27.01c
Երեվան
շբթ, հնս 27
«Արեւելք»ի զրուցակիցն է Հալէպի ՀԲԸՄ-ի «Արամ Խաչատուրեան» երաժշտանոցի դաշնամուրի նախկին դասատու, ներկայիս Հայաստան հաստատուած երաժիշտ Տաթեւիկ Համբարձումեանը:
-Դուք կը պատկանիք սուրիահայերու այն խաւին, որոնք պատերազմի առաջին օրերէն որոշեցին հայրենիք տեղափոխուիլ: Դիւրի՞ն էր այդ որոշումը կայացնելը, ինչպէ՞ս եղաւ այն, ի՞նչ կը յիշէք այդ օրերէն:
Ուզում եմ նախապէս ընդգծել, որ ես սուրիահայ չեմ, ծնուել եմ Հայաստանում ու առհասարակ սիրիահայ, գանատահայ, ամերիկահայ կամ նման ձեւակերպումներին փոքր-ինչ վատ եմ վերաբերում, հայը հայ է: Այնուամենայնիւ դժուար է վերյիշել այդ օրերը, ոչ թէ որ բաւականին ժամանակ է անցել, այլ ուղղակի նման ծրագիր եմ տուել ուղեղիս՝ չյիշել: Շատ արագ ընդունեցինք Հալեպից դուրս գալու որոշումը եւ իմ ու ամուսնուս գլխավոր նպատակն էր մեր զավակը հեռու պահել Հալէպում տիրող բարդ իրավիճակներից։
-Դուք որպէս երաժիշտ, ի՞նչ կարծիք ունիք այն տարածուած ըմբռնման մասին, որ հայկական մշակոյթի հիմքը եւ իսկական տաղանդները հայրենիքի մէջ կը ծնին, իսկ սփիւռքի մէջ աւելի սիրողական մակարդակի վրայ կը մնայ այդ ամէնը, մանաւանդ որ դուք Հալէպի ՀԲԸՄ-ի «Արամ Խաչատուրեան» երաժշտանոցմէն ներս դաշնամուրի դասատու ըլլալով, առիթը ունեցած էք մօտէն տեսնելու այդ տարբերութիւնները: Եթէ այդպէս է, ինչո՞վ պայմանաւորուած է այդ մէկը:
Հարցդ հետաքրքիր էր, իսկ որտե՞ղ է տարածուած այս կարծիքը, ես երբեւէ չեմ լսել եւ չեմ կարծում, որ սա մասսայական կարծիք է: Ըստ իս տաղանդաւոր մարդը տաղանդաւոր է եւ անկախ այն բանից, թէ որտեղ է ծնուել, իսկ հայկական մշակոյթը մեծ մասամբ ամբողջ աշխարհին ծանօթ է նաեւ սփիւռքի ներկայացուցիչների շնորհիւ: Կան աշխարհահռչակ անուններ, որոնք հայկական մշակոյթ են տարածել եւ հիմա չարժէ այդ անունները թուարկել, ցանկը շատ երկար է: Այո, «Արամ Խաչատուրեան»ի երաժշտանոցում աշխատել եմ եւ երաժշտանոցը ինձ հնարաւորութիւն է տուել ծանօթանալ հիանալի մասնագէտների հետ եւ աշխատել նրանց հետ, որոնք իրօք չեն զիջում հայաստանեան մասնագէտներին, բայց միայն մասնագէտների առկայութիւնը չէ, որ պիտի սիրողական մակարդակը փոխի, այստեղ կարծում եմ համակարգային փոփոխութիւններ են պէտք, այո, չեմ ժխտի, կայ մեծ տարբերութիւն, բայց դա անխուսափելի է:
-Յաճախ նկատելի է, որ հակառակ 5-6 տարի Երեւան տեղափոխուած ըլլալու եւ հայաստանեան դպրոցներու մէջ տեղացի երեխաներու հետ շփուելու եւ ընկերութիւն ընելու առիթին, սուրիահայ երեխաներ կամ պատանիներ միշտ կը փնտռեն իրենց նման սուրիահայուն եւ կարծես իրար հետ շփուիլը աւելի դիւրին կ'ըլլայ իրենց համար: Դուք որպէս մայր, ձեր զաւակին մօտ նկատա՞ծ էք նման երեւոյթ եւ ինչո՞վ կարելի է մեկնաբանել այդ մէկը:
Վերջերս ներկայ էի Սփիւռքի Նախարարի հետ հանրային քննարկման, ուր շատ էին նաեւ սփիւռքի երիտասարդ ներկայացուցիչներ, այս խնդիրը բազմիցս հնչեցուեց, սա կարծում եմ հայաստանեան ոչ ներողամիտ վերաբերմունքի արդիւնքն է: Իմ անձնական օրինակից կարող եմ ասել, որ իմ երեխան աւելի յարմարաւէտ, ապահով կամ ջերմ է յարաբերւում սփիւռքահայ հասակակիցների հետ, չնայած որ 6 տարուայ ընթացքում շատ ու շատ Հայաստանից ընկերներ է ձեռք բերել: Մի գուցէ այստեղի մշակութային, դաստիարակութեան մթնոլորտից կամ իմացական տարբերութիւններից է կախուած պատճառները, իսկ եթէ աւելի խորը, կարծում եմ որ տղաս իր ծննդավայրի, տատիկ-պապիկի, հարազատների, տան կարօտն է երեւի այդպէս լրացնում, չգիտեմ...
