0.09c
Երեվան
չրք, փտր 11
Յունուար 21-ին, Փարիզի մօտ Արժանթինի դեսնպանը, Իան Սիելեքի (Ian Sielecki), ելոյթ ունեցաւ Ֆրանսայի Ազգային Ժողովի Արտաքին Հարցերու Յանձնաժողովին լսումին: Խօսք առնելէ առաջ, 35-ամեայ դիւանագէտը մատնացոյց ըրաւ իր ետին զետեղուած քարտէսը ուր Մալվինեան կղզիները նշուած էին որպէս «Ֆոլքլենտզ, Մ-Թ» եւ ըսաւ որ չէր կրնար ելոյթ ունենալ իր ետին ունենալով քարտէս մը, որ «կը բռնաբարէր Արժանթինի գերիշխանութիւնը»:
Դեռեւս 19-րդ դարէն Բրիտանական գաղութատիրութեան տակ մնացած Մալվինեան կղզիները, որոնք Լոնտոնի համար Ֆոլքլենտզ են եւ անոնց բնակիչները՝ Քելփըրներ, Արժանթինի համար եղած են ազգային հողատարածք: Քսաներորդ դարուն հարցը արդէն մաս կազմած է ՄԱԿ-ի ապագաղութատիրացման յանձնաժողովին, ուր արժանթինեան դիւանագիտութիւնը յաջողութեամբ պաշտպանած է իր գերիշխանութեան իրաւունքը:
Դժբախտաբար, 1976-ին պետական հարուածով իշխանութեան հասած զինուորական բռնատիրութիւնը 1982-ին ուզեց զէնքի ուժով վերատիրանալ կղզիներուն: Որոշումը, ինչպէս հետագային յստակ դարձաւ, ժողովուրդին հայրենասիրական զգացումի շահագործումի փորձ էր՝ մոռցնելու համար մարդկային իրաւանց զանգուածային բռնաբարումները, երեսուն հազար «անհետացածները» եւ նէօլիպերալ տնտեսական քաղաքականութեան մը աղէտալի հետեւանքները: Ապրիլին սկսած պատերազմը աւարտեցաւ Մեծն Բրիտանիոյ յաղթանակով: Մէկ տարի յետոյ, փուլ եկաւ զինուորական բռնատիրութիւնը եւ վերահաստատուեցաւ ժողովրդավարութիւնը:
Արժանթինի քաղաքական հատուածին համար Մալվինեան Պատերազմը յստակ դաս մըն էր՝ պատերազմի ճամբով կղզիներու վերատիրացումը բացառելու իմաստով եւ այդպէս ալ ամրագրուեցաւ 1994-ի բարեփոխուած Սահմանադրութեան մէջ: Սակայն, 1983-էն ի վեր իշխանութեան հասած ոչ մէկ քաղաքական ուժ, թէկուզ եւ փրօ-Արեւմտեան, ոչ մէկ քաղաքական անձնաւորութիւն, այլեւ ոչ մէկ քաղաքացի դոյզն կասկածի տակ կը դնէ Մալվինեան կղզիներուն արժանթինեան պատկանելիութիւնը: Ոչ ալ արտաքին քաղաքականութեան օրակարգին կղզիներուն վրայ արժանթինեան գերիշխանութեան վերադարձի նշանաձողի իջեցման մասին խօսք եղած է երբեւիցէ:
Ոչ իսկ արժանթինեան նախագահներուն մէջ ամենէն աւելի փրօ-Արեւմտեան Խավիէր Միլէյի կառավարութիւնը նման բան մտքէն անցուցած է: Ընդհակառա՛կը, չկայ առիթ միջազգային որեւէ բազմակողմանի հանդիպման ուր Մալվինեան կղզիներու վրայ արժանթինեան ազգային գերիշխանութեան հարցը չէ արծարծուած նախագահական մակարդակով:
Այդ սկզբունքային կեցուածքին հարազատ պատկերն է դեսպան Սիելեքիի պահուածքը, որուն արդիւնքով ալ Յանձնաժողովի նախագահը խնդրեց որ կղզիներու անուանումը թուղբով ծածկուի որպէսզի դեսպանը իր ելոյթը ունենայ: Պատահարը աննկատ չանցաւ անշուշտ Արժանթինի մէջ եւ մեծ տարածում ունեցաւ սոցիալական ցանցերուն վրայ:
Անկախ ազգային շահերու պաշտանութեան յանձնառութեան փաստէն, արժանթինցի դիւանագէտին պահուածքը ամբողջ դաս մըն է՝ միջազգային բեմահարթակին վրայ ազգային արժանապատւութիւնը պահել գիտնալու:
Մէկ օր առաջ, Տավոսի մէջ, ՀՀ Նախագահ Վահագն Խաչատրեան, ազրպէյճանցի իր պաշտօնակիցին հետ մաս կազմած է հրապարակային քննարկումի մը եւ իր պահուածքով այլ կարգի դաս տուած է...
Արժանթինցի դիւանագէտին հետ պատահած միջադէպին տեսաերիզը առաջին քոմենթին մէջն է:
Երկրորդը շատ հաւանաբար տեսած են շատ հայեր, բայց, ամէն պարագայի, կրկին տեսնելու ցանկութիւն -եւ կարողութիւն- ունեցողներուն համար զետեղուած է երկրորդ քոմենթին մէջ:
Առ ի բաղդատութիւն ազգային արժանապատւութեան պահուածքի երկու տարբերակներու։
