19.49c
Երեվան
կրկ, հնս 21
«Փրկութեան հրեշտակ»՝ այսպէս կ'անուանէին Յովհաննէս Էսքիճեանին՝ մեր այն հայրենակցին, որ 1915-ին, յաղթահարելով շարք մը խնդիրներ ու սպառնալիքներ, ջանք չէր խնայեր օգնութեան ձեռք մեկնելու Եղեռնէն փրկուած հայ մանուկներուն: Էսքիճեանի մասին պատմող համանուն ներկայացման առաջնախաղը կայացաւ երէկ՝ 24 մարտին, Պետական քամերային երաժշտական թատրոնին մէջ:
Բեմադրիչ Նունէ Աբրահամեանի ներկայացումն այն մասին է, թէ ինչպէս Յովհաննէս Էսքիճեանը Գարլըքի եւ Հալէպի երկաթգիծի կայարաններէն, մէկ երեխայի դիմաց մէկ ոսկի վճարելով, կ'առնէր հայ որբերը, կը թաքցնէր իր տան մէջ, ապա ապաստարաններ կը գտնէր անոնց համար: Գլխաւոր հերոսին ներկայացման մէջ կը մարնաւորէ դերասան Սմբատ Ստեփանեանը, որ կը գտնէ, որ նման գործերն ամէն անգամ աւելի ամուր կը կապեն հայերը իրենց հողին.
«Ներկայացումն աւելի շատ վաւերագրումն է այն ամէնի, ինչ տեղի է ունեցել 1915-ին եւ դրանից յետոյ: Ինձ եւ ոչ միայն ինձ համար, կարծում եմ՝ այս գործի կարեւորութիւնն այն է, որ, ցաւօք, նոյնիսկ, 100 տարի անց ոչինչ չի փոխուել, նոյն ձեռագրերը շարունակւում են եւ դրանք ունեն ջարդելու, կոտրելու, արմատից կտրելու խնդիր, որը, բարեբախտաբար, չի ստացուել ու չի ստացուելու: Նմանտիպ գործերը ցանկացած ժամանակահատուածում կարեւոր են, որպէսզի մենք երբեք չմոռանանք եւ լրջօրէն մօտենանք այն խնդիրներին, որոնք եղել են ու դեռ կան: Երբ մոռանում ես անցեալը, կտրւում ես քո արմատից ու հողից, իսկ հողից կտրուել նշանակում է՝ ուղղակի ապրել օդում»,-նշած է դերասանը:
«Փրկութեան հրեշտակը» ներկայացման առանցքային դերերով հանդէս եկած են նաեւ Անահիտ Կիրակոսեանը, Արա Գէորգեանը եւ Լաուրա Պապայեանը:
Անահիտ Կիրակոսեանը կը մարմնաւորէ Էսքիճեանի կնոջ կերպարը:
Անդրադառնալով իր կերպարին՝ Անահիտը նշած է.
«Այս դերը շատ պատասխանատու է, քանի որ բացի այն, որ նա իր ամուսնուն նուիրուած կին է, նաեւ շատ ուժեղ է իր բնոյթով, կին, որը գիտակցում է իր ամուսնու ընտրած ճանապարհը եւ պատրաստ է կրել այդ ճանապարհին հանդիպած խնդիրներն իր ուսերին: Միեւնոյն ժամանակ նա փխրուն է, գիտակցաբար պատրաստ է շարունակել իր ամուսնու գործը: Այս պարագայում նա իր ամուսնու մահը համարում է փրկութիւն, որովհետեւ միայն ուժեղ մարդը կարող էր հասկանալ, որ նրան չձերբակալեցին, նա չընկաւ թուրքերի ձեռքը, այլ գնաց դէպի լոյսը եւ մնաց՝ որպէս «փրկութեան հրեշտակ»:
Դերասան Արա Գէորգեանը կը մարմնաւորէ թուրք փաշային: Անոր խօսքով՝ չարագործի, յատկապէս, թուրք չարագործի մարմնաւորելը կրկնակի պատասխանատուութիւն կ'ենթադրէ.
«Փորձել եմ փաշայի կերապրով ցոյց տալ այսօրուայ թուրք կառավարութեան չարագործներին, որոնք երբեք չեն փոխուելու, նրանք հենց այս կերպարի շարունակողներն են: Փառք Աստուծոյ՝ մենք տոկուն ենք ու կը յաղթենք այդ չարիքին»,-նշած է դերասանը:
Սիւնէ Առաքելեան
