-1.91c
Երեվան
հնգ, հնվ 01
Հոկտեմբերի 6-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագոյն Պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրնութեամբ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան» Մատենադարանի 10-ամեակի առիթով տեղի ունեցաւ «սուրբ Էջմիածին` գրքի հանգրուանէ խորագրով գիտաժողովը:
Գիտաժողովին մասնակցում էին Մայր Աթոռի միաբաններ, Հայաստանի բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւնների դասախօսներ, գիտնականներ եւ հասարակական գործիչներ:
Միջոցառումը սկսուեց Տէրունական աղօթքով, որից յետոյ ներկաներին ողջունեց Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան» Մատենադարանի եւ Սուրբ Էջմիածնի հրատարակչական բաժնի տնօրէն Արժանապատիւ Տ․ Արարատ քահանայ Պողոսեանը:
Այնուհետեւ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի լուսարարապետ Գերաշնորհ Տ․ Մուշեղ եպիսկոպոս Բաբայեանը համաժողովի մասնակիցներին փոխանցեց Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի պատգամն ու օրհնութիւնը:
Նորին Սրբութեան խօսքում մասնաւորապէս ասուած էր․ «Աստծոյ բարեխնամ կամօք տասը տարի առաջ Մայր Աթոռում հիմնադրուեց մատենադարան` մեր Եկեղեցու արժանաւոր զաւակներ մեծայարգ տէր եւ տիկին Վաչէ եւ Թամար Մանուկեանների սրտաբուխ նուիրատուութեամբ: Գոհունակութեամբ ենք անդրադառնում, որ Սուրբ Էջմիածնի եւ ազգիս մեծանուն բարերարների անունով կոչուած այս կարեւոր հաստատութիւնն այսօր հանդիսանում է հայ տպագիր ժառանգութեան պահպանման եւ դպրութեան ու գիտական մտքի զարգացումը խթանող կաճառ:
...Առաքելական մեր Եկեղեցին, որի ծոցում սկզբնաւորուել է հայկական դպրութիւնը, մշտապէս հոգացել է մեր գրական ժառանգութեան պահպանման ու հարստացման համար: Մեր վանքերում ու եկեղեցիներում շարունակ ընդօրինակուել են ձեռագրերը, կատարուել թարգմանութիւններ, ծնունդ առել ոչ միայն սուրբգրական, աստուածաբանական, այլեւ գիտական ուսումնասիրութիւններ ու գեղարուեստական գործեր` համոզումով, որ գիրքը, գիտութիւնն ու լուսաւորութիւնը երաշխիքներն են զարգացման ու առաջընթացի: Հայ գրական ժառանգութիւնը փորձութիւններով լի մեր պատմութեան մէջ մեր ժողովրդի համար եղել է նաեւ հայ քրիստոնէական հոգու կենսունակութեան աւիշ եւ ինքնութեան պահպանման զրահ ու յենարան:
...Մեր ժողովրդի կեանքում գրատպութեան ասպարէզում վճռորոշ եղաւ 1771 թուականը, երբ երջանկայիշատակ Սիմէոն ԱՅ Երեւանցի Կաթողիկոսի ջանքերով հաստատուեց Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տպարանը: Հայրենիքում հիմնուած առաջին տպարանը կարեւոր առաքելութիւն ստանձնեց հայ գրատպութեան բնագաւառում, որով յետագայում Հայաստանում ծաւալուեց ու զարգացաւ գրատպութիւնը եւ գրադարանների ստեղծումը: Այս առումով բնորոշ է նաեւ «վաչէ եւ Թամար Մանուկեանէ մատենադարանի կառուցումը եւ տասնամեայ գործունէութիւնը` որպէս լաւագոյն վկայութիւն, որ մեր Եկեղեցին շարունակելու է նպաստ բերել մեր դարաւոր գրական ժառանգութեան պահպանմանը եւ մեր ժողովրդի գիտամշակութային կեանքի առաջընթացին»:
Գիտաժողովի մասնակիցներին ողջունեցին եւ Մայր Աթոռի «Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան» Մատենադարանի հիմնադրման 10-ամեակի առիթով իրենց շնորհաւորանքները փոխանցեցին նաեւ ՀՀ ԳԱԱ Հայագիտութեան եւ հասարակական գիտութիւնների բաժամունքի ակադեմիկոս-քարտուղար Իւրի Սուվարեանը, Մեսսրոպ Մաշտոցի անուան Մատեդարանի գիտական գծով փոխտնօրէն, բ․գ․դ Կարեն Մաթեւոսեանը, ՀՀ Ազգային գրադարանի տնօրէն, բ․գ․դ Աննա Չուլեանը, ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղեանի անուան գրականութեան ինստիտուտի տնօրէն, բ․գ․դ, պրոֆէսոր Վարդան Դեւրիկեանը, Հայաստանի գրադարանների ասոցիացիայի փոխնախագահ Ռաֆիկ Նազարեանը եւ Խ․ Աբովեանի անուան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական կենտրոնի ղեկավար, հ․գ․դ Կամօ Վարդանեանը:
ՀՀ Ազգային գրադարանը հիմնադրման 10-ամեակի առիթով «Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան» Մատենադարանին պարգեւատրեց «Յակոբ Մեղապարտ» յուշամեդալով, իսկ Խ․ Աբովեանի անաւան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանը մատենադարանին վերադարձրեց մինչեւ 1922 թ․ Մայր Աթոռին պատկանած եւ տարբեր թուականներին հրատարակուած 100 անուն գրքեր: ՀՀ ԳԱԱ գիտական գրադարանն իր հերթին Մայր Աթոռի մատենադարանին ընծայեց «Հայ գիրքը Թուրքիայում» երկը:
Ապա «Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան» Մատենադարանի սրահներում զուգահեռաբար տեղի ունեցան «Սուրբ Էջմիածին` գրքի հանգրուան» գիտաժողովի բանախօսութիւնները: Կազմակերպուեցին նաեւ թեմային առնչուող քննարկումներ եւ ամփոփումներ։
