image

«Մի կոտրէք վերադարձի յոյսը…» Տիանա Մուքալէտի յուզիչ գրառումը

«Մի կոտրէք վերադարձի յոյսը…» Տիանա Մուքալէտի յուզիչ գրառումը

Մուքալէտի խօսքերով՝ կամուրջները միայն պեթոն եւ երկաթ չեն. անոնք լուռ կապեր են, որոնք կը միացնեն մարդը իր անցեալին, իր յիշողութիւններուն եւ իր սիրելիներուն։ Հետեւաբար, կամուրջի պայթեցումը միայն ճանապարհի խափանում չէ, այլ նաեւ այդ անտեսանելի կապերու խզում։

Այս իմաստով, ենթակառոյցներու թիրախաւորումը կը դառնայ ոչ միայն ռազմական գործողութիւն, այլ նաեւ մարդկային յուշերու եւ զգացումներու դէմ հարուած։ Քանզի երբ կամուրջ մը կը կործանի, կը փլի նաեւ այն պարզ, բայց կենսական վստահութիւնը, թէ միշտ գոյութիւն ունի վերադարձի ճանապարհ մը

Իսրայէլ-«Հըզպալլա» պատերազմը կը շարունակուի՝ օր ըստ օրէ աւելի խորացնելով իր ազդեցութիւնը Լիբանանի կեանքին վրայ։ Վերջին զարգացումները ցոյց կու տան, թէ բախումը արդէն անցած է նոր փուլ մը՝ ենթակառոյցներու նպատակային հարուածման։

Այս համածիրին մէջ յատկապէս թիրախ կը դառնան այն կամուրջները, որոնք Լիբանանի հարաւային շրջանները կը կապեն երկրի միւս հատուածներուն։ Այս քայլը միայն ռազմավարական նշանակութիւն չունի, այլ նաեւ խոր հոգեբանական ու մարդկային հետեւանքներ կը ձգէ։

Այս իրողութիւնը զգայուն կերպով արտացոլուած է լիբանանցի լրագրողուհի Տիանա Մուքալէտի գրառման մէջ, որ լայն արձագանգ գտած է։ Ան իր անձնական յուշերով կը բացատրէ, թէ ինչու կամուրջները պարզ շինութիւններ չեն, այլ՝ յիշողութիւններու, զգացումներու եւ կապերու խորհրդանիշ։

Մուքալէտ կը գրէ, թէ այս պատերազմի բազմաթիւ դաժան տեսարաններուն մէջ իրեն համար առանձնապէս ցաւալի եղած է «Քասմիէ» կամուրջի պայթեցումը։ Այդ կամուրջը իր համար պարզ անցում չէ, այլ ուղի մը՝ դէպի հայրենի գիւղ, դէպի ընտանիք, դէպի յիշողութիւններու աշխարհ։

Ան կը նկարագրէ առաւօտեան ժամերու խաղաղութիւնը, երբ ճանապարհը գրեթէ դատարկ է եւ օդը՝ թեթեւ, եւ այն ներքին զգացումը, երբ կամուրջը անցնելով կը մտնէ հարաւի գիւղերու խորքը։ Այդ պահերը կը դառնան ոչ միայն ճամբորդութիւն, այլ՝ հոգեկան վերադարձ մը դէպի արմատներ։

Մուքալէտի խօսքերով՝ կամուրջները միայն պեթոն եւ երկաթ չեն. անոնք լուռ կապեր են, որոնք կը միացնեն մարդը իր անցեալին, իր յիշողութիւններուն եւ իր սիրելիներուն։ Հետեւաբար, կամուրջի պայթեցումը միայն ճանապարհի խափանում չէ, այլ նաեւ այդ անտեսանելի կապերու խզում։

Այս իմաստով, ենթակառոյցներու թիրախաւորումը կը դառնայ ոչ միայն ռազմական գործողութիւն, այլ նաեւ մարդկային յուշերու եւ զգացումներու դէմ հարուած։ Քանզի երբ կամուրջ մը կը կործանի, կը փլի նաեւ այն պարզ, բայց կենսական վստահութիւնը, թէ միշտ գոյութիւն ունի վերադարձի ճանապարհ մը։