«Հայոց եկեղեցու պատմություն» դասանյութը չեղյալ համարելը անընդունելի է եւ տանելու է ներքին լ... Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հեռակապով հանդիպում ունեցավ Եվրոպայի հայոց առաջնորդների հետ... Իրանում կորոնայի դեմ պայքարում վարակված և մահացած բժիշկները համարվելու են նահատակներ... Մարգարիտա Մանուկյան. Հին Արևելքի գրադարաններ...
Արա Արծրունու դամբանականը
Արա Արծրունու դամբանականը
03 November 2018 , 23:01

Սևակ Արծրունի (Երևան, նոյեմբերի 3, Քանաքեռի Սուրբ Հակոբ եկեղեցի)

 

Կենսագրական տվյալներ

 

Արա Արծրունին ծնվել է 1932 թվականի նոյեմբեր 11-ին՝ Սիրիայի Հալեպ քաղաքում:

Նրա հայրը ծնունդով Վան քաղաքից Արսեն Արծրունին էր, որ մասնագիտությամբ մանկավարժ էր:  Մայրը՝ Կարնո ծնունդ Արաքսի Խաչիկյանն էր:  Արսենն ուսուցիչ աշխատած տարիներին սիրահարվել էր իր աշակերտուհուն և Կարին քաղաքում ամուսնացել նրա հետ:

Արսենն ու Արաքսին 1915 թվականին ապրում էին Վան քաղաքում և արդեն մեկ դուստր ունեին:

Երբ պայթեց Առաջին աշխարհամարտը, Վանի հերոսամարտից փրկված հայությունը տեղահանվեց և տարվեց Կովկաս, Արսենն իր ընտանիքով, որպես դաշնակցական հասարակական գործիչ, գործուղվեց Թիֆլիս, ապա Ղրիմ, այնուհետև՝ Պոլիս, Բուխարեստ և վերջապես Սիրիայի Հալեպ քաղաքը, որտեղ 1932 թվականի նոյեմբերին ծնվեց ընտանիքի վերջին զավակը՝ Արան:

Արան  չորս քույր ուներ, հայրը՝ Արսենը, 19 տարի  որբանոցներում, ծխական դպրոցներում մանկավարժությանն ու քաղաքական գործունեությանը նվիրված ապրելով, աղքատության, զրկանքների և թափառական կյանքի պայմաններում հիվանդացել և 1934 թվականին կնքել էր մահկանացուն:

Կատարյալ ունեզրկության մատնված Արաքսիին և նրա զավակներին կուսակցությունը տեղափոխել էր Լիբանան, որտեղ հինգերորդ դասարանից Արան ստիպված աշխատանքի էր լծվել:  Այդ տարիքից մինչև 2012 թվականը, Արա Արծրունին միշտ էլ աշխատել և իր աշխատանքի արդյունքով  ապահովել էր ընտանիքի՝ մոր, կնոջ և զավակների կյանքի պայմանները:

1960 թվականին Արա Արծրունին ամուսնացել էր ծագումով  Քյոթահիայի մոտակա  հայաբնակ Մուրաջա գյուղից  Հարութիւն Արապյանի դստեր՝ Ռիթայի հետ: Արապյան ընտանիքը ցեղասպանության ժամանակ սպանվել, իսկ ընտանիքի  չորս տարեկան երեխան՝ Հարություն Արապյանը,  անապատը ոտքով անցնելով փրկվել էր և որբանոցներում անցկացրել մանկությունը:

Արան և Ռիթան ունեցել են երկու որդի:

 


 

Արա Արծրունի մահացավ 2018 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝  երկարատև հիվանդությունից հետո:

 

Գրական հասարակական գործիչը

 

Արա Արծրունին շատ վաղ՝ երիտասարդ տարիքից նվիրվել է գրականությանը: Համագործակցել է Լիբանանի «Ազդակ» օրաթերթի հետ, որտեղ երկար տարիներ եղել է արվեստի մեկնաբան: Այնուհետև գրել է պատմվածքներ, հետո՝ ավելի քան 20 թատերգություններ, վերջին տարիներին էլ՝ նաև վեպեր:

Լիբանանահայ համայնքին ծառայել է գլխավորապես Ազգային իշխանությունների և Համազգային մշակութային միության շարքերում, տարբեր հանձնաժողովներում և մարմիններում գործելով տարբեր ուղղություններով՝ տնտեսականից  մինչև մշակութային, քաղաքական, դատական, գրական, ընկերային և այլն:



 

Գրական և հասարակական գործունեության համար Արա Արծրունին արժանացել է բազմաթիվ շքանշանների, մասնավորաբար Հայաստանի Հանրապետության Սփյուռքի նախարարության և Համազգային Մշակութային Միության շքանշաններին, իսկ 2017 թվականին Մեծի Տանն  Կիլիկիո Կաթողիկոսի կողմից  արժանացել է «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանին:


Արա Արծրունու առաքելությունը


Այսօր մենք հողին պիտի հանձնենք Արա Արծրունու մարմինը, մի մարդու, որ իր ողջ կյանքում ապրել է հաղթանակներով առանց դափնեպսակներ ակնկալելու:

Արա Արծրունին հաղթանակ է տարել  որբության և նրա թողած հետևանքների  դեմ:

Ծայրաստիճան չքավոր մանկություն և պատանեկություն ունենալուց  հետո, կարճ ժամանակում իր աշխատանքի շնորհիվ Արա Արծրունին և իր ընտանիքը ապրել են համեմատաբար բարեկեցիկ կյանքով: Նա իր զավակներին ապահովել է հնարավոր լավագույնով.  զբաղվել է առևտրով՝ զոհելով իր սիրած գրական ասպարեզը, այդ պատճառով էլ գրական ճանաչում է ստացել իր կյանքի վերջին տարիներին:

