35.74c
Երեվան
երկ, հլս 27
«Թուրքիայում կատարվող դեպքերը մեզ համար նորություն չեն»,- «Արեւելքի» հետ զրույցում ասաց քաղաքագետ Լեւոն Շիրինյանը: Քաղաքագետի խոսքերով, Թուրքիան ինչպես առաջ, այսօր էլ միջազգային հետաքրքրությունների առարկա է, եւ միջազգային ուժերը նրա կամ օգնում կամ վնասում են: «Ես վստահ եմ, որ եթե նա միջազգային հովանավորություն չունենա, չի մնա, կը փոխվի եւ կոչնչանա: Թուրքիան դիտվում է իբրեւ քաղաքակրթությանը վնասող ուժ: Նա իր պետականությունը պահում է ագրեսիվ կերպով: Թուրք միջուկը` նախկին փաշաները, սուլթանները, գաղտնի ծառայությունները, այդ պետությանը նվիրված են մինչեւ վերջ: Ուր էր թե` մենք Հայաստանում ունենայինք այդպիսի մի ավանդական ուժ, որ գաղտնի կերպով պահեր մեր պետությունը»:
Քաղաքագետը, խոսելով Թուրքիայի հանդեպ հայերի կեցվածքի եւ մտածողության մասին, ասաց. «Թուրքիայով պետք է զբաղվեն հայ գիտնականները, ովքեր գիտեն հակամարտությունների տեսության գիտությունը, ինչպես նաեւ` մշակութաբաններ, հոգեբաններ: Թուրքիան ճաքած երկիր է, նրանք այդ ճեղքերը պիտի մեծացնեն, սա արդէն տարիների գործ է, գուցե` հարյուրամյակների, ուրեմն հոգեբաններ պիտի աշխատեն, իսկ պատմաբաններին պիտի առաջարկվի սրբագրել Հայաստանի քաղաքական պատմությունը: Սովետական պատմությունը չի կարող լինել մեր պատմությունը: Ընդհանրապես մեր պատմությունը պիտի դիտվի անկախության, հավերժական պայքարի պատմություն, որովհետեւ նույնիսկ Իսրայել Օրին, ում ռուսական կողմնորոշում է վերագրվում, իրականում որոնում էր հովանավոր պետություն, որը կօգներ, որ մենք մեր անկախությունը վերականգնեինք: Հավասարակշռությունն անընդհատ փոփոխվում է, պետք է համարժեք լինենք այդ հավասարակշռության առաջացրած հիմնախնդիրներին, գործենք այնպես, ինչպես ժամանակին Ռուբեն Տեր-Մինասյանը, Համո Օհաջանյանն էին գործում, այնպես, ինչպես Խատիսյանն էր մտածում. նրանք Հայաստանի համար էին կռվում»:
Անդրադառնալով Անկարայում վերջերս կատարված ահաբեկչությանը` Լեւոն Շիրինյանն ասաց. «Դերը, որ ստանձնել են, վստահ եմ` թուրքական գաղտնի ծառայություններն են ստանձնել: Սուլթան Համիդն էլ, հայության մասին ամեն մի հարց, սպանդով էր վերջացնում: Ոչինչ չի փոխվել»:
Խոսելով պոլսահայության խնդիրների մասին` մեր զրուցակիցը նշեց. «Պոլսո հայությունը չեզոք եւ զգույշ պետք է լինի, որովհետեւ այդ պետությունը քանդել չեն կարող, ոչ էլ կարող են գործոն դառնալ, դրա համար պոլսահայությունը պետք է աճի քանակապես, մշակութապես մնա հայ: Եթե իրենք կարողացան պահել հայկական մշակութային ժառանգությունը, կարողանան նպաստել Արեւմտյան Հայաստանում եւ Կիլիկիայում քաղաքակրթության հետքերի պահպանմանը, ապա դա արդեն պատմական մեծ ծառայություն կլինի: Թող աշխատեն զոհ չլինել, որովհետեւ իրենք այդ պետությունում իրավատեր են: Թուրքը սա շատ լավ գիտի եւ աշխատելու է այդ հարցը փակել: Պետք է թույլ չտան»:
Մեր զրուցակցի կարծիքով, հայ-թուրքական հարցերում շատ մեծ անելիք ունի հատկապես հայ մտավորականությունը. «Մենք արագ պիտի գործենք, թուրքական վերնախավի ուղեղում քաղաքական, ռազմական անվստահության բջիջներ տեղավորենք, որ իրենք ոչնչի չեն հասել: Պետք է հասկացնել Թուրքիային` դու ցեղասպանության գյուտարար ես, ոչ մի հերոսություն չես կատարել, եւ այսօր էլ կրկին հանցանքի ճանապարհին ես: Այսօր Թուրքիան կանգնած է կրկին ցեղասպանություն գործելու փաստի առջեւ»:
