12.09c
Երեվան
երկ, ապր 27
Ուրբաթ օր Ժընեւի մէջ ընթացք պիտի առնէ Սուրիոյ տագնապին նուիրուած միջազգային սպասուած ժողովը: Անցնող հոկտեմբերէն ետք այս առաջին ժողովն է, որ քաղաքական օրակարգերուն մասին նոր պատկերացումներու նոր փուլ մը պիտի բանայ: Եթէ մօտիկ անցեալին ժողովի կայացման իբրեւ խոչընդոտ յայտնի էր Սուրիոյ ընդդիմադիր որ խմբաւորումներուն մասնակցութիւնը, ապա այսօր գնդակը կը գտնուի քրտական ջոկատներուն կամ YPK-ին մօտ: Այս խնդիրը բաւական էական նշանակութիւն ունի Մոսկուային եւ Անգարային համար: Մինչ Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սէրկէյ Լավրով երէկ կը յայտարարէր, որ քիւրտերը անպայման պէտք է ներկայ ըլլան ժընեւեան բանակցութիւններուն, անդին Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Ահմէտ Տաւութօղլու կտրականապէս կը մերժէր քիւրտերուն մասնակցութիւնը նոյնիսկ քննարկման առակայ դարձնել: Սուրիոյ տագնապի զարգացումներուն հետեւող տարբեր կողմեր յայտնած են, որ գետնի վրայ ընթացող զինուորական արագ զարգացումները եւ մանաւանդ սուրիական բանակին գրանցած յաջողութիւնները կարեւոր խաղաքարտ պիտի դառնան բանակցութեանց սեղանին վրայ: Բացայայտ է նաեւ, որ քիւրտերու տիրապետութեան տակ եղած տարբեր շրջաններուն մէջ ակներեւ է սուրիական ուժերուն եւ քրտական ջոկատներուն միջեւ առկայ համագործակցութիւնը: Բնականաբար Մոսկուան է, որ կը խթանէ այս կապին ամրացման, հետեւաբար քրտական YPK -ին մասնակցութեան խնդիրը այսօր կը դառնայ կարեւոր հրամայական գետին շահող կողմերուն համար: Րիատի պարագային ընդհանուր լռութիւն մը կը տիրէ, բացի անկէ, որ Րիատի «նախասիրած» կողմերը պիտի մասնակցին այս ժողովին, Սէուտական Արաբիա շատ ալ մտահոգ չէ քիւրտերու մասնակցութեան հարցով: Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Մէվլուտ Չաւուշօղլու իր կարգին երէկ «դեղին քարտ» մը ցոյց տալով կը յայտնէր, որ քիւրտերու մասնակցութեան պարագային ինք պոյքոթի պիտի ենթարկէ ժողովը: Ու եթէ այդպիսի բան պատահի, ապա մեծագոյն տուժողը պիտի ըլլայ Թուրքիան, որ բանակցութեան սեղանին վրայ պատրաստուելիք օրակարգերէն հեռու մնալով պիտի կորսնցնէ «խօսք մը» ունենալու իր ուժականութիւնը: Իսկ Մոսկուայի համար Սուրիոյ քիւրտերը մեծ նշանակութիւն ունին: Եթէ Ռուսիա Թուրքիոյ մէջ տեղի ունեցող ընդհանուր ընթացքներուն մասին աչք կը փակէ ապա նոյնը պիտի չընէ Սուրիոյ պարագային: Յառաջիկայ Ուրբաթ օր աւելիով պիտի յստականայ ընդհանուր պատկերը ու պարզ կը դառնայ, թէ YPK -ի քիւրտերը ինչքանով ազդեցիկ են կամ կրնան ըլլալ Սուրիոյ շուրջ տարուող գործընթացներուն համար:
