12.09c
Երեվան
շբթ, մյս 16
«Արեւելք»ի հարցումներուն կը պատասխանէ Սուրիոյ Արաբական Հանրապետութեան մօտ ՀՀ Արտակարգ եւ Լիազօր դեսպան Պրն. Արշակ Փօլատեան
- Երկար ժամանակէ ի վեր Հալէպ չէիք այցելած. Ի՞նչ են ձեր տպաւորութիւնները, ի՞նչ փոփոխութիւններ նկատեցիք:
-Վերջին անգամ Հալէպ այցելած էի 2012 թուականի մայիսին, որմէ ետք, դժբախտաբար, ինչ-ինչ պատճառներով չկրցայ երթալ Հալէպ, սակայն ուշի ուշով հետեւած եմ այնտեղ տեղի ունեցած ռազմա-քաղաքական զարգացումներուն: Ինչպէս գիտէք, Հալէպը ազատագրուեցաւ 2016-ի վերջաւորութիւններուն, եւ ես հնարաւորութիւն ունեցայ երթալ եւ տեսնել տեղի ունեցածը, ինչպէս նաեւ ծանօթացայ մեր համայնքի ընդհանուր վիճակին: Հալէպի հայութեան ընդհանուր վիճակը, անշուշտ, յուսադրող է: Ես հալէպահայու դէմքին ժպիտ նկատեցի, ու կար նաեւ պատրաստակամութիւն` այս դժուարութիւններէն դուրս գալու ու կեանքը նորէն շարունակելու: Անշուշտ աւերածութիւնները աներեւակայելի են: Այցելեցի հին քաղաքի մասերը, մեր կրթական, մշակութային եւ հոգեւոր գրեթէ բոլոր կեդրոնները, ծանօթայ վնասներու չափերուն, որոնցմէ, անշուշտ շատ տխուր տպաւորութիւն ստացայ:
-Գաղութի կրած վնասները մե՞ծ են:
-Մինչ սուրիական ճգնաժամը, մեր միութիւններն ու կրթական եւ մշակութային կառոյցները բարւոք վիճակի մէջ էին, իսկ հիմա՝ անշուշտ շատ մեծ են վնասները: Ինչպէս ողջ Սուրիան մեծ վնասներ կրեց, նոյնպէս ալ՝ հալէպահայութիւնը՝ մեր հայրենակիցները: Սակայն մարդոց մէջ լաւատեսութիւն կայ եւ ըսին որ շատ հալէպահայեր կրկին կը վերադառնան: Անշուշտ պէտք է օգտակար ըլլալ՝ Հայաստանի Հանրապետութեան ջանքերով, Սփիւռքի եւ ողջ հայութեան ջանքերով, ոչ միայն Հալէպի, այլ՝ ընդհանրապէս սուրիահայ մեր համայնքի կրած նիւթական վնասները դարմանել եւ աշխատանքներ տանիլ վերականգնելու համար սուրիահայ դարաւոր գաղութը: Մենք պիտի համադրենք մեր բոլոր ջանքերը՝ թէ' Հայաստանը, թէ' Արցախը եւ թէ Սփիւռքը, որպէսզի կարենանք ձեւով մը օգտակար դառնալ գաղութին, որ անցաւ ահաւոր, դաժան, բարդ եւ ծանր ժամանակաշրջանէ մը:
-Պրն. Դեսպան, ապագան յուսադրի՞չ է:
-Ես կը կարծեմ, որ Սուրիոյ եւ անոր շուրջ տեղի ունեցող զարգացումները որոշակի լաւատեսական յոյսեր կը ներշնչեն ապագայի նկատմամբ: Դժբախտաբար, պատերազմի տարիներու ընթացքին հայաթափուեցան որոշ շրջաններ, այդ թուին նաեւ՝ Հալէպը: Բոլորին կոչ ըրի, անշուշտ մենք իբրեւ Հայաստանի Հանրապետութեան ներկայացուցիչներ իրաունք չունինք խառնուելու մեր գաղութին ներքին խնդիրներուն, սակայն յորդորեցի, որ անոնք, որոնք ակամայ հեռացան, թէկուզ եւ ժամանակաւոր, երթան Հայրենիք: Իսկ անոնք, որոնք այսօր Հայաստանի մէջ կ'ապրին թող մնան այդտեղ, որպէսզի կարելիութիւնը ունենան ապագային Սուրիա վերադառնալ: Սա, իհարկէ անհատական մակարդակի որոշում է, բայց մեր հայրենակիցներուն Հայաստան մեկնիլն ու հոն ապրիլը աւելի յուսադրիչ է, քան ովկիանոսներէն հեռու երթալը ... Չպէտք է մոռնալ, որ մենք Սուրիոյ հանդէպ ազգովին պարտականութիւն ունինք: Իսկ անոնք, որոնք, դժբախտաբար, հեռացան դէպի Գանատա, Աւստրալիա, Եւրոպա, ես չեմ նախանձիր այդ մարդոց, լաւատես չեմ նաեւ անոնց ապագային նկատմամբ՝ ազգային իմաստով:
Հարցազրոյցը՝ Սագօ Արեանի
