընկերային, նիւթական եւ բարոյական բարդ հարցեր: Անոնք ի վերջոյ հասան Յունաստան, ուր ինչպէս բոլորիս յայտնի է կայ տնտեսական տագնապ: Մարալ ստիպուած թողնելով Լիբանանը կը մեկնի Յունաստան իր փոքր ընտանիքին հետ:
Մարալ ամենայն դիւրութեամբ կը պատմէ, իր նոր կեանքին սկիզբին մասին ու կ'ըսէ. «Յունաստանը եւս եղաւ կայարան մը, ուր պէտք էր սպասէինք մեր կեանքը բարելաւող շոքեկառքին: Այդպէս ալ եղաւ, երբ ընտանեկան որոշումով մեր աչքերը ուղղեցինք դէպի Հոլանտա: Նախ իր լուսանկարներով եւ ետքը աշխարհագրական պայմաններով գրաւելէ մերնայուածքներւ ահա երեք տարիէ ի վեր այստեղ ենք»:
Ահա հալէպահայ ընտանիք մը, որ կ'ապրի, իր պանդխտութիւնը: Կեանք մը մարդկային լիարժէք իրաւունքներով, սակայն այսօր զիրենք հալածող տագնապը աւելի սարսափելի է, քան պատերազմը: «Բոլոր լաւութիւններու կողքին, մենք ունինք դժուարութիւն մը, որ ամենացաւալին է նայած նախորդ տարիներու մեր ապրած փորձառութիւններուն: Մենք եկանք հոս ապրելու համար լիարժէք իրաւունքներով, սակայն եկանք նոր երկիր մը, ուր պիտի սկսինք նոր կեանք ունենալով նոր շրջանակ ու միջավայր: Մենք հոս կ'ապրինք ֆիզիքապէս հանգիստ կեանք՝, սակայն միայն այդքան: Մեզի համար հայու մը հանդիպիլը երազ է»:
Հոլանտայով եւ հայու մը հանդիպելու երազով կ'ուզէի փակել հարցազրոյցը: Մարալ իր կարգին վերջին խօսք մը ուզեց ուղղել հալէպահայութեան եւ ըսաւ. «Սուրիոյ պատերազմը, մանաւանդ Հալէպի մէջ կատարուածները սկիզբի թուական ունեցան, բայց առանց վերջաբանի: Ներքին պատերազմով սկսած արհաւիրքը այսօր կը շարունակուի իբրեւ «համաշխարհային պատերազմ» դէպի անյայտ եւ մութ ապագայ: Ձեզի կոչ կ'ուղղեմ քաջ եղէք եւ պատերազմի սահմաններով մի՛ սահմանափակէք ձեր կեանքերը: Այստե'ղի մեր ապրած փորձառութենէն ետք խրատս է, որ մեր միակ ապաստանը, մեր հայրենիք Հայաստանն է: Մենք պարտաւոր ենք ապրիլ, որպէսզի ետքը Սուրիա վերադառնանք զայն կանգնեցնելու եւ կառուցելու համար: Քան թէ դառնանք լոկ թիւ ու լուսանկար մամուլի մէջ»:
Նիւթը «Արեւելք»ին համար պատրաստեց ՝ Յովիկ Շէհիրեան
