12.09c
Երեվան
չրք, մյս 13
Արաբական «Ախպար Ալան» կայանը տեսանյութ է հրապարակել Սիրիայի Թել Աբյադ քաղաքի մասին, որտեղ լրատվամիջոցը հանդիպել եւ զրուցել է Սարգիս անունով հայի հետ: Բնիկ թելաբյադցի Սարգիսը ԴԱԵՇ-ի կողմից քաղաքի գրավման ողջ ընթացքում մնացել է այնտեղ եւ ականատես եղել տեղի ունեցած սարսափներին: Թել Աբյադի հայկական եկեղեցու հարեւանությամբ ապրող հայը ԴԱԵՇ-ից իր տանն ապրելու իրավունք է ստացել գլխահարկը (ջեզիե) վճարելուց հետո միայն: Ոչ մահմեդականների վրա դրված պարտադիր այս հարկը կազմել է 107 հազար սիրիական լիրա, որը շուրջ 200 դոլար է: Կայանը սակայն չի նշել՝ ամսակա՞ն է վճարվել այդ գումարը, թե՞ տարեկան:
Ինչպես տեսանյութում պատմում է Սարգիսը, ԴԱԵՇ-ը հայկական եկեղեցին ռազմական կենտրոնի էր վերածել եւ այրել այնտեղ եղած բոլոր իրերը: ԴԱԵՇ-ի հեռանալուց հետո նա ստանձնել է եկեղեցին մաքրելու եւ վերականգնելու գործը:
Թելաբյադցի հայը ցույց է տալիս եկեղեցում ԴԱԵՇ-ի կողմից կառուցված բանտախցերը, որոնցից ինքը միշտ լսել է բանտարկյալների գոռգոռոցները, որտեղ նրանք անասելի տանջանքների եւ կտտանքների են ենթարկվել:
«Չարչարում էին, սպանում էին, մորթում էին... Ամեն ինչ տեսել եմ»,-ասում է նա:
Դպրոցը, ուր նախկինում հայ աշակերտներ էին սովորում, վերածվել էր զինյալների կրոնի տարածման եւ զենքի ու սպանության՝ իրենց կողմից ընդունված միջոցների դասավանդման կենտրոնի: Գրատախտակների վրա նրանք այդ մասին նույնիսկ նշումներ են թողել:
Սարգիսն ականատես է եղել շատ սպանությունների, որոնք գործադրվել են հենց հայկական եկեղեցում կամ բակում: Նրա տան պատուհանը նայում է եկեղեցուն: Ինչպես պատմում է, վարագույրների արանքից բացված փոքր ճեղքից սարսափով նայել է, թե ինչպես են սպանում մարդկանց եւ ինչ վայրագություններ են կատարվում զինյալների կողմից: «Մարդ էին բերում, գլուխը ծածկում էին պարկով եւ փայտի վրա դնելով սրով գլխատում էին: Չնայած վախենում էի, բայց նայում էի: Կյանքիցս զզվել էի, բայց ստիպված էի լուռ մնալ»,-ասում է նա:
Կայքը նշում է, որ սիրիական Թել Աբյադ գավառի համանուն վարչական կենտրոնը մեկուկես տարի ԴԱԵՇ-ի տիրապետության տակ մնալուց հետո 2015-ի հուլիսին ազատագրվել է, սակայն այն ամբողջովին չի կարելի խաղաղ վայր համարել: Ըստ կայանի, Թել Աբյադն այսօր էլ գտնվում է ծանր սպառնալիքների տակ, քանի որ քաղաքը շատ մոտ է ԴԱԵՇ-ի գլխավոր կենտրոն համարվող Ռաքքային, որի ուղղությամբ պատերազմական մեծ գործողություններ են սպասվում: Աղբյուրը նաեւ նշում է, որ Թել Աբյադի համար հիմնական սպառնալիք է համարվում սահմանին տեղակայված թուրքական բանակը:
