22.86c
Երեվան
երկ, հլս 27
Հայ հոգեւոր եւ ձեռագրական կեդրոնները դարեր շարունակ եղած են մեր մշակութային յիշողութեան պահապանները՝ պահպանելով, ուսումնասիրելով եւ փոխանցելով հայ ժողովուրդի հոգեւոր, գրական եւ գիտական ժառանգութիւնը։ Այս կեդրոններու միջեւ գործակցութիւնը այսօր կը ստանայ նոր կարեւորութիւն՝ մանաւանդ թուայնացման, գիտական ուսումնասիրութեան եւ ձեռագրական հաւաքածոներու արդիական պահպանութեան ժամանակաշրջանին մէջ։
3-րդ Հայագիտական միջազգային համագումարի ծիրին մէջ կազմակերպուած կլոր սեղան-քննարկումը դարձաւ այն կարեւոր հարթակներէն մէկը, ուր Մատենադարանը եւ հայ հոգեւոր-ձեռագրական գլխաւոր հաստատութիւնները մէկտեղուեցան՝ քննարկելու ընդհանուր մարտահրաւէրները եւ ապագայ համագործակցութեան ուղիները։
Ստորեւ «Արեւելք»ի հետեւորդներուն կը ներկայացնենք այս առթիւ Մատենադարանին կողմէ տարածուած հաղորդագրութիւնը՝
Հոգեւոր-ձեռագրական կեդրոնները՝ Հայագիտական միջազգային համագումարի ռազմավարական առանցքը
2026 թուականի Յուլիս 24-ին, 3-րդ Հայագիտական միջազգային համագումարի ծիրին մէջ տեղի ունեցաւ արդէն աւանդութիւն դարձած կլոր սեղան-քննարկումը՝ Մատենադարանի ղեկավարութեան եւ հայ հոգեւոր-ձեռագրական կեդրոններու ներկայացուցիչներու մասնակցութեամբ։
Քննարկման ներկայ էին հայ հոգեւոր-ձեռագրական կեդրոններու ներկայացուցիչները՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինէն, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութենէն, Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութենէն, Պոլսոյ Հայոց Պատրիարքութենէն, Մխիթարեան Միաբանութենէն եւ Զմմառու Պատրիարքական Կղերի Միաբանութենէն։
Հանդիպման հրաւիրեալներուն շարքին էին նաեւ Գալուստ Կիւլպէնկեան հիմնադրամի Հայ համայնքներու բաժնի վարիչ Ռազմիկ Փանոսեան եւ Հիմնարար գիտական գրադարանի տնօրէնի խորհրդական Տիգրան Զարգարեան։
Քննարկումներուն ընթացքին արծարծուեցան բազմաթիւ կարեւոր հարցեր՝ ձեռագրական հաւաքածոներու պահպանութեան համակարգի արդիականացում, թուայնացում եւ գիտական ուսումնասիրութիւններու զարգացում։
Մասնակից բոլոր կողմերը վերահաստատեցին իրենց պատրաստակամութիւնը՝ շարունակելու արդէն ընթացքի մէջ եղող համատեղ ծրագիրները եւ մշակելու ապագայ գործակցութեան նոր ուղիներ։
Յատկապէս կարեւորուեցան Վենետիկի Մխիթարեան Միաբանութիւն կատարուած առաքելութեան արդիւնքները, Զմմառու Կղերի Միաբանութեան նորաստեղծ ենթակառոյցներուն ուղղուած մասնագիտական աջակցութիւնը, ինչպէս նաեւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութենէն բերուած 10-րդ դարու Աւետարանի վերականգնման աշխատանքը։
Մատենադարանի ղեկավարութիւնը պաշտօնապէս հրաւիրուեցաւ այցելելու Անթիլիաս եւ Զմմառ՝ շարունակելու գործակցութեան ծրագիրները։
Քննարկման մասնակիցները ընդգծեցին Հայագիտական միջազգային համագումարի բացառիկ նշանակութիւնը՝ իբրեւ առկայ խնդիրներու համատեղ քննարկման, փորձառութիւններու փոխանակման եւ համագործակցութեան հաստատուն հարթակ։
Հանդիպման աւարտին ստորագրուեցաւ երկամեայ համաձայնագիր Մատենադարանի եւ Գալուստ Կիւլպէնկեան հիմնադրամի միջեւ՝ Համահաւաք ձեռագրացուցակի ստեղծման աշխատանքներու շարունակականութիւնը ապահովելու նպատակով։
Հայ ձեռագրական ժառանգութիւնը միայն անցեալի պահպանութիւն չէ. անիկա մեր մշակութային ինքնութեան կենդանի վկայութիւնն է, որ այսօր կը պահանջէ համատեղ գիտական միտք, հաստատութենական կամք եւ համազգային պատասխանատուութիւն։
