image

Հայկական հոգեւոր ճեմարանները. Եկեղեցւոյ սիրտի զարկն ու հոգեւոր անդաստանի ապագայի հիմքը. Գրեց՝ Խաժակ Արքեպիսկոպոս Պարսամեան

Հայկական հոգեւոր ճեմարանները. Եկեղեցւոյ սիրտի զարկն ու հոգեւոր անդաստանի ապագայի հիմքը. Գրեց՝ Խաժակ Արքեպիսկոպոս Պարսամեան

Հայաստանեայց Առաքելական կեղեցւոյ Ամերիկայի Ս. Ներսէս հայկական հոգեւոր Ճեմարանի նոր համալիրին, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Ա. Աստուածաբանական Կեդրոնին եւ Ս. Յակոբ Մատրան օծման տասներորդ տարեդարձը լոյսով եւ իմաստով լեցուն եզակի առիթ մըն է։ Ան մեզ կը հրաւիրէ՝ երախտագիտութեամբ յետհայեացք կատարելու դէպի անցեալի ուղիներ՝ գոհաբանական սիրտով օրհնելու Ամենակալ Աստուածն Իր մշտարթուն հովանիին համար, եւ սիրով ու ակնածանքով յիշատակելու հոգելոյս Տիրան Արքեպիսկոպոս Ներսոյանի գլխաւորութեամբ բոլոր այն անձերը, որոնց տեսիլքը, անձնուիրութիւնը եւ զոհաբերական ծառայութիւնը այս սրբազան կեդրոնը կերտեցին եւ զայն դարձուցին մեր եկեղեցական կեանքին կենսատու օճախ։ Նաեւ երախտագիտութեամբ յիշելու Տէր եւ Տիկին Հայկ եւ Էլզա Տիտիզեանները, որոնց ազնուական բարերարութեան շնորհիւ կարելի եղաւ իրականացնել Սուրբ Ներսէս հոգեւոր Ճեմարանի նոր համալիրը իր Գարեգին Ա. Աստուածաբանական կեդրոնով եւ Սուրբ Յակոբ Մատուրով: Բայց այս տօնական առիթը պարզ յոբելեան մը չէ. անիկա նաեւ խորախորհուրդ հրաւէր մըն է՝ նորոգուած գիտակցութեամբ անդրադառնալու հայկական հոգեւոր ճեմարաններուն անփոխարինելի առաքելութեան՝ մեր Եկեղեցւոյ կեանքի շարունակութեան եւ վկայութեան մէջ։

Հոգեւոր Ճեմարանը լոկ ուսումնական հաստատութիւն մը չէ։ Ան սրբազան դարբնոց է, ուր անհատի միտքը կը պայծառանայ գիտութեամբ, սիրտը կը լեցուի առաքինութեամբ, եւ հոգին կը յղկուի ու կը պատրաստուի ծառայութեան։ Հոն ապագայ հոգեւորականը միայն աստուածաբանական գիտելիքներ չի կուտակեր, այլ կը մտնէ ներքին կերտումի այն ընթացքին մէջ, ուր աղօթքը կը դառնայ շունչ, խոնարհութիւնը՝ զարդ, հնազանդութիւնը՝ զօրութիւն, կարգապահութիւնը՝ կենցաղ, եւ հովուական հոգատարութիւնը՝ կոչման բնական արտայայտութիւն։ Ճեմարանը այն օրհնեալ հողն է, ուր կոչումը արմատ կը նետէ, հոգեւոր կեանքը կը խորանայ, եւ անձը հանդարտ, բայց հաստատ քայլերով կը հասուննայ իր սրբազան առաքելութեան համար։

Եկեղեցւոյ կեանքը իր ամենատեսանելի եւ կենսազօր ներկայութիւնը կը գտնէ ծխական իրականութեան մէջ։ Հոն է, որ մանուկը կը վերածնի Սուրբ Մկրտութեամբ, հաւատացեալը հաղորդակից կը դառնայ Սուրբ Պատարագի շնորհքներուն, ցաւակիր հոգին կը գտնէ մխիթարութիւն, եւ տկարացած սիրտը՝ նոր զօրութիւն Աստուծոյ ներկայութենէն։ Իսկ այդ ծխական կեանքին կեդրոնը կը կանգնի հոգեւոր հովիւը՝ իր հաւատքով, իր խօսքով, իր աղօթքով, իր սիրով եւ իր անձնուէր ծառայութեամբ։

