«Արեւելք»ի հարցերուն պատասխանեց անգլերէն լեզուի վաստակաշատ ուսուցիչ՝ տիկին Զեփիւռ Սեմերճեան: Տիկին Սեմերճեան աւարտած է Հալէպի Անգլերէն Գրականութեան պետական համալսարանը: 25 տարիներու ընթացքին ան դասաւանդած է Հալէպի Ազգ. Սահակեան վարժարանէն ներս, ապա պատերազմի բերումով հերթաբար պաշտօնավարած է Ազգ. Կիւլպէնկեան վարժարանի եւ Ազգ. Միացեալ վարժարանէն ներս։
- Մինչեւ վերջերս մաս կը կազմէիք Հալէպի կրթական համակարգին, որպէս ուսուցիչ: Ի՞նչ պատճառներով հեռացաք ձեր պաշտօնէն: Ի՞նչն էր ամէնէն յատկանշականը ձեր երկար տարիներու փորձառութեան ընթացքին:
Նախ կ'ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել Աստծոյ, որ առիթը տուած է ինծի վարելու տարբեր սերունդներ դաստիարակելու գործը: Կը կարծեմ որ կարողութեան սահմաններուս մէջ լաւագոյնս ըրած եմ, գործս շատ սիրած եմ, եւ տակաւին կը սիրեմ:
Դադրիլս ունէր հիմնական պատճառներ, առաջինը որ պատերազմի բերումով սկսած էի ճնշուած զգալ, եւ վախցայ որ առողջապահական վիճակս վատ անդրադառնայ աշակերտներուն վրայ: Նաեւ ուզեցի առիթ տալ նոր ու երիտասարդ ուժերուն:
Սակայն գլխաւոր պատճառը այն էր, որ կը ծառայեմ Հալէպի հայ Առաքելական եկեղեցւոյ եղբայրակցութեան մէջ, եւ ուզեցի կեանքս շարունակել Աստծոյ ծառայելով եւ Իրեն համար գործելով:
- Պատերազմի հետեւանքով, ինչպէս բոլոր Հալէպի բնակիչները, հայութիւնը եւս, դիմագրաւեց բարդ ժամանակներ։ Այսօր, երբ Հալէպը վերագտաւ իր անցեալի խաղաղ վիճակը , ի՞նչ են այն մարտահրաւէրները, որոնց դէմ պէտք է պայքարի հալէպահայութիւնը:
Պատերազմի օրերուն բոլոր համայնքներն ալ իրար օգնեցին ու օժանդակեցին առանց խտրութեան եւ վստահ եմ որ այդպէս ալ պիտի շարունակեն ընել:
Ես գիտեմ, որ մեր ազգը միշտ ալ շինիչ ու դրական եղած է եւ պիտի շարունակէ ըլլալ. զիրար սիրելով, իրարու օգնելով, պիտի յաղթահարենք բոլոր գալիք օրերու դժուարութիւնները: Ճիշդ է թէ չենք գիտեր ինչպիսի օրեր վերապահուած են մեզի համար, բայց իմ կարծիքովս, երբ մենք բոլորս իրար նեցուկ կանգնինք, կրնանք յաղթահարել բոլոր տեսակի դժուարութիւնները։
-Սուրիոյ մէջ ծագած պատերազմը ծանր վնասներու ենթարկեց հալէպահայ գաղութը, ձեր տուեալներով յատկապէս կրթական համակարգին մէջ, ինչ փոփոխութիւններ տեղի ունեցան, ի՞նչ էին Հալէպի դպրոցական կրթական համակարգի դժուարութիւնները:
Յուրախութիւն մեզի եւ Սուրիոյ պատերազմի սկիզբէն 8 տարի անց մեր կրթական համակարգը կը շարունակէ մնալ կանգուն։ Ամէն բան սովորական ու շատ հանգիստ կ'ընթանայ ինչպէս էր նախքան պատերազմը: Հալէպահայութեան մեծամասնութիւնը գաղթեց, հետեւաբար աշակերտներու թիւը նօսրացաւ, ինչ որ պատճառ եղաւ չորս ազգային վարժարաններու միացման, Ազգային Միացեալ վարժարան անուան տակ:
Ես կը հաւատամ, որ եթէ բոլորս կրթական մշակին հետ միասին աշխատինք, կը կարողանանք մեր սերունդները, բարձր ու լաւագոյն դիրքերու հասցընել:
Անշուշտ պատերազմի ընթացքին հայ դպրոցը կը տառապէր նիւթական դժուարութիւններէ, բայց շատ շնորհակալ ենք, որ օտար երկիրներէ բազմաթիւ հայ բարերարներ, սիրայօժար կերպով օժանդակութիւններ ուղարկեցին, նաեւ հոգացին զանազան տեսակի ծախսեր: Մեր մանուկները պատերազմէն առաջ այսպիսի ճոխութիւն թերեւս չէին վայելած, հագուստի կամ ուտելիքի առումով: Կը հաւատամ որ դուրսի օժանդակութիւնները պիտի շարունակուին: Աստուած օրհնէ բարերարները եւ կրկնապատիկը տայ իրենց:
-Տիկ. Զեփիւռ ինչ տեղեկութիւններ կրնաք տալ, այն ծնողներու մասին, որոնք դիմագրաւելով նիւթական դժուար պայմաններ, իրենց զաւակները վարժարան ղրկելու նիւթական լուրջ խնդիրներ ունին: Ինչպէ՞ս է այդ ընտանիքներու վիճակը:
Պատերազմը թէեւ ընդհանուր առմամբ դադրեցաւ, բայց նիւթական տագնապի նոր պատերազմ մը սկսաւ:
Պատերազմի բերումով բազմաթիւ ընտանիքներու հայրեր կամ անոնք որոնք տան հոգատարներն են, անգործ են ներկայիս, որովհետեւ իրենց խանութները կը գտնուին ահաբեկիչներու տիրապետութեան տակ եղող շրջաններու մէջ:
Այս առումով ալ ես լիովին վստահ եմ, որ հայ բարերաները պիտի շարունակեն օժանդակել մեր կարիքաւոր ընտանիքներուն:
-Ձեր կարծիքով Հալէպը վերականգնուելու յոյսեր ունի՞: Տարբեր մեկնաբանութիւններ կան այսօրուայ Հալէպի դրութեան մասին, գիտենք որ պատերազմը ամբողջութեամբ չէ հասած իր աւարտին: Կայ նաեւ գաղութը ոտքի պահելու հրամայականը, արդեօ՞ք այսօրուայ Հալէպի ղեկավարութիւնը, պատասխանատուները, համայնքապետերը, կրթական համակարգը, բոլորը միասին կարո՞ղ են վաղուայ դժուարութիւնները դիմագրաւել:
Մենք ազգովին, միշտ հաստատուն եղած ենք մեր հաւատքին մէջ: Ես յոյսով եմ որ Հալէպը պիտի վերականգնուի: Այնքան ատեն որ երեք պարգեւները՝ հաւատք, յոյս, սէրը մեր սրտերուն մէջ կը դրոշմենք, այսինքն կը հաւատանք եւ դրական յոյս կ'ունենանք, նաեւ իրարու հանդէպ ՝ սէր, կրնանք յաղթահարել որեւէ դժուարութիւն:
Կը հաւատամ որ մեր Աստուածը կենդանի է, չորցած ոսկորներուն կեանք եւ շունչ եւ կենդանութիւն տուող Աստուածը , կարող է այս փլած ու քանդուած Հալէպն ալ վերականգնել, այդ որքան կը տեւէ չեմ գիտեր, բայց յոյսով եմ որ աւելի գեղեցիկ ու բարօր կեանք կը սպասուի Հալէպին եւ հալէպահայութեան:
- Կ'ըսուի թէ Հալէպը սփիւռքի մայր գաղութն է, արդեօ՞ք ձեզի համար ալ այդպէս է: Ձեր կարծիքով ի՞նչ են գլխաւոր պատճառները որոնց շնորհիւ Հալէպը կը համարուի մայր գաղութ:
Հալէպը ինծի համար մայր գաղութ է, ան ծննդավայրս է, սկզբունքներս հոս սորված եմ, միտքս հոս լուսաւորուած է: Հալէպը զեղուն է կեանքով, հոս թիւով հայութիւն կար (նախքան պատերազմը), կար նաեւ ընկերային, հոգեւոր, մշակութային, դպրոցական եւ միութենական կեանք, ամէն տեսակի գործունէութիւն: Այո, Հալէպը մայր գաղութ է: