-12.91c
Երեվան
չրք, հնվ 07
Փետրուարի 9-ին Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տօնախմբեց Ս․ Ղեւոնդեանց քահանաների յիշատակը։ Այս առիթով Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում էին համախմբուել 230 եկեղեցականներ, որոնց թւում՝ 13 թեմակալ առաջնորդներ, 29 Մայր Աթոռի միաբան եպիսկոպոսներ, վարդապետներ եւ աբեղաներ եւ Հայաստանի թեմերից ու Արցախից ժամանած 188 քահանաներ:
Տօնի կապակցութեամբ Վաղարշապատ քաղաքի Սուրբ Աստուածածին եկեղեցում, հանդիսապետութեամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագոյն Պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի, մատուցուեց Սուրբ Պատարագ։ Պատարագիչն էր Արարատեան Հայրապետական թեմի Երեւանի Դաւթաշենի Սրբոց Նահատակաց եկեղեցու հոգեւոր հովիւ Տ. Խորէն քահանայ Մարուքեանը։
«Սուրբ Պատարագի միասնական եւ ընդհանրական աղօթքի մէջ գտնուելով` մասնաւոր եւ առանձնայատուկ զգացողութիւններ ենք ապրում, որովհետեւ հնարաւորութիւն է ընձեռնուած մեզ հոգեւոր ծառայութեան քահանայական ուխտը վերանորոգելու, առաւել եւս արժեւորելու դարերի խորքից եկող «վասն հաւատոյ եւ վասն հայրենեաց» խորհրդով ապրելու հոգեւոր ապրումներն ու առաքինութիւնները», - ընդգծեց իր քարոզում Խորէն քահանան՝ երախտագիտութիւն յայտնելով Վեհափառ Հայրապետին Սուրբ Էջմիածնի հիւրընկալ ջերմութեան ներքոյ վերստին գտնուելու հնարաւորութեան համար։
Անդրադառնալով օրուայ խորհրդին՝ Տէր Հայրը մասնաւորապէս նշեց․ «Պատմութեան մէջ ժողովուրդների համար կան տարեթուէր, որոնց յիշատակը, տօնակատարութիւնը բորբոքում են ժողովրդի սրտի մէջ անթեղուած կրակներ: Այդպիսին է մեր ժողովրդի պատմութեան մէջ 451 թուականի Ղեւոնդեանց եւ Վարդանանց հերոսամարտը: ․․․Ղեւոնդեանց եւ Վարդանանց հերոսամարտի յիշատակումը մեր ազգային արժանապատուութեան բարձր գիտակցութեան, հայրենասիրութեան, աստուածսիրութեան, նահատակութեան եւ գոյութեան յարատեւութեան պատմութիւնն է: Այսօր ամէն մի հայի համար հայրենիքը, Եկեղեցին, լեզուն, հազարագանձ իր մշակոյթը պահելու ուխտը վերանորոգելու լաւագոյն օրն է։
․․․ղեւոնդեանց եւ Վարդանանց հերոսամարտը լոկ մի դիւթազնական դրուագ չէ, այլ դարեդար ապրող, ներշնչող, կազմակերպող մի ուժ, մի ոգի, հրեղէն մի սիւն հայոց երկնակամարի վրայ միշտ բոցավառուող, որն առաջնորդել է մեր ժողովրդին իր պատմութեան քառուղիներում: Դրա շնորհիւ է, որ այսօր կանք, ապրում ենք»:
Խօսելով մեր օրերի հերոսամարտի մասին՝ պատարագիչն ընդգծեց․ «Վերջին պատերազմին մենք ունեցանք նահատակներ եւ մենք խոնարհւում ենք նրանց նահատակութեան ոգու առջեւ: Նրանք բոլորն էլ Ղեւոնդեանց եւ Վարդանանց հերոսական ոգով լցուած նահատակուեցին վասն հայրենեաց իմացեալ մահով: Որքան էլ որ դառն եղաւ մեզ համար պատերազմի ելքը, մենք իրաւունք չունենք յուսահատուելու: Ինչպէս Ղեւոնդեանց եւ Վարդանանց նահատակների թափուած արեան գինը եղաւ մեր գոյութեան յարատեւութիւնը, այնպէս էլ արցախեան պատերազմի նահատակների զոհաբերութեան գինը եղաւ երկրորդ անգամ ցեղասպանութեան չենթարկուելու առհաւատչեան»։
Տօնի առիթով Տէր Հայրը սրբերի բարեխօսութեան հայցով իր շնորհաւորանքները բերեց ներկաներին՝ մաղթելով․ «Թող Աստուած բոլորիս իմաստութիւն պարգեւի, ուժ, կարողութիւն, որպէսզի հոգեւոր ծառայութեան քահանայական ուխտի վերանորոգումով մեր նախանձախնդիր եւ նուիրեալ ծառայութեամբ, առանձնայատուկ ջերմութեամբ մեր ժողովրդին առաջնորդենք Աւետարանի կեանքով, Յիսուս Քրիստոսի պատգամներով եւ պատուիրաններով, նրա սիրոյ վարդապետութեամբ, որպէսզի մեր միջից վերանայ անմիաբանութեան հազկերտը, անտարբերութեան եւ անհանդուրժողականութեան հազկերտը, հակառակութեան եւ ատելութեան հազկերտը, մեր ինքնութեան հետ առանչութիւն ունեցող հոգեւոր եւ ազգային ժառանգութիւնը մերժող հազկերտը, Եկեղեցու դերն ու նշանակութիւնը չգնահատող ու չարժեւորող հազկերտը, մոլութիւններով եւ այլասերուածութեամբ ապրող հազկերտը, չապաշխարող եւ հոգեւոր փրկութիւնը չփնտրող հազկերտը եւ վերջապէս, չարութեամբ եւ ոխակալութեամբ ապրող վրէժխնդիր հազկերտը: Ղեւոնդեանց եւ Վարդանանց հերոսական ոգին մեզ համար թող լինի մի-մի հատու զէնք, որպէսզի կարողանանք բոլոր ժամանակների վասն հաւատոյ եւ վասն հայրէնեանց նահատակների երազանքները եւ պատմական արդարութիւնը վերականգնենք ու հաստատենք»։
Սուրբ Պատարագի աւարտին Գեւորգեան հոգեւոր ճեմարանի հանդիսութիւնների դահլիճում տեղի ունեցաւ քահանաների հաւաք եւ պարգեւաբաշխութիւն։ Ողջոյնի խօսքով հանդէս եկաւ քահանաների հաւաքի կազմակերպիչ յանձնախմբի պատասխանատու Գերաշնորհ Տ. Միքայէլ եպիսկոպոս Աջապահեանը:
Այնուհետեւ տեղի ունեցաւ աւանդական շնորհաբաշխութիւնը: Ի գնահատութիւն Հայոց Եկեղեցու անդաստանում երկարամեայ վաստակի, նուիրեալ եւ արդիւնաւոր հովուական ծառայութեան` մի շարք եկեղեցականների շնորհուեց աւագ քահանայութեան պատիւ, ծաղկեայ փիլօն եւ լանջախաչ կրելու իրաւունք։
Աւագ քահանայութեան պատուի արժանացան Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի կառոյցներում սպասաւորող Տ. Խորէն քահանայ Կիրակոսեանը, Տ. Պարոյր քահանայ Աւետիսեանը, Տ. Վահրամ քահանայ Մելիքեանը, Տ. Ադամ քահանայ Մակարեանը, Ֆրանսիայի հայոց թեմից՝ Տ. Տիրայր քահանայ Գըլըճեանը։
Ծաղկեայ փիլօն կրելու իրաւունք շնորհուեց Արարատեան Հայրապետական թեմից Տ. Բաբկէն քահանայ Հայրապետեանին, Տ. Գրիգոր քահանայ Գրիգորեանին, Տ. Թովմայ քահանայ Անդրէասեանին, Տ. Շմաւոն քահանայ Ղեւոնդեանին, Տ. Զգօն քահանայ Աբրահամեանին, Տ. Վահան քահանայ Առաքելեանին, Տ. Արարատ քահանայ Օրդոյեանին, Տաւուշի թեմից՝ Տ. Սիմէոն քահանայ Առաքելեանին եւ Տ. Թորգոմ քահանայ Մարգարեանին, Կոտայքի թեմից՝ Տ. Հայկազ քահանայ Մասոյեանին, Գեղարքունեաց թեմից՝ Տ. Նշան քահանայ Սարգսեանին, Վայոց Ձորի թեմից՝ Տ. Սեպուհ քահանայ Յարութիւնեանին, Գերմանիայի հայոց թեմից՝ Տ. Տիրատուր քահանայ Սարդարեանին, ՀՀ ԶՈՒ Հոգեւոր առաջնորդութիւնից՝ Տ. Պսակ քահանայ Մկրտչեանին, Տ. Յակոբ քահանայ Գրիգորեանին եւ Տ. Գալուստ քահանայ Սահակեանին։
