20.09c
Երեվան
կրկ, ապր 26
Ռուսական միջնորդութեամբ տեղի ունեցող քննարկումներուն կը տեսնենք «Լեռնային Ղարաբաղ» եզրոյթը, ինչը եւրոպական հարթակներու քննարկումներուն մէջ չենք տեսներ. սա հարցեր կ'առաջացնէ: Այս մասին ըսաւ Արցախի մարդու իրաւունքներու պաշտպան Գեղամ Ստեփանեանը:
«Պարզ է, եթէ եւրոպական մակարդակում անգամ այդ համարձակութեան բացակայութիւնը կայ յստակ ճշդելու, որ խօսքը Լեռնային Ղարաբաղի եւ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի մասին է, ապա Արցախի ժողովրդի շրջանում այդ անվստահութիւնը պէտք է առաջանայ այդ բանակցութիւնների շուրջ», ըսած է Գեղամ Ստեփանեանը:
Նշենք, որ Պրիւքսէլի մէջ Մայիս 22–ին տեղի ունեցած եռակողմ հանդիպումէն յետոյ, Եւրոպական խորհուրդի նախագահ Շարլ Միշէլը օգտագործել էր «Ղարաբաղի էթնիկ հայ բնակչութեան իրաւունքներն ու անվտանգութիւնը» ապահովելու մասին ձեւակերպումը:
Շարլ Միշէլի խօսնակ Պարենտ Լէյցն ալ Մայիս 31-ին յայտարարութիւն տարածած է, որուն մէջ կ'ըսուի, որ Մայիս 22-ին առաջնորդներուն միջեւ կայացած հանդիպման արդիւնքներուն վերաբերեալ նախագահ Միշէլի յայտարարութիւնը պէտք չէ մեկնաբանուի որպէս քննարկումներու նախապէս կանխորոշուած արդիւնքի հաստատում: «Ի վերջոյ ամենակարեւորը այն է, որ բոլոր հարցերուն անդրադարձ կը կատարուի համապարփակ կերպով` ներառելով բնակչութեան բոլոր խումբերու իրաւունքներն ու անվտանգութիւնը», նշած է Միշէլի խօսնակը:
Արցախի Մարդու իրաւունքներու պաշտպանը այս վիճահարոյց յայտարարութիւններէն եզրակացոպցած է, որ եւրոպական նախաձեռնութեամբ բանակցութիւններուն մէջ Արցախի ժողովուրդի ինքնորոշման իրաւունքի հարցը կ'անտեսուի: Գեղամ Ստեփանեանը Արեւմուտքին կոչ ըրած է չանտեսելու այն մարդոց կամքը, որոնց ճակատագիրը կ'որոշեն այսօր:
«Արցախի ժողովուրդը ոչ թէ Ղարաբաղի էթնիկ հայ բնակչութիւնն է, այլ Արցախի Հանրապետութեան պետականակիր ժողովուրդը: Ժողովուրդը, որը 1991 թուականին ստեղծել է պետութիւն, հռչակել է անկախութիւն եւ կրում է այն:
Ես եւրոպական նախաձեռնութեամբ ընթացող քննարկումներում նկատում եմ դիտաւորեալ կամ ոչ դիտաւորեալ փաստի անտեսում, որ կայ Արցախի ժողովուրդ, որն ունի ինքնորշման իրաւունք: Վերջին երկու յայտարարութիւնները վկայում են, որ եւրոպական հարթակի քննարկումներում Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրաւունքի հարցում բաւականին մեծ բացթողումներ կան:
Այո՛, մենք կողմնակից ենք, որ հակամարտութիւնը համապարփակ լուծում ստանայ, եւ այդ լուծման մէջ պէտք է լինի Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրաւունքի ճանաչումը: Տարբեր ժամանակների բանակցութիւններում հայկական կողմը միշտ առաջնորդուել է համապարփակ կարգաւորման սկզբունքով եւ այսօր էլ մեզ համար դա ընդունելի է:
Ինչ վերաբերում է «ժողովուրդ» բառի փոխարէն միտումնաւոր բնակչութիւն բառ օգտագործելը, ապա այստեղ են թաքնուած այն բացասական ուղերձները, որոնք ստանում են եւրոպական հարթակներում տեղի ունեցող քննարկումներից: Ե՛ւ Եւրոպայում, ե՛ւ ԱՄՆ-ում պէտք է հասկանան, որ անհնար է անտեսել մարդկանց, ում ճակատագիրը որոշում ես», ըսաւ պաշտպանը եւ յաւելեց, որ պէտք է առաջնորդուիլ այն սկզբունքով, որ Արցախի ժողովուրդը երբեւէ որեւէ կարգավիճակով պիտի չըլլայ Ատրպէյճանի կազմին մէջ:
Արցախցի պաշտօնեային գնահատմամբ` շատ վատ է, որ տարբեր հարթակներու մէջ տեղի ունեցող քննարկումներուն Արցախի ձայնը որպէս առանձին կողմ չի լսուիր: «Մատների վրայ կարող ենք հաշուել հակամարտութիւններ, որտեղ հակամարտութիւն կրողը ներկայացուած չէ բանակցութիւններում, սա տարօրինակ է, պէտք է գանք այն կէտին, որ Արցախի ժողովրդի ներկայացուցիչները մասնակցեն իրենց ժողովրդի ճակատագրի որոշման բանակցութիւններին», ըսած է ան:
