image

Պաքուի դիրքորոշման փոփոխութիւնը, ի՞նչ են պատճառները.Կարծիք Սուրէն Սարգսեանէն

Պաքուի դիրքորոշման փոփոխութիւնը, ի՞նչ են պատճառները.Կարծիք Սուրէն Սարգսեանէն

Կեղծ է այն թեզը, թէ իշխանութիւններու վարած դիւանագիտութեան շնորհիւ է, որ Հայաստանը մօտեցած է խաղաղութեան։  Այս մասին գրած է միջազգայնագէտ Սուրէն Սարգսեանը։

«Օրեր առաջ Թրամփի յայտարարութիւնն այն մասին, որ նա ճնշում է գործադրել՝ հայ-ադրբեջանական խաղաղութեան հաստատման նպատակով, գրեթէ աննկատ մնաց՝ չնայած դրա բացառիկ կարեւորութեանը։ Կարծում եմ՝ բոլորի համար ակնյայտ է, որ խօսքը վերաբերում է բացառապէս Ադրբեջանի նկատմամբ գործադրուած ճնշմանը, քանի որ Հայաստանը մինչ այդ էլ ճնշուած էր եւ պատրաստ էր գնալու լրացուցիչ զիջումների։

Այսինքն, ոչ թէ Հայաստանը բանակցութիւնների արդիւնքում է հասել Բաքուի դիրքորոշման փոփոխութեանը, այլ այդ փոփոխութիւնը տեղի է ունեցել Վաշինգտոնի ճնշման արդիւնքում՝ ոչ թէ Հայաստանի շահերից ելնելով կամ «սիրուն աչքերի» համար, այլ բացառապէս ամերիկեան շահերի տրամաբանութեան շրջանակում։

Այն փաստը, որ Թրամփի խորհրդական Վիտկոֆը մարտին Հայաստան չայցելեց, այլ բանակցութիւնների նպատակով մեկնեց միայն Բաքու, եւս մէկ անգամ վկայում է այն մասին, որ Հայաստանը գործընթացում կրաւորական դեր էր ստանձնել եւ Երեւանին որեւէ բան ասելու անհրաժեշտութիւն պարզապէս չկար։ Ակնյայտ է, որ Հայաստանը բաւարարել է եւ շարունակում է բաւարարել զիջումների լայն շրջանակ եւ եթէ 2024 թուականի սկզբի եւ վերջի միջեւ իրավիճակը որոշակիօրէն փոփոխուել է, ապա դա որեւէ կերպ կապուած չէ Հայաստանի իշխանութիւնների գործունէութեան հետ։ Խօսքը մաքուր աշխարհաքաղաքական գործընթացի մասին է, որը ուղղորդւում է Թրամփի կողմից՝ ամերիկեան շահերի սպասարկման տրամաբանութեան շրջանակում՝ Կեդրոնական Ասիայից մինչեւ Հարաւային Կովկաս, Թուրքիա եւ Եւրոպա։

Միաժամանակ, իրավիճակի որոշակի կայունացումը ամենեւին չի նշանակում, որ Ադրբեջանը դադարել է Հայաստանը դիտարկել որպէս թշնամի պետութիւն։ Դրա ապացոյցները բազմաթիւ են՝ սկսած պաշտօնական խօսոյթից մինչեւ կոնկրետ գործողութիւններ։ Հետեւաբար, տեղի ունեցած գործընթացներում վճռորոշ դեր է խաղացել ԱՄՆ-ի՝ Թրամփի ղեկավարութեամբ իրականացուող քաղաքականութիւնը, մինչդեռ Հայաստանի իշխանութիւնները այս ամէնի հետ փաստացի որեւէ առնչութիւն չունեն եւ չէն էլ կարող ունենալ»,-գրած է ան։