Ընտանիքը, ըստ Արա Արծրունիի, ամենաբարձր արժեքն է մարդու կյանքում: Նա հավատում էր սերունդների հաջորդականության գաղափարին և հոգով ու սրտով ապրում իր ընտանիքի անդամներից յուրաքանչյուրի համար, հատկապես՝ ուշի-ուշով հետևելով թոռների կյանքին և գործունեությանը:

Արա Արծրունին հաղթանակ է տարել տգիտության դեմ:

Ընդամենը հինգերորդ դասարանի կրթություն ունեցած Արա Արծրունին ամբողջ կյանքը նվիրել է ինքնակրթությանը: Ապրում էր գրքերի աշխարհում: Ինքնաշխատությամբ սովորել էր ֆրանսերեն և անգլերեն:  Կարդում էր միջազգային գրականություն և մշտապես հետևում միջազգային արդի գրականության և արվեստի բոլոր նորություններին: Ոչ միայն հետևում էր, այլ նաև ուսումնասիրում ու որպես հրապարակագիր վերլուծում, իր ուսումնասիրությունները փոխանցում հասարակությանը:

Արա Արծրունին հաղթանակ է տարել միջակության դեմ:

Գրական, բայց առավելևս՝ հասարակական գործունեության մեջ, Արա Արծրունին եղել է պահանջկոտ և առավելապաշտ: Ոչ միայն շրջապատին ու ընտանիքի անդամներին, այլ առաջին հերթին ինքն իր անձին պարտադրել է լինել պարկեշտ, զուսպ, պահպանողական, կատարելապաշտ, հանդուրժող, նվիրված հասարակությանը, ազգին ու ընտանիքին: Նա ամբողջ կյանքում չի հանդուրժել սակարկությունը: Ոչ մի դեպքում, ոչ մեկի թե-ական ցանկությունների հետ հաշվի չի նստել, կաթողիկոսի կամքի դեմ է գնացել հանուն կաթողիկոսարանի արդար շահերի, կուսակցության կամքի դեմ՝ ազգի գերագույն շահերի համար:

Արա Արծրունի նվիրվել է բացարձակ գաղափարին, այդ պատճառով էլ եղել է դաշնակցականամետ և ոչ՝ կուսակցական, ավանդապաշտ քրիստոնյա, բայց ոչ՝ ենթակա հավատավոր: Նա չի սակարկել, չի զոհել ոչ մի սկզբունք, և մեզ՝ իր զավակներիս, պարտադրել է ապրել հանուն գաղափարի, հանուն սկզբունքի:

Արա Արծրունին հաղթանակ է տարել ճակատագրի դեմ:

Որպես գրող, հասարակական գործիչ և մարդ, Արա Արծրունին՝ իմ հայրը, խոսքն ու գործը մեկտեղել է: Նա բարոյախոս չէր, այլ ապրում էր իր հավատի օրինակով: Եվ այդպես այսօր մենք, իր իսկ կամքով, ամբողջացնում ենք մեր ընտանիքի 103-ամյա տարագրությունը:

103 տարիներ առաջ մեր նախնիները լքել են Վանում իրենց գերեզմանները ու դիմել տարագրության: 103 տարի առաջ Վանից տեղահանված Արսեն Արծրունու ցեղն ապրել է հայրենազրկության պայմաններում: Բայց ահա, այսօր, քիչ հետո, Արա Արծրունու մարմինը կհանգչի Արծրունիների ընտանեկան դամբարանում՝ հայրենի հողի վրա:

Հայրենադարձությունը, մնացած բոլոր գաղափարների նման, անհատի ինքնության կայացման մաս է կազմում, և հայրս համոզված էր, որ ինքնությունը էությամբ է պահպանվում. ոչ թե երգերով, բառերով և ամպագոռգոռ խոսքերով, այլ գործով ու նվիրումով:


                         Նրա ուխտը

 

Սիրելի՛ սգակիր ժողովուրդ, մենք քիչ հետո հողին պիտի հանձնենք մի մարդու մարմին, որ այս աշխարհից մեկնում է այո՛, հաղթանակած, բայց ցավագին հոգով:

Հայրս չհասցրեց իր կյանքի վերջին հաղթանակը տանել՝ Հայաստանը չդարձավ մեր բոլորի երազած ազգային բարգավաճ ու արդար հայրենիքը, որի պատճառով էլ, կարծում եմ՝ օրինաչափություն է այն փաստը, որ նա մահվան սնարին չտեսավ իր անդրանիկ որդուն՝ Արսեն Արծրունուն, որ 24 տարի է՝ արգելափակված է հայրենի բանտերում, հանուն մեր սկզբունքների:

Սակայն այստեղ նույնպես Արա Արծրունին տարել է հաղթանակ, որովհետև իր զավակներն ու ընտանիքը տասնամյակներ շարունակ ապրում են հայրենիքում՝ անսակարկ գործելով հանուն հզոր հայրենիքի կայացման:

Մենք կշարունակենք ապրել անսակարկ կյանքով, որովհետև այդ առաքելությունն ենք ստացել Արա Արծրունուց:

Ինչպես ամեն մի կատարելապաշտ տեսլական, հորս երազները իրականություն կարող է չդառնան, սակայն պարտավոր ենք ի գին ամեն բանի ապրել անսակարկ նվիրումով մեր ինքնության բոլոր սկզբունքներին, հանուն ավելի լավ հայության, հանուն ավելի լավ  մարդկության:

 

Շնորհակալություն մեր վիշտը բաժնեկցելու համար:

Լրահոս
Ամենաընթերցվածը
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture