24.09c
Երեվան
կրկ, օգս 16
Աղօթենք, որ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին բարեխօսէ մեր ժողովուրդին համար։ Աղօթենք, որ Աստուած մեզի պարգեւէ խաղաղ սիրտեր, իմաստուն միտքեր եւ իրարու հանդէպ աւելի ողորմած հոգի։ Աղօթենք, որ մեր ժողովուրդը, հակառակ իր կրած բոլոր վէրքերուն, չկորսնցնէ ո՛չ իր հաւատքը, ո՛չ իր արժանապատուութիւնը, ո՛չ ալ իր յոյսը։
Թող Նարեկացին ըլլայ մեր սրտերուն լոյսը, մեր տկարութեան մէջ՝ զօրութիւնը, եւ մեր խռովայոյզ օրերուն՝ առաջնորդը։ Եւ թող մեր ժողովուրդը, Աստուծոյ շնորհքով, վերստին գտնէ ներքին խաղաղութիւն, նորոգուած միութիւն եւ կենդանի յոյս։
Գերշ. Տ. Խաժակ արք. Պարսամեանի գրիչէն կը կարդանք՝
Երբեք չեմ մոռնար 2016 թուականի Յունիս 25-ի այն լուսաւոր օրը, երբ Նորին Սրբութիւն Ֆրանչիսկոս Պապի եւ Նորին Սրբութիւն Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահութեամբ, Երեւանի Հանրապետութեան հրապարակին վրայ տեղի ունեցաւ խաղաղութեան համար խորապէս յուզիչ միջեկեղեցական աղօթքի արարողութիւն մը։ Հրապարակը լեցուն էր ժողովուրդով, ուրախութեամբ, երկիւղածութեամբ եւ սպասումով։ Անիկա իսկապէս արտասովոր պահ մը եղաւ Հայաստանի պատմութեան մէջ՝ աղօթքի, սրբազան երգեցողութեան, երաժշտութեան եւ յոյս ներշնչող պատգամներու պահ մը։
Այդ յիշարժան առիթով Նորին Սրբութիւն Ֆրանչիսկոս Պապը արտասանեց խաղաղութեան նուիրուած եւ մեր ժողովուրդի հոգեւոր կոչումին վերաբերող խորապէս ազդու պատգամ մը։ Իր խօսքին մէջ ան յիշեց երկու մեծ հոգեւոր դէմքեր, որոնք կը պատկանին ոչ միայն Հայ Եկեղեցւոյ, այլեւ ամբողջ քրիստոնէական աշխարհին՝ Սուրբ Ներսէս Շնորհալին եւ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին։
Խօսելով Սուրբ Գրիգոր Նարեկացիի մասին՝ Սրբազան Քահանայապետը ըսաւ. «Կ’ուզեմ յիշատակել Քրիստոսի խաղաղութեան մեծ վկան՝ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին»։ Այս ծանր օրերուն, երբ մեր ժողովուրդի սիրտը յոգնաբեռն է, երբ անհանգստութիւնը ծանր ստուերի մը պէս նստած է շատերու վրայ, մենք աւելի քան երբեք կարիքն ունինք լոյսի, խորութեան եւ ներքին խաղաղութեան։ Այդպիսի ժամանակներուն բնազդաբար կը դառնանք այն հոգեւոր գանձերուն, որոնք դարեր շարունակ պահած, սնած ու զօրացուցած են մեր ժողովուրդը։ Անոնցմէ ամենապայծառներէն մէկը Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին է, զոր Ֆրանչիսկոս Պապը հռչակեց Եկեղեցւոյ Վարդապետ։ Ան մեզի ձգեց իր անզուգական «Մատեան ողբերգութեան»-ը, զոր Սրբազան Քահանայապետը գեղեցիկ կերպով կոչեց «հայ ժողովուրդի հոգեւոր սահմանադրութիւնը»։ Ապա Ֆրանչիսկոս Պապը հայ ժողովուրդին ուղղեց քաջալերանքի իր նշանաւոր խօսքը. «Ամբողջ աշխարհը ձեր կարիքն ունի»։
Այս բառերը պարզ յիշարժան արտայայտութիւններ չէին։ Անոնք հայրական ճանաչումի, մխիթարութեան եւ հոգեւոր կոչումի խօսքեր էին։ Ֆրանչիսկոս Պապը մեզի յիշեցուց, թէ մեր ժողովուրդի ճշմարիտ զօրութիւնը միայն իր կրած փորձութիւններուն կամ իր յիշողութեան մէջ չէ, այլ այն հոգեւոր խորքին, զոր տակաւին կը պահէ իր ներսին մէջ։ Ան մեզի յայտնեց, թէ մենք ժողովուրդ մըն ենք, որ տառապանք ճանչցած է, բայց նաեւ ժողովուրդ մը՝ աղօթքի, տոկունութեան եւ ներքին լոյսի։
Մեզի համար Նարեկացին միայն մեծ սուրբ մը չէ, ոչ ալ միայն քրիստոնէական գրականութեան հսկայ դէմք մը։ Ան ձայն մըն է, որ մօտիկ է մեր ժողովուրդի հոգիին։ Երբ զինք կը կարդանք, հեռաւորութիւն չենք զգար, այլ՝ ինքնաճանաչման խոր շարժում մը։ Ան մեզի կը սորվեցնէ, թէ մարդ արարածի ճշմարիտ չափը կը գտնուի սրտի մաքրութեան, խղճմտանքի արթնութեան եւ ապաշխարութեան անկեղծութեան մէջ։ Բայց ան չի խօսիր դատապարտելու համար. ան կը խօսի բժշկելու համար։ Ան մեզի կը յիշեցնէ, թէ ամէն մարդ, որ անկեղծօրէն Աստուծոյ առջեւ կը կանգնի, երբեք առանց յոյսի չէ։
