Լրագրողը Զօրավար Հաֆէզ Ալ Ասատին հարցուցած է.- Եթէ Սուրիոյ եւ Հրէաստանի միջեւ պատերազմ տեղի ունենայ, ի՞նչ կը պատահի:
Ասատը պատասխանած է.- Համոզուած եղիր, բարեկա՛մս, թէ երկու երկիրներն ալ 100 տարի ետ պիտի երթան: Յիշէ՛ նաեւ, որ 100 տարի առաջ Հրէաստանը գոյութիւն չունէր:
Լրագրողը. – Ի՞նչ կը պատահի եթէ հրէական ռազմական օդանաւերը յարձակին Սուրիական հողերուն վրայ:
Ասատը.- Թո՛ղ յարձակին. սակայն, եթէ յարձակին, կ'երդնում, թէ օդաչուները այդ օրուընէ սկսեալ Թէլ Աւիւի օդակայանը պիտի չտեսնեն:
Լրագրողը.- Սակայն բոլորն ալ Ձեր դէմ են, Պրն. Նախագահ:
Ասատը.- Եթէ կատու մը սենեակի մը անկիւնը բանտարկես, ի՞նչ պիտի ընէ:
Լրագրողը զարմանալով.- Պիտի յարձակի եւ աջ ու ձախ հարուածէ:
Ասատը.- Այո՛, կը խօսէինք կատուի մը մասին, հապա ո՞ւր մնաց առիւծը:
Խաղաղութիւն քու հոգիիդ դարուս իմաստունը (Արաբերէնէ թարգմանուած):
Ծանօթ.- Ասատ կը նշանակէ առիւծ:
Ընդունինք կամ ոչ, Ասատի ժամանակաշրջանը շատ բան տուաւ Սուրիահայութեան ի մասնաւորի, եւ ընդհանրապէս սփիւռքահայութեան: Բաւարար է ակնարկ մը նետել Սփիւռքի ներկայ վիճակին եւ անպայման պիտի հանդիպիք սուրիահայ մտաւորականի մը, արուեսատագէտի մը, երաժիշտի մը, նուիրեալ ազգայինի մը, անձնուրաց հոգեւորականի մը, եւ ի վերջոյ առաքինի ու պարզ մարդու մը: Այս բոլորը այսպէս կամ այնպէս Ասատեան վարչակարգի արդիւնքն են, դարձեալ կը կրկնեմ՝ ընդունինք կամ ոչ: Ատելութիւնը պատճառ պէտք չէ ըլլայ ճշմարտութիւնը անտեսելու:
Իսկ ինչ կը վերաբերի այսօրուան իրավիճակին, գէշ-աղէկ արդէն յստակ են խաղին կանոնները, եւ միայն Ասատեան վարչակարգը հարուածել ու քարկոծել կը նշանակէ ապերախտութեան մարմնացումն ըլլալ: Ասատեան վարչակարգի պաշտպան մը չեմ, պարզապէս կը փորձեմ երեւոյթներուն իրապաշտօրէն մօտենալ:
Ինչ կը վերաբերի Հաֆէզ Ալ Ասատի տուած պատասխաններու պարունակութեան, վստահ եմ որ քաղաքականութենէն հասկցողները գէշ կամ աղէկ կը հասկնան Ասատի տուած պատասխաններու լրջութիւնը: Աւելին, Սուրիական վերջին տարիներու տագնապը այդ մասին կը վկայէ:
«Հասկցողաց բարեւներ»:
Յակոբ Քորթմոսեան