Գուգարաց թեմի առաջնորդ Տ. Սեպուհ արք. Չուլջյանն օրերս հարցազրոույց է տվել Պոլսի «Ակոս»ին, որտեղ մասնավորապես ասել է «Գարեգին արք. Բեքջյանն տեղապահությունից զրկելով Արամ արք. Աթեշյանը ոչինչ չշահեց»: Ստորեվ ամբողջությամբ ներկայացնում ենք Սրբազան հոր տված հարցազրույցը:
Հարց - Սրբազան Հայր,
Դուք անկասկած հետևում եք Պոլսո Հայոց Պատրիարքության շուրջ կատարվող իրադարձություններին: Իբրև հայ եկեղեցու բարձրաստիճան հոգևորական և Թուրքիո հայոց Պատրիարքության թեկնածու, ի՞նչ է ձեր կարծիքը այս երևույթների նկատմամբ:
Պատասխան – Ողջ հայ ժողովուրդն է հետևում Պոլսում կատարվող իրադարձություններին: Տարօրինակ ու անտրամաբանական շատ բաներ կատարվեցին անցնող 10 տարիներին և այժմ էլ, այս օրերին ևս, ինչ որ կատարվեց, շատ անսպասելի էր և գրեթե անհասկանալի ու անպատվաբեր մեզ բոլորիս համար:
Ցավում եմ, որ Թուրքիան, իբրև դեմոկրատական և լայիք սկզբունքներին հավատարիմ պետություն, արդեն 10 տարի սառեցրել է 40-50,000 քրիստոնյա հայ փոքրամասնության՝ իր հոգևոր պետին՝ Պատրիարքին ընտրելու իրավունքը: Սա վայել չէ 80 միլիոն ազգաբնակչություն ունեցող գերհզոր պետությանը:
Տպավորություն է ստեղծվում, որ իշխանություններին հաղորդվել են սխալ տեղեկություններ մեր եկեղեցական կարգ ու կանոնի մասին, և իշխանություններն էլ ապակողմնորոշվել են, այլապես հիվանդ, բուսական կյանքով ապրող Պատրիարքին գործունյա ճանաչելու անտրամաբանական մի նամակ չէր կարող հրապարակվել:
Կա նաև տեսանելի մի իրականություն, որ Պոլսո հայ համայնքի մեջ ինչ-ինչ ուժեր, ստանալով պետական չինովնիկների կամ օլիգարխների աջակցությունը, փորձում են իրենց կամքը թելադրել և շարունակ իրենց ազդեցությունն ու իշխանությունը համայնքին պարտադրել, պառակտիչ գործողություններ ծավալել և արհեստական վախի ու խուճապի մթնոլորտ ստեղծել:
Սակայն մեր ցավն ենք հայտնում հատկապես Թուրքիո Հայոց Պատրիարքության Բարձրագույն Կրոնական Մարմնի՝ Պատկառելի Կրոնական Ժողովի անսկզբունքային և անարժանապատիվ կեցվածքի համար, որ պետական միջամտության առջև անկարող գտնվեց և չկարողացավ նրանց ճշմարտությունը բացատրել: Հայ համայնքը ակնկալում էր, որ Թուրքիո հայությունը ներկայացնող պատրիարքության բարձրագույն մարմինը պատշաճ բացատրություններով և համապատասխան լուսաբանություններով Թուրքիայի իշխանություններին կարող էր օգնել հասկանալու եկեղեցական կարգ ու կանոնի, ավանդությունների պահպանման կարևորությունը և հայ համայնքի ակնկալություններն ու սպասումները:
Ափսոս, որ իմաստություն և հեռատեսություն չունեցավ Կրոնական Ժողովը՝ ստանձնելու և բարեհաջող ելք ապահովելու ստեղծված վիճակից: Այդ այսպես կոչված բարձրագույն մարմինը, հակասելով մեկ տարի առաջ իր իսկ կատարած օրինական ընտրությանը, շեղվեց մեր եկեղեցու բազմադարյա ժողովական և ժողովրդական ընտրական սկզբունքներից: Սա վա´տ նախադեպ է և շա´տ վտանգավոր որոգայթ (լարանցում) Պատրիարքական ընտրություններից առաջ՝ հղի անկանխատեսելի հետևանքներով:
Այսպիսով, Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ եկեղեցու նվիրապետական չորրորդ աթոռի Կրոնական Բարձրագույն հոգևոր կառույցի դարավոր հեղինակությանը մեծ ու անդառնալի հարված հասցվեց:
Փաստորեն, Կրոնական Ժողովը՝ մեր երիցագույն ընտրյալ հոգևորականին՝ Գարեգին արքեպիսկոպոս Բեքչյանին տեղապահությունից զրկեց և թող չթվա թե տուժեց Գարեգին Բեքչյանը և ոչ էլ որևէ մեկը միամտություն չունենա, թե շահեց Արամ արքեպիսկոպոս Աթեշյանը: Տուժեց Թուրքիայի վարկանիշը, Պոլսո հայ համայնքի արժանապատվությունը, Պոլսո Աթոռի երբեմնի փառքն ու պատիվը:
9 փետրվար 2018թ. Կրոնական Ժողովի որոշումը ևս մեկ անգամ մեծ հուսախաբության մատնեց ոչ միայն պոլսահայությանը, այլև համայն հայությանը:
Ափսոս, հազար ափսոս, որ Աթոռի շուրջ անցյալից եկող արատավոր սովորության համաձայն կրկին հայ համայնքը հայտնվեց նույն անցանկալի փոսի մեջ: Սակայն պատմության էջերում եղել են նաև դրական, հույս ներշնչող, համայնքը ոտքի հանող միաբանության վառ օրինակներ. դրանք պետք է լինեն մեր սթափության, զգոնության լուսավոր փարոսը և դեպի առաջ շարժվելու հավատամքը:
14 փետրվար 2018թ.