Այսօր մեր ժողովուրդը կարիք ունի ոչ միայն արտաքին լուծումներու, այլեւ ներքին մխիթարութեան։ Մենք պէտք ունինք աւելի համբերութեամբ զիրար լսելու, աւելի խորապէս զիրար հասկնալու, եւ թոյլ տալու, որ սիրտը առաջնորդէ լեզուն։ Մենք պէտք ունինք, որ յարգանքը վերադառնայ մեր խօսքին մէջ, համբերութիւնը՝ մեր հաւաքական կեանքին մէջ, ազնուութիւնը՝ մեր հանրային վկայութեան մէջ, եւ աղօթքի լուռ զօրութիւնը՝ մեր հոգիներուն մէջ։ Ասոնք այն հոգեւոր դասերէն են, որոնք Նարեկացին կը շարունակէ պարգեւել հազուագիւտ քնքշութեամբ եւ զօրութեամբ։
Երբ կ’ըսենք, թէ Նարեկացին մեր «սահմանադրութիւնն» է, զայն ո՛չ նեղ, ո՛չ ալ բառացի իմաստով կ’ըսենք։ Այլ կ’ուզենք հաստատել, թէ ժողովուրդի մը կեանքը պէտք է արմատաւորուած ըլլայ խղճմտանքի մէջ։ Առանց խղճմտանքի, ո՛չ մէկ օրէնք կրնայ ճշմարտապէս առաջնորդել։ Առանց սիրոյ, նոյնիսկ ճշմարտութիւնը կրնայ կարծրանալ։ Առանց ներքին նորոգութեան, ո՛չ մէկ ազգ կրնայ ամբողջապէս վերագտնել իր ուժը։ Մեզի հարկաւոր են ոչ միայն ամուր հաստատութիւններ, այլեւ բարի եւ հաւատարիմ սիրտեր։ Մենք կարիք ունինք ոչ միայն հրապարակային խօսքի, այլեւ աղօթքի. ոչ միայն ուրիշներէ պահանջներու, այլեւ մեր մէջ պատասխանատուութեան զգացման։
Մեր ժամանակներուն ամենախոր կարիքներէն մէկը թերեւս սա է՝ կրկին սորվիլ հոգիէն ապրիլ։ Մենք պէտք է նորէն սորվինք սգալ մեր մեղքերը, ներողութիւն խնդրել երբ զիրար վիրաւորած ենք, լռել երբ խօսքերը այլեւս չեն ծառայեր բարիքին, աղօթել երբ մեր ուժերը սպառած են, եւ յուսալ երբ ամէն ինչ խաւար կը թուի։ Այս ճամբուն վրայ Նարեկացին կը մնայ վստահելի, գթառատ եւ լուսաւոր ուղեցոյց մը։
«Ամբողջ աշխարհը ձեր կարիքն ունի» խօսքը միայն արժանապատուութեան յայտարարութիւն մը չէ. ան նաեւ մխիթարութեան եւ կոչումի խօսք մըն է։ Այո՛, աշխարհը մեր կարիքն ունի՝ ո՛չ միայն որովհետեւ հինաւուրց ժողովուրդ մըն ենք, ո՛չ միայն որովհետեւ շատ տառապած ենք, այլ որովհետեւ տակաւին ունինք տալու բան մը, որ մնայուն արժէք ունի։ Մենք կրնանք ընծայել հաւատքի հաստատութիւն, մշակոյթի խորութիւն, լեզուի գեղեցկութիւն, ընտանիքի ջերմութիւն, աղօթքի լռութիւն եւ տոկունութեան զօրութիւն։ Բայց այս պարգեւները ամբողջ իրենց փայլը կը ստանան միայն այն ատեն, երբ մենք ինքներս ներսէն կենդանի կը մնանք, երբ հոգին չի թառամիր, եւ երբ խղճմտանքը չի լռեր։
Չթողունք, որ Նարեկացին մնայ միայն գիրքերու, արարողութիւններու կամ հանդիսաւոր յիշատակումներու սահմաններուն մէջ։ Ընդունինք զինք մեր տուներուն մէջ, մեր մտածումներուն մէջ եւ մեր սրտերուն մէջ։ Թոյլ տանք, որ իր ձայնը մեզ դարձնէ աւելի մեղմանուշ հոգիով, աւելի յստակ մտքով եւ աւելի հաստատ քայլերով։ Քանզի երբ մարդկային սիրտը նորոգուի, իր շուրջի կեանքն ալ կը սկսի փոխուիլ։
Աղօթենք, որ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին բարեխօսէ մեր ժողովուրդին համար։ Աղօթենք, որ Աստուած մեզի պարգեւէ խաղաղ սիրտեր, իմաստուն միտքեր եւ իրարու հանդէպ աւելի ողորմած հոգի։ Աղօթենք, որ մեր ժողովուրդը, հակառակ իր կրած բոլոր վէրքերուն, չկորսնցնէ ո՛չ իր հաւատքը, ո՛չ իր արժանապատուութիւնը, ո՛չ ալ իր յոյսը։
Թող Նարեկացին ըլլայ մեր սրտերուն լոյսը, մեր տկարութեան մէջ՝ զօրութիւնը, եւ մեր խռովայոյզ օրերուն՝ առաջնորդը։ Եւ թող մեր ժողովուրդը, Աստուծոյ շնորհքով, վերստին գտնէ ներքին խաղաղութիւն, նորոգուած միութիւն եւ կենդանի յոյս։
