18.09c
Երեվան
չրք, մյս 06
Մոսկուայի մէջ Ռուսաստանի եւ Թուրքիոյ նախագահներու հանդիպման պարտուողը Թուրքիան էր։ NEWS.am–ի հետ զրոյցի ընթացքին, այսպիսի տեսակէտ յայտնած է թրքագէտ Անդրանիկ Իսպիրեանը։
Ըստ թրքագէտին, 5 մարտին տեղի ունեցած Փութին–Էրտողան հանդիպման ձեռք բերուած զինադադարի համաձայնութիւնը ամրապնդեց Սուրիոյ նախագահի դիրքերը։ Ըստ Իսպիրեանի, կողմերէն ամենածանր իրավիճակի մէջ յայտնուած էր Թուրքիան, կորսնցնելով մեծ քանակութեամբ զինամթերք եւ տալով մօտ 5 տասնեակ զոհ վերջին մէկ ամիսը, սակայն այս ամէնուն դիմաց չստանալով որեւէ բան։
«Իտլիպում Թուրքիայի կրած կորուստները Թուրքիայի համար միջազգային հանրութեան մօտ թողեցին պարտուողի տպաւորութիւն։ Նոյնիսկ Թուրքիայի հասարակութիւնը չողջունեց Իտլիպ թուրքական ուժերի մուտքը եւ ռազմական գործողութիւններին մասնակցելը։ Եթէ նախկինում թուրքական հասարակութեան 70–ից 80 տոկոսը կողմ էր Սուրիայում ռազմական գործողութիւններ սկսելուն, ապա Իտլիպի հարցում այդ թիւը դարձել է ընդամէնը 30 տոկոս։ Իսկ Փութին–Էրտողան հանդիպման արդիւնքը աւելի վատ ազդեցութիւն թողեց թուրքական հասարակութեան մօտ, քանի որ այդքան զոհերից յետոյ Ասատի ձեռք բերուած տարածքային առաւելութիւնը ամրագրուեց հրադադարով։
Թուրքական հասարակութեան զգալի հատուածի ընկալումը Փութին–Էրտողան հանդիպումից կարելի է բնութագրել ընդդիմադիր «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցութեան փոխնախագահի խօսքով, թէ վատ պայմաններով ձեռք բերուած խաղաղութիւնն աւելի լաւ է, քան լաւ պայմաններով պատերազմը»,–նշեց Իսպիրեանը։
Թրքագէտը, անդրադառնալով Սուրիոյ ձեռք բերած յաջողութեան, շեշտեց, որ այս հրադարարով «օրինականացուեցաւ», Սոչիի համաձայնագրէն յետոյ Սուրիոյ կառավարական ուժերու կողմէ, Թուրքիոյ կողմէ հովանաւորուող զինեալներէն նոր տարածքներու ազատագրումը։
«Եթէ մինչեւ Փութինի հետ հանդիպումը, Թուրքիայի նախագահը պնդում էր, թէ Սուրիայի կառավարական ուժերը անպայման հետ են գնալու Սոչիի համաձայնութեամբ նախատեսուած սահմանները, ապա հանդիպումից յետոյ ուղղակի յայտնեց, որ հրադադարը աւելի է ամրացնում Թուրքիայի անվտանգութիւնը՝ փաստացի հետքայլ անելով իր իսկ խոսքերից։
Ինչ վերաբերուում է ՌԴ–ի դիրքերին, ապա յատկանշական է Փութինի յայտարարութիւնը, որ շարունակուելու են ահաբեկիչների դէմ անզիջում պայքարը, ինչը ուղիղ ձեւով եւս մէկ զգուշացում է Թուրքիային՝ հրաժարուել ահաբեկիչներին աջակցելուց։
Բացի այդ, Թուրքիան տէ եուրէ (օրինականպէս) ընդունեց Ասատի իշխանութիւնը՝ ստորագրելով համաձայնագրի տակ, որում նշուում է, որ կողմերը պարտաւորուում են յարգել Սուրիայի արաբական հանրապետութեան տարածքային ամբողջականութիւնն ու անվտանգութիւնը։ Այսինքն, եթէ մինչ այս Թուրքիան մշտապէս Սուրիայի իշխանութիւններին անվանում էր «ռեժիմ» հիմա ստիպուած է եղել ընդունել Սուրիայի արաբական հանրապետութիւն արտայայտութիւնը, որը Թուրքիայում մեծ արձագանք է գտել»,–ամփոփեց թրքագէտ Անդրանիկ Իսպիրեանը։
