-11.91c
Երեվան
հնգ, հնվ 08
«Կեանքը ցոյց տուեց, որ այս Կառավարութիւնը չկարողացաւ լիարժէքօրէն իրականացնել հակաճգնաժամային միջոցառումները, չկարողացաւ իր նոյնիսկ ծրագրած 150 միլիառը ներարկել տնտեսութեան մէջ»: Այս մասին ըսաւ ֆինանսներու նախկին նախարար՝ Վարդան Արամեան՝ ամփոփելով 2020 թուականի տնտեսական տարին:
«Ես մնում եմ նոյն կարծիքին, որ այսօրուայ դրութեամբ տնտեսական անկման իրական տիրոյթը 8-10 տոկոս անկումն է: Կարող են մարդիկ լինել եւ շտապեն ասել, թէ դա պայմանաւորուած էր նաեւ պատերազմական իրավիճակով, թերեւս, բայց պատերազմական իրավիճակի ազդեցութիւնը այս տարուայ ցուցանիշի վրայ յարաբերականօրէն թոյլ է եւ ուշ ազդեցութեամբ «գագաթնակէտը» մենք ունենալու ենք 2021 թուականին: Պէտք է հաշուի առնել, որ Արցախի ՀՆԱ-ն Հայաստանի ՀՆԱ-ի մաս չէ, թէեւ տնտեսութիւնները խիստ միաձուլուած են եւ պատերազմական գործողութիւնները չեն իրականցուել ՀՀ տնտեսական տարածքում, ուստի ուղղակի չեն ազդել ՀՀ տնտեսութեան վրայ»,- ըսաւ ան եւ նշեց, որ պահանջարկի անկում, ընկերային խնդիրներ, չաշխատող վարկերու խնդիր, գործազրկութեան աճ այս ամէնը հիմնականին պիտի դրսեւորուի 2021 թուականին:
«8-10 տոկոս անկման գերակշիռ մասը լինելու է կառավարութեան մինչ համավարակի հարուածը եւ դրանից յետոյ իր գործողութիւններով պայմանաւորուած: Ես վստահ եմ, որ կարող էինք աւելի մեղմ անկում ունենալ, եթէ Կառավարութիւնը խելամիտ գործողութիւններ աներ տնտեսական ներուժը ամրացնելու համար եւ համավարակի ընթացքում էլ ճիշդ հակազդէր տնտեսութեան անկմանը»,– ըսաւ նախկին նախարարը:
Վարդան Արամեանի խօսքով՝ այս տարուայ անկման ցուցանիշով մենք տարածաշրջանի եւ ԵԱՏՄ երկիրներու շարքին, ցաւօք, ախոյեանն ենք: Ան նաեւ նշեց, որ աշխարհի մէջ կան երկիրներ՝ անոնց կարգին նաեւ զարգացած աշխարհէն, որոնք 2020-ին, ըստ Արժոյթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) կանխատեսումներուն, պիտի ունենան համադրելի անկումներ, «Սակայն այդ երկրները, ի տարբերութիւն մեզ, 2021-ին սկսելու են արագ վերականգնուել»:
Ըստ Արամեանին, նոր հանգամանքներու բերումով, պիտի ունենանք խնդիրներ գիւղատնտեսութեան ոլորտէն ներս, «քանի որ մենք գիտենք հենց նոյն Սիւնիքի մարզում անվտանգութեան խնդիրներով պայմանաւորուած՝ բազմաթիւ արօտավայրեր յայտնուեցին թշնամու ձեռքին, իսկ մեր հսկողութեան տակ եղածներն էլ թշնամու նշանակէտի տակ են եւ այդ ամէնը վտանգներ են ու յանգեցնելու է գիւղատնտեսութեան ոլորտում անկումների: Երկրորդ ուղղութիւնը ծառայութիւնների ոլորտն է, որը, կարծում եմ, շարունակելու է անկումը: Քիչ թէ շատ աւելի կայունութիւն կ'ապահովուի արդիւնաբերութիւնը, բայց արդիւնաբերութիւնն էլ ունի իր խնդիրները, առաւել եւս, որ ներդրումներ 2020 թուականին այդ ոլորտում չեն եղել»,-ըսաւ Արամեան:
Ըստ Վարդան Արամեանի կանխատեսման՝ միւս տարի դրամատուները եւս կ'ունենան խնդիրներ, քանի որ շատ վարկեր կը դառնան չաշխատող»:
«Խնդիրներ կարող են լինել նաեւ փոխարժէքի արժեզրկումով պայմանաւորուած, որն այս պահին շուրջ 8,3 տոկոս արժեզրկուել է»:
Անդրադառնալով ներդրումներուն, տնտեսագէտը ըսաւ, որ կարելի չէ տնտեսվարողներու նկատմամբ յաճախակի քրէական գործ յարուցել, քաշքշել, մամուլով պախարակել, անհրաժեշտ է արագ արձագանգել անոնց խնդիրներուն եւ տալ որոշումներ:
Ըստ տնտեսագէտին՝ այս իրավիճակը, ցաւօք, պիտի շարունակուի, քանի որ ամբոխահաճոյ քաղաքականութեան ուղեգիծը չէ փոխուած:
«Եթէ կառավարութիւնն իր գործողութիւններով յանգեցրել է նմանատիպ իրավիճակի մինչեւ համավարակը, բնականաբար ճգնաժամային իրավիճակում չի կարողանալու փրկօղակ նետել տնտեսութեանը: Նրանք էապէս թուլացրել են 2016-2018 թուականներին ստեղծած տնտեսական վերելքի հիմքերը, ի դէպ 2018 թուականի տնտեսական աճը դա իրականում այս Կառավարութեան գործողութիւնների արդիւնքը չէր, իսկ 2019-ին էլ առկայ էին պահային գործօններ, որոնք նպաստեցին բարձր աճի ցուցանիշի ձեւաւորմանը եւ ակնյայտ էր, որ դրանք յաջորդ տարիներին չեն լինելու»: Ան աւելցուց թէ տնտեսվարողներու ծրագրած գործունէութիւնը իրականացնելու համար անհրաժեշտ են երաշխիքներ կայունութեան 4 յենասիւներով՝ գանձապետարանի կայունութիւն, դրամավարկային եւ ֆինանսական կայունութիւն, քաղաքական կայունութիւն եւ անվտանգութիւն: «Ներկայումս այս 4-ի գծով խնդիրներ ու անորոշութիւններ ունենք, իսկ Կառավարութիւնն էլ իր տիրոյթում գտնուող 3 յենասիւների մասով լուռ է եւ չի ասում թէ ինչպէս է դրանք կարգաւորելու ապագայում»,- ըսաւ ան եւ նշեց, որ օր առաջ այս երաշխիքները պէտք է վերականգնել տնտեսվարողի համար:
Նիւթը՝ Tert.am-էն