Քահանայական լանջախաչ կրելու իրաւունքի արժանացան ՀՀ ԶՈՒ Հոգեւոր առաջնորդութիւնից Տ. Վարազդատ քահանայ Նաջարեանը եւ Տ. Գիւտ քահանայ Գալստեանը, Շիրակի թեմից՝ Տ. Մակար քահանայ Գալամդարեանը եւ Տ. Նարեկ քահանայ Անտոնեանը, Կոտայքի թեմից՝ Տ. Համազասպ քահանայ Հագեյեանը, Գեղարքունեաց թեմից՝ Տ. Սիմէոն քահանայ Յովհաննիսեանը, Գուգարաց թեմից՝ Տ. Լեւոն քահանայ Դաւթեանը եւ Տ. Վաղարշ քահանայ Յակոբեանը, Մասեացոտնի թեմից՝ Տ. Գեւորգ քահանայ Աբեանը եւ Տ. Արտաշէս քահանայ Յակոբեանը, Արցախի թեմից՝ Տ. Բենիամին քահանայ Ծատուրեանը, Երեւանի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր եկեղեցուց՝ Տ. Աշոտ քահանայ Աբրահամեանը։
Շնորհաբաշխութեան աւարտին Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հոգեւորականաց դասին բերեց իր օրհնութիւնն ու հայրապետական պատգամը: Ջերմագին շնորհաւորանքներն ուղղելով հոգեւոր դասին տօնի առիթով՝ Հայոց Հովուապետը մաղթեց, որ ղեւոնդեանց ոգով շարունակեն իրենց առաքելութիւնը եւ արժանի լինեն մեր սուրբ հայրերի ժառանգը կոչուելու, ազգին ու հայրենիքին մատուցած ծառայութեանց համար արժանանան նաեւ սերունդների գնահատանքին եւ մեծարանքին։ Վեհափառը նաեւ իր շնորհաւորանքը բերեց պարգեւների արժանացած եկեղեցականներին՝ ընդգծելով, որ հպարտ է յանձնառութեամբ ու նուիրումով ծառայութիւն իրականացնող եկեղեցականաց դասով։
Նորին Սրբութիւնն ընդգծեց, որ ձեւաւորուած գեղեցիկ աւանդոյթի համաձայն հոգեւոր սպասաւորները համախմբւում են Մայր Աթոռում ոչ միայն ապրելու տօնի հոգեւոր խնդութիւնը, յիշատակելու եւ հայցելու Ղեւոնդեանց սրբերի բարեխութիւնը, այլ նաեւ անդրադարձ ունենալու այն առաքելութեանը, որին կոչուած են, համեմատելու իրենց գործունէութիւնը Ղեւոնդեանց քահանաների ծառայութեան եւ ոգու հետ, տեսնելու՝ արդեօ՛ք հաւատարմօրէն պահում են նոյն ընթացքը։ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի խօսքով՝ Ղեւոնդեանք պատմական իրողութիւնից՝ Աւարայրի դաշտում Հազկերտին դիմակայող հոգեւորականներից վերածուել են խորհրդի, որով «Ղեւոնդեանք» ասելով՝ հասկանում ենք դարերի մէջ գործած ու ծառայած, այսօր ևս պաշտօնավարող եկեղեցականներին, որոնք արժանաւորապէս, իրենց կոչումի գիտակցութեամբ, խորը հաւատքով, Քրիստոսի ու հայրենեաց սիրով իրենց ծառայութիւնն են բերում մեր ժողովրդին, մեր սուրբ Եկեղեցուն եւ հայրենիքին։ Նորին Սրբութիւնը շեշտեց, որ բոլոր ժամանակներում՝ թէ՛ ազգային կեանքի վերելքի շրջաններին եւ թէ՛ մեր ժողովրդի դժուարին փորձութիւնների պահերին, մեր հոգեւոր հայրերը եկեղեցականին արժանի բարձրութեան վրայ են գտնուել։
