7.09c
Երեվան
հնգ, փտր 19
Ամերիկահայութիւնը զարմանքի ու վրդովմունքի զգացումներով ականատես եղաւ Ամերիկայի առողջապահական պետական ապահովագրութեան ծառայութեան կառավարման մարմինի ղեկավար` Մեհմետ Օզի խտրականութիւն ու ատելութիւն սերմանող տեսաժապաւէնին վրայ անոր ունեցած ելոյթին, որ անյարիր է պետական բարձր պաշտօն զբաղեցնող անձի մը, որուն վստահուած է աւելի քան 160 միլիոն ամերիկացի երէցներու եւ հաշմանդամութիւն ունեցողներու առողջապահական խնամքը:
Մեհմետ Օզ յայտնի անձնաւորութիւն մըն էր Ամերիկեան լայն հասարակութեան համար նախքան իր քաղաքական ասպարէզ մուտք գործելը: Ան երկար տարիներ հեռատեսիլի վրայ կը վարէր«Տոքթ. Օզ» անուամբ բժշկական յայտագիր մը, ու այդ անունով ալ ծանօթ դարձաւ շատերու: 2022-ի Փենսիլվանիա նահանգէն ներս տեղի ունեցող Ծերակոյտի ընտրութիւններուն Տոքթ. Օզ ներկայացուց իր թեկնածութիւնը` վայելելով Տանոլտ Թրամփի զօրակցութիւնը: Այդ ընտրութիւններուն առթիւ մեծ հարց դարձաւ Տոքթ. Օզի Թուրքիոյ եւ Ամերիկայի երկքաղաքցի ըլլալու հանգամանքը: Մրցակից թեկնածուները խնդրոյ առարկայ դարձուցին այդ պարագան, մտահոգութիւն յայտնելով, որ Ծերակոյտի անդամները կը ծանօթանան խիստ գաղտնի տեղեկութիւններու եւ այլ երկրի քաղաքացին կրնայ վտանգ ներկայացնել Ամերիկային` ազգային անվտնգութեան տեսանկիւնէն:
Այդ ընտրութիւններուն Տոքթ. Օզ յաջողութեան չհասաւ` պարտուելով Դեմոկրատ թեկնածուին դէմ: Վերընտրուել ետք նախագահ Թրամփ Ծերակոյտի կողմէ հաստատման համար ներկայացուց անոր թեկնածութիւնը` որպէս պետական առողջապահական մարմիններու կառավարիչ, ու ան հաստատուեցաւ Հանրապետական մեծամասնութեան ձայներով: Հայկական շրջանակները օրին մտահոգութիւն յայտնեցին Մեհմետ Օզի պաշտօնի ստանձման կապակցութեամբ, նկատի ունենալով անոր ունեցած սերտ յարաբերութիւնը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճիպ Էրտողանի հետ:
Նոյնիսկ ամենէն յոռետեսներուն համար, անսպասելի էր, որ ան կ’ունենայ նման բացայայտ հակահայ դրսեւորում` ազգութիւն մը մատնացոյց ընելով որպէս խարդախութեան հետ առնչուողներ: Իրականութեան մէջ սակայն, Օրինապահ մարմինները յաճախ կը բացայայտեն կատարողներ, որոնք կը պատկանին Ամերիկայի ժողովուրդի բաղկացուցիչ բոլոր խաւերուն: Տոքթ. Օզի կողմէ Հայերու առանձնացումը յստակօրէն կը հետապնդէ յատուկ նպատակ: Կասկածներ կան, որ Տոքթ. Օզ քաջալերուած է Մինիսոթա նահանգէն ներս տեղի ունեցող իրադարձութիւններէն, որոնք ծայր առին երբ համացանցի վրայ հրապարակուեցաւ տեսաժապաւէն մը` մեղադրելով տեղւոյն Սոմալական համայնքը, թէ անոնք մանկամսուրներու անուան տակ միլիառաւոր տոլարներու գումարներ կ’իւրացնեն պետական նպաստներէն: Այդ հարցը մեծ աղմուկ բարձրացուց Թրամփի կողմնակիցներուն մօտ ու այդ ալիքին յաջորդեց գաղթականական ու սահմանային հսկողութեան զօրքերու ժամանումը Մինիափոլիս քաղաքը, ուր մի քանի շաբաթէ ի վեր տեղի կ’ունենան բախումներ ցուցարարներու եւ այդ զօրքերուն միջեւ, որոնց ընթացքին սպաննուեցան երկու քաղաքացիներ: Արդեօ՞ք Տոքթ. Օզ թաքուն նպատակ կը հետապնդէր` Հայութեան դէմ լարելու տեղացի ժողովուրդը, որոնց մէջ կան մարդիկ, որոնք դժգոհ են օտար ազգութիւններու ներկայութենէն, եթէ նոյնիսկ անոնք երկար տարիներու Ամերիկայի օրինաւոր քաղաքացիներ են:
Բարեբախտաբար այս պարագային Ամերիկացի քաղաքական բարձրաստիճան գործիչներու, որոնք շարքին Քալիֆորնիոյ նահանգապետ Կէվըն Նիւսըմ եւ Ծերակուտական Ատամ Շիֆ, ինչպէս նաեւ Հայկական կազմակերպութիւններու հակազդեցութիւնը եղաւ շատ արագ` արժանանալով Ամերիկեան մամուլի եւ լրատուամիջոցներու ուշադրութեան:
Մեհմետ Օզ առայժմ կը հրաժարի բացատրութիւն տալ իր արարքին համար, հաւանաբար հասկնալով, որ ոչ մէկ արդարացում ունի ամբողջ ազգ մը մեղադրելու խարդախութեան մէջ ու զանոնք դարձնելու ատելութեան թիրախ: Մեհմետ Օզէն կը պահանջուի ներողութիւն խնդրել իր պատճառած բարոյական վնասին համար, այլապէս ան իրաւունք չունի մնալու իր պաշտօնին վրայ:
Գրիգոր Խոտանեան
«Մասիս»
