8.09c
Երեվան
երկ, մրտ 23
Որոշած էի սուրիահայութեան եւ ընդհարապէս Սուրիոյ ներկայ պատերազմին մասին չգրել ու չարտայայտուիլ, որովհետեւ վստահ եմ, որ ո՛չ գրելը եւ ոչ ալ արտայայտուիը բան կրնան փոխել: Քարացած միտքերն ու կարծրացած սիրտերը, ի զօրու չեն ոչինչ փոխելու, ընդհակառակը այդ քարացած միտքերն ու կարծրացած սիրտերը մի միայն իրենց «ԵՍ»ին մասին է՝ որ կը մտածեն:
Այս տողերը կը գրեմ, որովհետեւ մարդ չի՛ կրնար անտարբեր մնալ անցնող տասը օրերուն եւ մինչ օրս կատարուած արիւնալի դէպքերուն Հալէպի մէջ, որոնց ընթացքին դժբախտաբար անմեղ զոհեր տուինք: Մատղաշ մանուկներու, հասունցած փայլող երիտասարդներու, կեանքի դաժան ճանապարհ անցած երէցներու անմեղ հոգիները առ յաւէտ բանուեցան մեզմէ: Տակաւին յայտնի չէ թէ քանի՜-քանի հոգիեր պիտի բաժնուին մեզմէ...
Այս բոլորին ի տես, մի քանի հարցումներ.
1) Եթէ գաղութը պահելն է հիմնական պատճառը, որ տակաւին որոշում չառնուիր ժողովուրդին կեանքը ապահովելու, արդեօք գաղութը ինչպէ՞ս պիտի կարենանք պահել, երբ գաղութին անդամները մէկ առ մէկ այս աշխարհէն կը հեռանան:
2) Ինչո՞ւ պահել գաղութը, երբ գաղութը գաղութ դարձնող ազդակները սակաւ կը դառնան, չըսելու համար գրեթէ կ'անհետանան:
3) Անոնք որոնք կարելիութիւնը ունէին հեռանալու, արդեօք երբ պատերազմը աւարտի, անոնցմէ քանի՞ն ետ պիտի վերադառնայ: Իսկ վերադառնալուն համար պէտք է նկատի ունենալ այդ աւարտէն ետք դեռ իշխող կամ նոր իշխող ոյժերուն հետ ի՞նչ լեզու պիտի գտնենք:
4) Ի՞նչ է մեղքը մեր այն հայրենակիցներուն, որոնք օր առաջ՝ վայրկեան առաջ կ'ուզեն հեռանալ այդ դժոխքէն, սակայն կարելիութիւնը չունին: Անոնք որոնք այդ կարելիութիւնը շնորհելու կարողութիւնը ունին, ինչպէ՞ս գիշերները կը քնանան, երբ այսքա՜ն անեղ զոհեր կու տանք...
5) Ի վերջոյ, մարդու հոգի՞ն է կարեւոր, թէ՞ քարը:
Յ.Գ. Այս գրութիւնս քննադատական չէ, որովհետեւ ճշմարիտ իրողութիւններու մասին խoսիլը, դեռ եւս ըսել չէ, որ քննադատութիւն է:
Յակոբ Քորթոմոսեան
Յատուկ ՝ «Արեւելք»ին
