image

Ակնարկ «Ազդակ»էն. Լիբանանը` քաոսացման եւ վերահսկելիութեան արանքին

Ակնարկ «Ազդակ»էն. Լիբանանը` քաոսացման եւ վերահսկելիութեան արանքին

Ներլիբանանեան իրադարձութիւններու հակասական պատկեր մը երեւութապէս մտածել կու տայ իրարու հետ աղերս չունեցող եւ տարբեր ուղղութիւններով մեկնող գործընթացներու մասին:

Ֆրանսացի պատուիրակին Լիբանան վերադարձի նախօրեակին կ՛արծարծուի առաքելութեան անկարելիութեան եւ Տոհայի միջնորդական կարգավիճակի վերստանձնման մասին: Այդ կը նշանակէ մագոգային հանդիպումներու նոր արշաւ, նոր թեկնածուներու առաջադրման կարելիութիւն: Տոհան Իրանի եւ Սէուտական Արաբիոյ միջեւ կամրջումներ կատարող մայրաքաղաք է, որ նաեւ սերտ յարաբերութիւններ ունի Միացեալ Նահանգներու եւ Թուրքիոյ հետ: Իսկ Ֆրանսան բազմիցս արձանագրած է, որ տնտեսական որոշակի կախեալութիւն ունի Քաթարէն, որուն նիւթական շարունակական  յատկացումներուն անհրաժեշտութիւնը ունեցած է եւ յայտնաբար ունի տակաւին: Այս առումով ալ Փարիզի զիջումը Տոհային կամ իրար միջեւ դերերու բաշխումը չեն բացառուիր:

Ֆրանսան սակայն այլապէս ներկայ է Լիբանանի մէջ, այս պարագային հորատումի աշխատանքներուն ստանձնումով: Ի վերջոյ «Թոթալ»-ը Ֆրանսայի քաղաքական ազդեցութիւնն է Լիբանանի մէջ, եւ ֆրանսական հոգատարութիւնը այդ կը յուշէ:

Նախագահի ընտրութեան անորոշութիւն, կառավարութեան կիսագործունեայ վիճակ, հրաժարեալ վարչապետով, անորոշ լիազօրութիւններով եւ կառավարութեան կազմի մէկ հատուածի ներգրաւումով միայն, այդուհանդերձ շատ հիմնական որոշումներով` յատկապէս ընդծովեայ ուժանիւթի պեղման աշխատանքներու ծայր առնելով:

Կարեւորագոյն որոշում է նաեւ պաշտօնական Պէյրութի դիրքորոշումը ՖԻՆԻՒԼ-ի խաղաղապահ առաքելութեան նոր ժամկէտի ճշդումի առումով: Խնդիրը այս պարագային միջազգային ընտանիքի որոշած ՄԱԿ-ի խաղաղապահ ուժերու լիազօրութիւններու ընդարձակման կը վերաբերի եւ այդ առումով` լիբանանեան նկատողութիւններուն:

Եթէ պահ մը զանց առնենք Պէյրութը ներկայացնող պատուիրակին Նիւ Եորք մեկնումի ուշացման պատճառները, կը նկատենք, որ Լիբանանը միջազգային ընտանիքին կողմէ կը մնայ ներգրաւուած Ապահովութեան խորհուրդի նոր որոշումին` ՄԱԿ-ի ուժերու առաքելութեան երկարաձգման առումով: Խնդիրը այս պարագային լիբանանեան բանակի լիազօրութիւններու կրճատման կը վերաբերի զինուորական ճշդուած գօտիի մէջ: Չմոռնանք սակայն, որ լիբանանեան բանակը իբրեւ պետական հաստատութիւն կը շարունակէ կրել միջազգային, յատկապէս Ուաշինկթընի հոգատարութիւնը: Լիբանանեան մամուլը շատ կը խօսի նախագահի ընտրութեան առկախման եւ լիբանանեան բանակի հրամանատարին պաշտօնավարման  միջեւ ժամանակի զուգահեռներուն մասին:

Ֆինանսական առումով կար վերլուծական նախատեսութիւն, որ Կեդրոնական դրամատան կառավարիչի պաշտօնավարման աւարտով կրնար թափուր մնալ բոլոր ժամանակներէն աւելի ճակատագրական նշանակութիւն ստացած այդ դիրքը` տեղի տալով ծանրագոյն հետեւանքներու այս մարզին մէջ: Առաջին փոխկառավարիչին պատասխանատուութիւնը ստանձնել-չստանձնելու պարանաձգումը աւարտեցաւ լիազօրութիւններու ստանձնումով: Լիբանանեան դրամանիշը կայունութեան սահմաններուն մէջ է: Առայժմ կասեցուած է արժեզրկման գահավիժումը:

Այս օրինակներուն կրնան հետեւիլ եւ մէջբերուիլ տակաւին շատեր: Ասոնք բաւարար են ընդհանուր հակասութիւններու պատկերը պարզելու համար: Բաւարար են հետեւութիւն ընելու, որ Լիբանանը կը տուայտի մէկ կողմէ քաոսացման, միւս կողմէ վերահսկելիութեան եւ բեկումնային որոշումներու մեկնարկներու կանաչ լոյս տուող գործընթացներու միջեւ: Պետական հաստատութիւններու կաթուածահար վիճակին մէջ, հորատումի աշխատանքներու մեկնարկը, ՄԱԿ-ի ուժերու աշխատանքի երկարաձգման որոշումը եւ ֆինանսական վիճակի կայունացման գործօնները այդ հաստատումի հիմնաւորումներն են: Գոնէ` այս պահու դրութեամբ:

 

«Ա.»