10.03c
Երեվան
երկ, ապր 20
Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեան մասին հարցազրոյց` 1970 թուականի Մելգոնեան վարժարանի շրջանաւարտներէն Գէորգ Գալայճեանին Հետ
«Հայկական դպրոցները եւ հայապատկան կալուածները, ուր որ ալ ըլլան, պէտք է պահպանուին եւ զարգանան, ատիկա մեր ժողովուրդին պահպանման եւ զարգացման հիմնական ազդակն է»,- «Արեւելք»ին ըսաւ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեան շրջանաւարտներէն ՝ Գէորգ Գալայճեան: Գալայճեան, որ կը մասնակցի Մելգոնեան կրթարանի վերաբացման համար սկիզբ առած արշաւին, նաեւ յայտնեց, թէ այսօրուան սերունդը չէ, որ միայն պիտի օգտուի Մելգոնեանէն, այլ նաեւ` ապագայ սերունդները: Անոր խօսքով «Գործնական գետնի վրայ կարեւոր է, որ Մելգոնեանի վերաբացման հիմնադրամը գրանցում ունենայ, որպէսզի իրաւական հիմքեր ունեցող ծրագրի մը մարմին ստանալուն պէս կարելի ըլլայ ժողովուրդը իրազեկել այդ մասին»: Գալայճեան, որ ներկայիս կը բնակի Նիւ Եորք ըսաւ. «Եթէ աչալուրջ ծրագրեր մշակուին, կարելի կ'ըլլայ համաժողովրդային դրամահաւաքներ իրականացնել դպրոցին վերաբացումը ապահովելու համար»: Ան նաեւ հնարաւոր համարեց, որ Հ.Բ.Ը.Մ.ը իրենց հետ այդ խնդրի շուրջ սեղան նստի. «Բայց քանիոր գրանցում մը չունինք, այդ մասին պաշտօնական մարմիններուն հետ խօսիլը կը համարենք անիմաստ: Կարգ մը Մելգոնեանցիներ Բարեգործականին դիմած են կամ բաց նամակ ուղղած, բայց պատասխան չեն ստացած, հետեւաբար մենք շատ աւելի զգոյշ ենք»,- բացատրեց ան: «Մելգոնեանի հարցով ես շատ մեծ ակնկալութիւն չունիմ Հայաստանի իշխանութիւններէն եւ ընդհանրապէս այն գաղափարին եմ, որ սփիւռքը իր խնդիրները ինք պիտի լուծէ, եւ պէտք չէ Հայաստանը յաւելեալ բեռերու տակ դնէ»,- ըսաւ մեր խօսակիցը, յարմար նկատելով, որ Հայաստան եւ Սփիւռք յաւելեալ գործակցութեան եզրեր մշակեն յատկապէս հայերէն լեզուի ուսուցիչներու պատրաստութեան եւ արեւմտահայերէն լեզուի պահպանման եւ զարգացման ծիրերէն ներս:
«Մեր այս գաղափարները ընդհանրապէս դասարանակիցներուն հետ բաժնած ենք, որովհետեւ նոյն մտահոգութիւնները ունինք»,- յայտնեց Գալայճեան` նկատել տալով, որ իրենց յայտարարելիք միութեան պաշտօնական գրանցումը պիտի ըլլայ թէ' Հայաստանի, թէ' Ամերիկայի մէջ: «Կան կարողութիւն ունեցող մարդիկ, ես այդ ուղղութեամբ չեմ աշխատած, կը կարծեմ որ կանուխ է այդ մասին խօսիլ եւ մեր ներկայի հարցը գրանցումը եւ պաշտօնականացումն է»,- ըսաւ մեր խօսակիցը նկատել տալով, թէ Հայաստանի մէջ գրանցումին յաջորդ հանգրուանը յատկացուած պիտի ըլլայ Հայաստանի մէջ արեւմտահայերէնի թեքում ունեցող դպրոցի բացման ծրագրի իրականացմամբ եւ «Մելգոնեանցիներու տուն» մը ստեղծելով: «Եթէ պէտք ըլլայ երկրորդ Մելգոնեան մը պէտք է բանալ»,- մանրամասնեց ան: Խօսելով Կիպրոսի Մելգոնեան կրթական հաստատութեան շէնքի այսօր պարզած իրավիճակին մասին` Գալայճեան ըսաւ. «Մելգոնեանի շէնքը շատ վատ վիճակի մէջ է, մատենադարանի մէջ գիրքերը կը փճանան... այս բոլորը ցուցանիշներ են, որ սփիւռքի մարմինը հիւանդ է եւ պէտք է լրջօրէն դարմաններ գտնել այս հարցերուն»: Մեր խօսակիցին կարծիքով «Ազգը նոր հանգրուանէ մը կ'անցնի, թէ քաղաքական եւ թէ ներքին պատճառներով լուրջ փնտռտուքի մէջ է եւ այս բոլոր առումներով կրթական համակարգի վերանայումը մեր բոլորին համար կարեւորագոյն օրակարգը պէտք է ըլլայ»,- եզրակացուց Գէորգ Գալայճեան:
