3.09c
Երեվան
ուրբ, փտր 27
Արմէն Խորոզեանը Երեւանի մէջ երաժշտական կրթութիւն ստացած հալէպահայ է: Ան Սուրիոյ պատերազմին հետեւանքով ներկայիս կ'ապրի Երեւանի մէջ: Հայ երգարուեստի եւ երաժշտութեան հանդէպ սէր ունեցող Արմէնի Հայաստան հաստատուելու որոշումը ցարդ չէ վերջանականացած պարզ այն պատճառով, որ Արմէնի կինն ու դուստրը մինչեւ այս պահը կը շարունակեն ապրիլ Հալէպի մէջ:
Խորոզեան վերջերս ելոյթ ունեցաւ «Թէքէեան մշակութային միութեան» ամէնամեայ մրցանակաբաշխութեան հանդիսութեան ընթացքին ու այս առթիւ
«Արեւելք» կարճ զրոյց մը ունեցաւ հալէպահայ մեր հայրենակիցին հետ, որը կը ներկայացնենք ստորեւ:
Պրն. Խորոզեան, ի՞նչ առիթով Հայաստան եկած էք:
Ես անցեալ տարուընէ ի վեր Հայաստան եմ: Գիտէք, Հալէպ պատերազմ էր, տղաս ալ երբ պաքալորիան (երկրորդականը) աւարտեց եւ ուսումը ուզեց շարունակել, ըսի միայն մէկ ճար կայ. Հայաստան պէտք է երթանք: Այս որոշումը առի, որովհետեւ Հալէպ, ուսման մակարդակը նոյնը չմնաց: Անկեղծօրէն բոլոր լաւ մասնագէտները եւ դասախօսները պատերազմին հետեւանքով Հալէպէն պարտադրաբար հեռացան:
Մէկ տարի է, որ հոս ենք, բայց ամբողջովին հոս հաստատուած չենք, որովհետեւ կինս եւ աղջիկս Հալէպ են: Կինս Հալէպի համալսարանէն ներս pate logic (տրամաբանութիւն) կը դասաւանդէ: Վերջերս ալ հոն նոր օրէնք մը հաստատեցին` գործդ կը կորսնցնես եթէ 15 օր բացակայիս: Ինքն ալ չուզէր գործը ձգել եւ հոս գալ: Եթէ որոշէ հոս գալ, ապա ամէն ինչ պէտք է մոռնայ: Նոյն ատեն աղջիկս ալ դպրոցական է` 10-րդ դասարանի աշակերտուհի ու հոն դպրոց կը յաճախէ:
Հալէպէն ի՞նչ լուրեր կ’առնէք:
Հիմա լաւ է: Յունուարին, երբ զինեալները դուրս եկան, վիճակը լաւացաւ: Հիմա աւելի ապահով է, բայց տնտեսական վիճակը լաւ չէ` ելեկտրականութիւն , ջուր, աշխատանքի պայմաններ չկան եւ ամէն ինչ թանկացաւ:
Ի՞նչ կը կարծէք: Հոն մնացող ժողովուրդը պիտի շարունակէ՞ Հալէպ ապրիլ:
Նայած ամէն մէկուն պայմանը ինչ է: Հիմա ես կը նախընտրեմ Հայաստան գալ, որովհետեւ իմաստ չունի հոն մնալը: Հալէպը նոյնը չմնաց` ժողովուրդը, միջավայրը ... ամէն ինչ փոխուեցաւ: Հալէպը մեր գիտցած Հալէպը չէ այլեւս եւ չեմ ալ կարծեր, որ ետ նոյնը դառնայ:
Ես հոն կ’աշխատէի, եւ հիմնած էի գործարան մը: Cosmetics` մազի shampoo եւ jell կ’արտադրէի: Ճի՛շդ է, պատերազմի ընթացքին չվնասուեցայ, բայց հինգ տարիէ ի վեր գործս գրեթէ դադրած է:
Չէ՞ք կարծեր, որ հոս ապրող հայութիւնը Հալէպ կը վերադառնայ:
Խնդիրը անհատական է: Կապուած է անձի հետ: Այն անձը, որ կը սիրէ արուեստը, sport–ը, զարգացումը, եւ որոշ ժամանակ Հայաստան ապրած է՝ չի վերադառնար, որովհետեւ Հալէպ սահմանափակ է այդ բոլորը: Այսինքն, հոն տեղ մը կը հասնիս եւ ալ յառաջընթաց չկայ: Իսկ Հայաստանի մէջ զարգացման մեծ յոյսեր կան: Այս խօսքը չեմ կարծեր բոլորը ընդունին, բայց այն մարդը, որ Խորհրդային Միութիւնը տեսած է, թերեւս`ընդունի:
Հոս ինչպէ՞ս կ’ապրիք:
Կը փորձեմ իմ գործս հոս հիմնել, բայց Հայաստանի մէջ շատ դժուար է եւ տակաւին իմ օրապահիկս չեմ կրնար ապահովել: Նոյնիսկ վարձով կ’ապրիմ:
Իսկ եթէ չկրնաք, ի՞նչ կը մտածէք ընել: մեր հայրենակիցներէն շատերը առանց ուզելու կը հեռանան Հայաստանէն Մերթան կու գան: Կը մտածէ՞ք այլ երկիր երթալ:
Չէ՛, չէ՛, չեմ երթար: Համոզուած եմ, որ ասի մեր հողն է եւ հոս պիտի հաստատուինք: Զաւակս հոս դեղագործութիւն կ’ուսանի: Շատ գոհ եւ ուրախ է:
Չէ՞ք մտածեր հոս երգարուեստի ասպարէզի մէջ մտնել:
Իրականութեան մէջ, կը մտածեմ: Նոյնիսկ հիմա Երուանդ Երզնկեանի հետ փորձեր կ’ընենք, եւ թերեւս համերգներու մասնակցինք: Հալէպ, տարբեր առիթներուն, միշտ ալ երգած եմ, իսկ Խորհրդային տարիներուն` (1986-1991), հոս ուսանած եմ եւ ձայնս մարզած եմ ` Պետական Երաժշտանոցին մէջ եւ այդ ժամանակ ծանօթացած եմ մայսթրօ Երուանդ Երզնկեանին եւ Պետական Օբերայի ներկայիս ղեկավար Պրն. Կոնստանթին Օրբելեանին հետ, նոյնիսկ միասին համերգներ տուած ենք: Ուսանողական տարիներէն կու գայ մեր բարեկամութիւնը: Անշուշտ այս տաղանդաւոր մարդոց շատ բան կը պարտիմ ու վստահ եմ, որ մօտիկ ապագային ալ պիտի կարողանամ բեմ բարձրանալ ու ձայնս լսելի դարձնել Հայաստանի երաժշտասէր հասարակութեան:
Հարցազրոյցը ՝ Ս. Ա.ի
