9.09c
Երեվան
ուրբ, նմբ 06
Նոյեմբեր 5-ին Երեւանի մէջ մեկնարկած է Համաշխարհային հայկական երրորդ գագաթնաժողովի աշխատանքը: Միջոցառումը կազմակերպած է ՀՀ սփիւռքի գործերու գլխաւոր յանձնակատարի գրասենեակը։ Գագաթնաժողովի բացման հանդիսաւոր արարողութեան ելոյթ ունեցած է ՀՀ ԱԺ նախագահ Ռուբէն Ռուբինեանը։
«Ողջունում եմ բոլորիդ մայրաքաղաք Երեւանում՝ Համաշխարհային հայկական երրորդ գագաթնաժողովի բացման կապակցութեամբ։ Ուրախ եմ, որ այստեղ են հաւաքուել շուրջ 800 մասնակիցներ՝ աշխարհի 55 երկրներից ժամանած մեր հայրենակիցներ, հայկական համայնքների եւ կազմակերպութիւնների ներկայացուցիչներ, գիտնականներ, գործարարներ, մշակոյթի, կրթութեան եւ հասարակական կեանքի գործիչներ։
Ձեր ներկայութիւնը վկայում է, որ Հայաստանի ապագայի, եւ, ընդհանրապէս, մեր ընդհանուր ապագայի շուրջ երկխօսութիւնն ունի մեծ ներուժ։ Նախորդ երկու գագաթնաժողովները ձեւաւորեցին Հայաստան-Սփիւռք երկխօսութեան կարեւոր հարթակ։ Այսօր մեր խնդիրն է ոչ միայն ամրապնդել արդէն իսկ ձեւաւորուած կապերը, այլեւ նոր բովանդակութիւն հաղորդել համագործակցութեանը։
Այսօր Հայաստանի եւ Սփիւռքի յարաբերութիւնների մասին խօսելիս չենք կարող շրջանցել «Իրական Հայաստան» գաղափարախօսութիւնը կամ հայեցակարգը։ Ի՞նչ է Իրական Հայաստանը։ Իրական Հայաստանը մեր պետութիւնն է՝ իր միջազգայնօրէն ճանաչուած տարածքով եւ սահմաններով, իր քաղաքացիներով, պետական ինստիտուտներով, ժողովրդավարական համակարգով եւ զարգացման ձգտումով։ Այն մեր հայրենիքն է, որտեղ մենք ապրում ենք, աշխատում, ստեղծում, որոշումներ կայացնում եւ պատասխանատւութիւն կրում մեր ու յաջորդ սերունդների ապագայի համար։
Առաջ տանել իրական Հայաստանի հայեցակարգը չի նշանակում հրաժարուել մեր պատմութիւնից, ազգային ինքնութիւնից, մշակոյթից կամ աշխարհասփիւռ հայութեան հետ կապերից։ Ընդհակառակը, նշանակում է մեր հարուստ ժառանգութիւնը դարձնել ամուր պետականութեան եւ ժամանակակից զարգացման յենարան, իսկ պետութիւնը դարձնել բոլոր համազգային երազանքների ու նպատակների կիզակէտ:
Մենք ունենք հազարամեակների պատմութիւն եւ համաշխարհային քաղաքակրթութեան մէջ հայ ժողովրդի նշանակալի ներդրում։ Ունենք Սփիւռք, որը տարբեր երկրներում պահպանել է իր ինքնութիւնը եւ մեծ յաջողութիւնների հասել գիտութեան, տեխնոլոգիաների, բիզնեսի, մշակոյթի ու հանրային կեանքի ոլորտներում։
Սա մեր հարստութիւնն է։ Սակայն մեր առջեւ դրուած խնդիրն այդ հարստութիւնը նաեւ ապագայի վերածելն է եւ դէպի Հայաստան ուղղելն է: Բառիս թէ՛ քաղաքական, թէ՛ տնտեսական եւ, այո՛, նաեւ ֆիզիկական իմաստներով:
Իսկ ապագան կառուցւում է ուժեղ, անվտանգ, ժողովրդավարական եւ զարգացող պետութեան միջոցով։ Իրական Հայաստանը պէտք է լինի մի երկիր, որտեղ խաղաղութիւնը ոչ թէ հակամարտութեան ժամանակաւոր դադար է, այլ զարգացման հնարաւորութիւն եւ բնականոն կեանքի հիմք, որտեղ օրէնքի գերակայութիւնը, մարդու իրաւունքները եւ ժողովրդավարական ինստիտուտներն առօրեայ իրականութիւն են։
Այսպիսի Հայաստանի կայացման գործում Սփիւռքը նոյնպէս կարող է իր ներդրումն ունենալ։ Մենք չենք ցանկանում Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնները սահմանափակել միայն հայրենասիրական զգացմունքներով, պատմական յիշողութեամբ կամ բարեգործութեամբ։ Դրանք կարեւոր են, բայց մեր համագործակցութիւնը կարող է եւ պէտք է շատ աւելի ընդգրկուն լինի։