Այս առիթով Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն անդրադարձ կատարեց ներկայ բարդ իրավիճակին՝ բերելով իր աղօթքն ու խոնարհումը քաջարի զաւակներին, որոնք իրենց կեանքն ընծայեցին մեր հայրենիքի պաշտպանութեան սրբազան գործին, յարգանքը՝ արիասիրտ բոլոր զինուորներին ու հարամանատարներին։ Նորին Սրբութիւնը նաեւ բարձրօրէն գնահատեց պատերազմի օրերին՝ առաջնագծում եւ թիկունքում, հայ եկեղեցականների դրսեւորած ոգին ու նախանձախնդրութիւնը։ Առկայ ծանր պայմաններում Հայոց Հայրապետը կարեւորեց եկեղեցականների առաքելութիւնը՝ ժողովրդին արիութեամբ գօտեպնդելու, որպէսզի, ինչպէս ողջ պատմութեան ընթացքում Քրիստոսի հանդէպ հաւատով մեր ազգը մերժել է վախն ու յուսահատութիւնը, կորստեան այդ ցաւն ու տրտմութիւնը մեր ժողովուրդը կարողանայ յաղթահարել եւ յոյսով, հաւատով ու լաւատեսութեամբ լցուել գալիքի նկատմամբ։
«Այսօր ես կ'ուզեմ նաեւ իմ յորդորն ու պատգամը բերել ձեզ բոլորիդ, որպէսզի շարունակէք ձեր ծառայութիւնը նոյն բարձր գիտակցութեամբ ու պատասխանատուութեամբ, նոյն արի ոգով եւ յանձնառութեամբ։ Դժուարին ժամանակների մէջ ենք, բազում փորձութիւններ են ծառացած մեր ժողովրդի առջեւ։ Եւ այս ժամանակներում կարեւոր դերակատարութիւն է վերապահուած մեր Եկեղեցուն եւ մեր եկեղեցականութեանը։ Պիտի կարողանանք դժուարին այս իրավիճակից դուրս գալ, եթէ քաջութեամբ ու արիութեամբ իրականացնենք մեր առաքելութիւնը իբրեւ Եկեղեցի եւ իբրեւ եկեղեցականութիւն։ Մենք պիտի կարողանանք ճիշտ պատգամներ բերել մեր ժողովրդին, ապահովել ճիշտ առաջնորդութիւն։ Պիտի կարողանանք արիութեամբ սաստել սխալը, վատը, չարը, անօրէնը եւ քաջալերել, խրախուսել եւ գնահատանքի ու մեծարանքի արժանացնել բարին, արդարը, ազնիւը, ճշմարիտը, հայրենանուէրը, ազգաշէնն ու աստուածօրհնեալը։ Միայն այդպէս կը կարողանանք այս ծանր իրավիճակից դուրս բերել մեր ժողովրդին ու մեր երկիրը», - ասաց Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը՝ կարեւոր նկատելով, որ հայ եկեղեցականը չտարուի ժամանակի հողմերով, այլ նրա հայեացքը միշտ ուղղուած լինի դէպի յաւէրժի ընթացքը։
Վերջում Հայոց Հայրապետը հայցեց, որ Տէրն Իր շնորհներով զօրացնի մեր եկեղեցականութեանը, որպէսզի շարունակեն իրենց օգտակար ու գնահատարժան ծառայութիւնը մեր ազգին ու հայրենիքին եւ այս ժամանակների համար նոյնպէս իրենց սպասաւորութեամբ պանծացնեն Հայ Եկեղեցու անունն ու հեղինակութիւնը։ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը մաղթեց, որ Աստուած Իր օրհնութիւնը եւ զօրաւոր Աջը հովանի դարձնի մեր հայրենիքի եւ մեր ողջ ժողովրդի վրայ՝ յաղթանակով, յոյսով եւ աներկբայ հաւատով դուրս գալու այս դժուարին ժամանակներից։
