Ժամանակն է Հայկական Հարցը արագօրէն տեղափոխել Միջազգային Դատարան.Դոկտ. Յակոբ Այնթապլեան

 Ժամանակն է Հայկական Հարցը արագօրէն տեղափոխել Միջազգային Դատարան.Դոկտ. Յակոբ Այնթապլեան

 



Ամերիկահայ մտաւորական գործիչ Դոկտ. Յակոբ Այնթապլեան կը գրէ` 

Արդեօք Հայաստան-Ատրպէյճան եւ Թուրքիա բանակցութիւնները պէտք չէ ՞ դադրեցուին եւ հարցերը լուծուին միջազգային դատարանի միջոցով...

Հայաստան ներկայիս անվտանգութեան երաշխաւոր ունի՞, իսկ Արցախի անվտանգութիւնը ո՞վ կ'երաշխաւորէ, Հայաստա՞ն կամ Ռուսական խաղաղապահ ուժերը։ Այս հարցումներուն յստակ պատասխան մը չկայ ։

Նաեւ յստակ պատասխան չկայ, թէ Հայաստանի ներկայ վարչակարգը ինչպիսի՞ ուղենիշ եւ նպատակ ունի, առաջին՝ Հայաստան-Թուրքիա բանակցութիւններու վերջաւորութեան, երկրորդ՝ ի՞նչ զիջումներ պիտի ընէ եւ դիմացը ի՞նչ պիտի ստանայ։ Արդեօք երկկողմանի՝ Հայաստան-Ատրպէյճան կամ եռակողմ բանակցութիւններով Հայաստան ի՞նչ պիտի ստանայ, այն ատեն երբ իր զինուորներն ու քաղաքացիները պատանդ-գերիպահուած են եւ իր սահմանային շրջանները բռնագրաւուած Ատրպէյճանի կողմէ։ Աւելին, Հայաստանի հանրապետութենէն շրջաններ ալ Ատրպէյճանի մաս կը համարուին եւ ատրպէյճանական հեռատեսիլի կայաններէն կը ցուցադրուին այնպէս, որ Սիւնիքն ու Զանգեզուրը Ատրպէյճանի հողատարածք են։

Մինչդեռ Հայ զինուորը, ժողովուրդն ու վարչապետը ծաղրի առարկայ դարձած են ու նուաստացուած Ալիեւի կողմէ, Հայաստանի վարչապետը «խաղաղութեան դարաշրջանի» պայմանագրի մասին կը խօսի։ Ներկայիս յանձնախումբ մը կը կազմուի Հայաստան-Ատրպէյճան սահմանազատումի եւ սահմանագծումի համար։ Արդեօք այս գործունէութեան մասնակցիլը որքանով հիմնուած է ողջամիտ եւ հեռատես տրամաբանութեան վրայ: Հայաստանի ներկայ վարչակարգը, պարտուած, ստորացած, վարկազրկուած, անյստակ ծրագիրներով, Ատրպէյճանի շարունակական սպառնալիքին ենթարկուած, ի՞նչ դրական ակնկալիք կրնայ ունենալ այս յանձնախումբի որոշումէն: Ես կ'ըսէի, ոչ մէկ՝ բացի Հայաստանի համար զիջումներ: 

Արդեօք Հայաստան-Թուրքիա յարաբերութիւնները բարելաւելու, ոչ կարգաւորելու կամ բնականոնացնելու բանակցութիւնները վերջ պիտի գտնեն, եթէ աւարտին հասնին Հայաստան-Թուրքիա սահմանագծերու ճանաչումով եւ հայկական հողային ոչ մէկ պահանջի ստորագրումով։

Նուաստացուցիչ եւ անհեռատես որոշում մըն է, որ տապանաքար պիտի տեղադրէ,- 

1-Հայոց ցեղասպանութեան հետեւանքները վերացնելու, հատուցման եւ հայապատկան պապենական ու եկեղեցական հողերը իրենց իրաւական տէրերուն վերադարձնելու պահանջին վրայ։

2-Ուիլսընեան իրաւարար վճռի իրագործման վրայ:

3-Մոսկուա-Կարս, Ռուս-Թրքական պայմանագրի ջնջման պահանջին վրայ:

Իսկ չորրորդ՝ Արցախի կարգավիճակը պիտի մնայ անորոշ եւ ենթակայ Ատրպէյճանի ոտնձգութիւններուն:

Ներկայիս Ռուսաստանի վարչակարգը իր հեղինակութիւնը կորսնցուցած է եւ պատժամիջոցներու ենթարկուած, նոյնպէս Թուրքիան, Միացեալ Նահանգները իր նախագահով ճանչցած է Հայոց Ցեղասպանութեան իրողութիւնը, միւս կողմէ Եւրոմիութեան նախագահը միջամուխ եղած է Արցախի հարցի լուծման, ուստի լաւագոյն առիթն է, որ հիմնուելով միջազգային օրէնքներուն վրայ, տեղափոխել վերոնշեալ 4 հարցերը միջազգային դատարան, որպէսզի այնտեղ թէ՛ Եւրոպական Միութեան եւ թէ՛ Մինսքի խումբի երկիրներու հովանաւորութեամբ, լուծում տրուի Հայկական հարցին։

Եւ այսպիսով ներկայ վարչակարգը կը դադրի շարունակաբար ազգավնաս որոշում առնելէ։ Միեւնոյն ժամանակ ո՛չ Ատրպէյճանը եւ ո՛չ ալ Թուրքիան ուժ կիրառելու սպառնալիքով եւ բզկտելով կը յաջողին իւրացնել հայապատկան հողերը։ Նաեւ Եւրոմիութիւնն ու Միացեալ Նահանգները պէտք եղած քայլերը կ'առնեն հարաւային Կովկասի մէջ խաղաղութիւն հաստատելու համար։ 

Աշխարհացրիւ հայութիւնը պէտք է պարտադրէ Հայաստանի ներկայ վարչակարգին, որպէսզի վերջինս հրաժարի աննախատեսելի արկածախնդրութենէ եւ միջազգային դատարան յանձնէ հայկական բազմակողմանի հարցերը։

Նիկոլ Փաշինեանի վարչակարգը պէտք է հրաժարի իր մեծամտութենէն եւ միանձնեայ լուծում գտնելէն աւելի քան դար մը տեւող հայկական հարցին, քանի որ ներկայ Հայաստան-Ատրպէյճան-Թուրքիա խնդիրներու արմատները խրուած են դար մը առաջ իրականացուած քաղաքական դրութիւններու եւ որոշումներու մէջ։

Փաշինեանի ներկայ անկայուն ու անզօր վարչակարգը ամէնէն լաւ որոշումը կը կայացնէ հայութեան համար, եթէ դադրեցնէ ուղղակի բանակցութիւնները Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ հետ եւ ապաւինի միջազգային դատարանի որոշման։