Մենք ցանկանում ենք տեսնել սփիւռքահայ մասնագէտների, գիտնականների, ձեռներեցների եւ երիտասարդների ներդրումը Հայաստանի տնտեսութեան, գիտութեան, կրթութեան եւ սպորտի, առողջապահութեան, տեխնոլոգիաների եւ մշակոյթի զարգացման գործում։ Իսկ եթէ այդ ներդրումը լինի հայրենադարձութեան տեսքով, մենք՝ Հայաստանի հայերս, չափազանց երջանիկ կը լինենք, ինչպէս ցանկացած քոյր ու եղբայր երջանկանում են, երբ վերամիաւորւում են:
Մեզ անհրաժեշտ են ոչ միայն ներդրումներ, այլ նաեւ գիտելիք, փորձ, նորարարութիւն, մասնագիտական կապեր եւ համատեղ ծրագրեր։ Հայաստանը պէտք է դառնայ միջազգային համագործակցութեան եւ նոր հնարաւորութիւնների հարթակ։
Այս գագաթնաժողովի օրակարգում ընդգրկուած թեմաները՝ ժողովրդավարութիւնից եւ տարածաշրջանային խաղաղութիւնից մինչեւ տնտեսութիւն, կրթութիւն, առողջապահութիւն, արհեստական բանականութիւն եւ բնապահպանութիւն, արտացոլում են հենց այդ ձգտումը։
Օրերս այս նոյն վայրում անցկացուած COP17-ը եւս մէկ անգամ ապացուցեց, որ մեր երկիրը կարող է հիւրընկալել համաշխարհային նշանակութեան ձեռնարկներ եւ իր ներդրումն ունենալ գլոբալ օրակարգի ձեւաւորման գործում։ Մենք պէտք է կարողանանք համատեղել Հայաստանի ներուժը Սփիւռքի միջազգային փորձի եւ կապերի հետ։
Միաժամանակ պէտք է գիտակցենք, որ Սփիւռքը միասնական եւ միատարր կառոյց չէ։ Այն ունի տարբեր պատմութիւններ, միջավայրեր, առաջնահերթութիւններ եւ մօտեցումներ։ Մեր խնդիրն է լսել միմեանց, յարգել տարբերութիւնները եւ գտնել համագործակցութեան ընդհանուր եզրեր։ Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնները պէտք է հիմնուած լինեն փոխադարձ յարգանքի, վստահութեան եւ իրական գործունէութեան վրայ։
Կարծում եմ՝ այս գագաթնաժողովը չպէտք է սահմանափակուի լաւ քննարկումներով եւ գեղեցիկ ձեւակերպումներով։ Այն պէտք է դառնայ կոնկրետ գաղափարների, նախաձեռնութիւնների եւ համագործակցութեան նոր ծրագրերի մեկնարկային հարթակ։ Մեր նպատակն է, որ այս օրերին ձեւաւորուած կապերն ու պայմանաւորուածութիւնները շարունակուեն նաեւ գագաթնաժողովի աւարտից յետոյ եւ վերածուեն իրական արդիւնքների։
Մեր ընդհանուր պատասխանատւութիւնն է յաջորդ սերունդներին փոխանցել ոչ միայն հարուստ պատմութիւն եւ ազգային ինքնութիւն, այլեւ ուժեղ, անվտանգ, ժողովրդավարական եւ զարգացող Հայաստան։ Հայաստան, որով հպարտանում են աշխարհի տարբեր երկրներում ապրող հայերը եւ որի ապագայի կերտմանը նրանք մասնակցում են իրենց գիտելիքով, աշխատանքով, նախաձեռնութիւններով ու ներդրումներով, եւ, ինչպէս արդէն շեշտեցի, հայրենադարձութեամբ:
Մեծն Յովհաննէս Թումանեանը դեռեւս մէկ դար առաջ (1921 թ.) իր խօսքն էր ուղղում աշխարհասփիւռ հայութեանը՝ կոչ անելով լսել հայրենիքի ձայնը եւ նպաստել ազատ ու շէն հայրենիքի կերտմանը։ Այսօր այդ կոչը նոր բովանդակութիւն է ստանում։ Մեր խնդիրն է համատեղ ջանքերով կառուցել ուժեղ, անվտանգ, ժողովրդավարական եւ զարգացող պետութիւն՝ Իրական Հայաստանը, որը կը լինի մեր ազգային ներուժի համախմբման կեդրոնը եւ մեր ընդհանուր ապագայի յենարանը։
Վստահ եմ, որ այս գագաթնաժողովը կը նպաստի այդ նպատակին։ Մաղթում եմ բոլորիս արդիւնաւէտ քննարկումներ, նոր գաղափարներ, հետաքրքիր հանդիպումներ եւ յաջողուած համագործակցութիւն։
Կեցցէ՛ Իրական Հայաստանի Հանրապետութիւնը։
Շնորհակալութիւն»,- նշած է ԱԺ նախագահը։
