12.09c
Երեվան
շբթ, մյս 16
«Արեւելք»ի հարցումներուն կը պատասխանէ հալէպահայ գործարար եւ ազգային գործիչ Կարօ Հրեշտակեանը
-Պրն. Հրեշտակեան, ինչպէ՞ս կը տեսնէք Հալէպի վիճակը այսօր:
Ես երկար ատենէ ի վեր Հալէպէն դուրս ըլլալուս պատճառով միայն լսած եմ այդտեղի իրադարձութիւններու եւ իրավիճակի մասին, հետեւաբար կրնամ խօսիլ միայն այն, ինչ որ լսած եմ: Կը կարծեմ որ այն ընտանիքը, որ Հալէպ մնաց վերջին հինգ տարիներու ընթացքին, վայրէջքէն վերելք պիտի բարձրանայ: Կրնայ այդ տարբերութիւնը աննշան ըլլալ դուրսը ապրողներու համար, սակայն հոն բնակողին համար շատ էական է: Օրինակ, պայթումներ չկան, քաղաքը աւելի ապահով եւ կայուն է, իսկ տնտեսական առումով խնդիրը այլ է, որովհետեւ իւրաքանչիւրը իրեն յատուկ պարագան մը ունի: Այս պատճառներով ալ չենք կրնար ըսել, որ Հալէպը այսօր վերադարձած է իր նախկին վիճակին: Իսկ այն անձը որ հինգ տարի բացակաելէ ետք Հալէպ վերադառնայ՝ պիտի յուսախաբի: Սակայն հալէպահայերը հաւատացած են, որ կարճ ժամանակ ետք քաղաքը վերստին ոտքի պիտի ելլէ:
-Կը կարծէ՞ք որ դէպի Հալէպ ներհոսք պիտի ըլլայ:
-Այո՛ կʼըլլայ, բայց դարձեալ քիչ տոկոսով: Ան որ երիտասարդ զաւակ ունի չեմ կարծեր, որ կը վերադառնայ, իսկ անոր որու գործատեղին քանդուած է երթալով նորէն դրամագլուխ կապելով ոտքի հանելու դժուարութիւններ պիտի դիմագրաւէ: Իմ կարծիքով սուրիահայերուն եւ մանանաւանդ հալէպահայերուն պարագան խրթին է եւ չենք կրնար մեկնաբանութիւններ ընել, որովհետեւ, ինչպէս ըսի, ամէն մէկուն պարագան տարբեր է: Մեր փափաքն է որ բոլորս վերադառնանք, անշուշտ եթէ մեր նախկին Հալէպը ըլլայ:
-Ի՞նչ կը մտածէք Հալէպի վերակառուցման մասին: Երկու ամիս առաջ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան հովանաւորութեամբ եւ մտայղացումով Անթիլիասի Մայրավանքին մէջ ժողով մը գումարուեցաւ եւ շուտով երկրորդ ժողով մըն ալ պիտի գումարուի: Ի՞նչ կը խորհիք այս առումով:
-Կը կարծեմ, որ ինչպէս վերջերս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Ն.Ս.Օ. Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ հայրապետը կարեւոր պատգամներ յղելով յայտատարեց, որ «Սփիւռքը պէտք չէ լքել, Սփիւռքը ի վերջոյ ինքն է հայրենիքի թեւն ու թիկունքը…», յատկապէս հիմա այս խօսքը յատուկ թելադրականութիւն մը ունի: Մեծ պիտի ըլլան նիւթական ծախսերը առաջ տանելու համար գաղութի վերակառուցումը: Այս բոլորը անշուշտ սերտելի հարցեր են, բայց այսօր ես այն գաղափարին հետ եմ, որ չեմ ուզեր ոեւէ մէկ բան քանդուի: Այսինքն՝ եթէ բան մը կʼուզեմ կառուցել, չեմ քանդեր որ ուրիշ շէնք մը կառուցեմ մէկ այլ շրջանի մը կամ հայրենիքի մէջ: Վերաշինութեան համար ալ մշակուած քաղաքականութիւն է պէտք: Օրինակ, եթէ հինգ քանդուած դպրոց կայ, ապա կրնանք սկիզբը միայն մէկը վերանորոգել եւ գործի դնել, ետքը երկրորդը, երրորդը…
-Դուք մտադի՞ր էք երբեւէ վերադառնալ Հալէպ, կամ յառաջիկայ շրջանին ձեր ծննդավայրը այցելել:
-Նպատակ ունիմ այցելել, որովհետեւ գործատեղիս քանդուած է եւ կʼուզեմ երթալ ու տեսնել ընդհանուր վիճակը: Ի վերջոյ Հալէպը իմ ծննդավայրն է եւ արդէն երկար ժամանակ կ’ընէ, որ ես հեռու եմ Հալէպէն:
Հարցազրոյցը եւ լուսանկարը ՝ «Արեւելք»ի