Հոգեւոր հովիւ ըլլալը սիրոյ խաչակրութիւն մըն է։ Հոգեւոր հովիւը կոչուած է սիրելու իրեն յանձնուած ժողովուրդը՝ առանց խտրութեան, առանց հաշուարկի, առանց նախապայմանի։ Իր սէրը պէտք չէ սահմանափակուի միայն անոնց հանդէպ, որոնք իրեն մօտիկ են, իրեն համակիր են կամ իրեն դիւրութիւն կը պատճառեն։ Ընդհակառակը, իր սիրտը պէտք է բաց մնայ նաեւ անոնց դիմաց, որոնք զինք կը քննադատեն, դժուարութիւններ կը ստեղծեն, կամ երբեմն՝ ցաւի բաժակ իսկ կը մատուցանեն։ Քահանայական կոչումը ընտրովի գուրգուրանք մը չէ, այլ Քրիստոսանման սիրոյ ճանապարհ՝ համբերութեամբ լուսաւորուած, ներողամտութեամբ զօրացած եւ անձնազոհութեամբ պսակուած։ Իսկական հովիւը չի կարծրացներ իր սիրտը վիրաւորանքին դիմաց, այլ աւելի խոր լռութեամբ, աւելի մաքուր աղօթքով եւ աւելի նուրբ հոգածութեամբ կը մօտենայ իր հօտին։

Ահա թէ ինչու հայկական բոլոր հոգեւոր ճեմարաններուն դերը վճռական է եւ անշրջանցելի։ Անոնք միայն եկեղեցական պաշտօնեաներ չեն պատրաստեր, այլ կը մարդակերտեն հովիւներ՝ հոգեւոր հասունութեամբ, ներքին տոկունութեամբ, վարդապետական ողջմտութեամբ եւ անխտրական սիրով օժտուած։ Անոնք այն սրբավայրերն են, ուր կը պահուի եւ նորոգ կենսունակութեամբ կը փոխանցուի մեր Եկեղեցւոյ հաւատքը, ծէսը, աւանդութիւնը, լեզուն եւ դարաւոր հոգեւոր ժառանգութիւնը։ Անոնց մէջ անցեալը չի դադրիր յիշատակ ըլլալէ, այլ կը վերածուի կենդանի աւիշի, որ կը սնանի ներկան եւ կը պատրաստէ ապագան։

Ս. Ներսէս հոգեւոր ճեմարանի այս յիշարժան տարեդարձը, հետեւաբար, պէտք է դիտուի ոչ միայն իբրեւ ուրախութեան եւ շնորհաւորանքի առիթ, այլ նաեւ իբրեւ գիտակցութեան, վերանորոգումի եւ պարտաւորութեան պահ։ Մեր ճեմարանները մեր Եկեղեցւոյ ապագային լուռ, բայց հաստատուն եւ կենսատու հիմքերն են։ Անոնց մէջ կը կազմուին այն հոգեւորականները, որոնք վաղը պիտի կանգնին մեր խորաններուն առջեւ, պիտի մեկնեն Աստուծոյ խօսքը, պիտի մխիթարեն վիրաւոր սիրտերը, պիտի առաջնորդեն մեր համայնքները իմաստութեամբ եւ հաւատարմութեամբ, եւ պիտի պահպանեն մեր սուրբ հաւատքի ջահը՝ վառ, անխամրելի եւ անշէջ։

Թող Ամենաբարի Աստուած օրհնէ մեր բոլոր հոգեւոր ճեմարանները, անոնց մէջ ծառայող տեսուչները, դասախօսները եւ ուսանողները, եւ անոնց սրբազան յարկերէն վեր բարձրացնէ արժանի, հաւատարիմ եւ սիրով լի հովիւներ, որոնք Իր ժողովուրդին պիտի ծառայեն իմաստութեամբ, քնքշութեամբ, անվարան հաւատքով եւ հաստատ սրտով։

Խաժակ Արքեպիսկոպոս Պարսամեան