22.77c
Երեվան
երկ, հնս 22
Պատահական չէ, որ այս անգամ ալ քիւրտերը մնացին առանձին: Խօսքը յատկապէս Սուրիոյ քիւրտերուն մասին է, որոնք վերջին մէկ տարուան ընթացքին դարձան Ամերիկայի կարեւորագոյն խաղաքարտը:
Զինուեցան, ստացան արդիական զէնքեր, Հալէպի ծայրամասերուն «խուսանաւումներ» կատարեցին եւ նոյնիսկ Սուրիոյ բանակին դէմ կռուեցան:
Մտածեցին, որ տեսէք ահա Սուրիան կը փլուզուի ու յարմար առիթ է, որ մենք երկար տարիներու մեր փայփայած երազը ոտքի հանենք ու կերտենք մեր երազած երկիրը: Անգամ խօսեցան «Ռոճովա» անունով «երկիր» մը կերտելու մասին ու Թուրքիոյ հետ սահմանային քաղաքներուն մէջ ստեղծեցին ինքնավար շրջաններ: Այս ամբողջ ընթացքին դարձան Ամերիկայի վստահելի գործընկերները ու երբ «Տահէշ»ի եւ անոր քոյր-եղբայրներուն բոլոր խաղաքարտերը այրեցան, այս անգամ ալ քիւրտերուն տրուեցաւ Ամերիկեան խաղը խաղալու հնարաւորութիւնը:
Ինչ էր ուզուածը անոնցմէ, կամ ինչ հաշիւներով էր, որ Ամերիկեան բանակի բարձրաստիճան սպաներ «քրտական շրջաններ» հասնելով մարզեցին մի քանի անուններով հրապարակ ելած քրտական խմբաւորումները:
Այս բոլորը անշուշտ կը կատարուէին մէկ կողմէ ռուսական լռութեան քօղին տակ եւ միւս կողմէ էլ Անգարայի ղեկավարութեան ու յատկապէս ՌէՃէպ Էրտողանի «ջղագար» ելոյթներուն հետ համընթաց:
Սուրիոյ մէջ ընթացող պայքարին մէջ, բացի զինուորական տուեալներէն ու գետնի վրայ ընթացող դէպքերէն, բացայայտ է, որ քիւրտերը այսօր կը հանդիսանան նաւթի զօրութիւն ունեցող խաղաքարտ:
Խօսքը անոնց ունենալիք կարեւոր դերի մասին է՝ Թուրքիոյ մէջ սպասուած քաաքական զարգացումներուն ու նաեւ «նաւթ» Ռուս-ամերիկեան ու հետեւաբար նաեւ Սուրիոյ տագնապին համար տեղի ունենալիք Սոչի- Ժընեւ քաղաքական մրցավազքին:
Ու պատահական ալ չէ երբեք, որ Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնը իր երէկ հրապարակած յայտարարութեան մէջ կոչ կ'ուղղէր Սուրիոյ քիւրտերուն ներկայ ըլլալ այս ամսուան աւարտին Սոչիի մէջ տեղի ունենալիք բանակցութիւններուն:
Մարտադաշտին վրայ կռիւ, եւ փակ սրահներուն մէջ դիւանագիտութիւն:
Այսպէս է կանոնը ու այս առումներով ալ յառաջիկայ օրերուն յստակ պիտի դառնայ, թէ ճարպկօրէն Մոսկուայի եւ Թեհրանի համաձայնութիւնը «կորզած» Անգարան, ինչ խորութեամբ եւ մակարդակի պիտի շարունակէ իր «Ձիթենիի ճիւղ» գործողութիւնը:
Մտավախութիւնն այն է, որ Աֆրինի եւ անոր շրջակայ շրջաններուն մէջ մեծ արիւնահոսութիւն կը կատարուի ու այս անգամ ալ Թուրքիա «թուրի ուժով» իր հին հաշիւները կը մաքրէ քիւրտերուն հետ:
Թուրք- քրտական ատելութիւնը նոր չէ, նոր չէ նաեւ քիւրտերուն Թուրքիոյ եւ թուրքերուն դէմ «սրբազան պատերազմ» մը տանելու մօտեցումը: Սակայն երեւելին այն է, որ սեղանին տակ եղած մեծ խաղին մէջ այս անգամ ալ քիւրտերը պարտուած դուրս պիտի գան:
Պարզ յիշեցում մը ընելու կարգով պէտք է անպայման մեր աչքին առջեւ ունենալ Իրաքի քիւրտիստանի մէջ եղած դէպքերը, որոնց տողատակի իմաստը ունի մէկ բովանդակութիւն, որ կ'ըսէ, «ոչ մէկ հայրենիք քիւրտերուն»:
Արեւելք
