...Դրամովս խայտառակ եղայ

...Դրամովս խայտառակ եղայ

Աքսոր Գասարճեան

 

1967-ին, երբ արաբեւիսրայէլեան պատերազմը սկսաւ, ես Լիբանան կը գտնուէի: Այդ օրերուն, Պաուշրիէի շէնքը կիսով կառուցուած էր: Ընթացիկ գործերը կատարող Տիապ անունով պաշտօնեայ մը ունէի: Զինք դրամատուն ղրկեցի, որպէսզի գումար մը քաշէ եւ շինութեան անհրաժեշտ նիւթերուն վճարում մը կատարէ:

Վերադարձաւ հազար լիբանանեանով: Երբ հարց տուի՝ «Տղաս, ասիկա ի՞նչ է», պատասխանեց, որ պատերազմին հետեւանքով հազար լիբանանեանէն աւելի տուած չունին: 

«Մենք Լիբանանի մէջ ենք, Իսրայէլի դէմ Սուրիոյ եւ Եգիպտոսի մղած պատերազմին հետ ի՞նչ գործ ունինք», մտածեցի: Փառք Տիրոջ, պատերազմը վեց-եօթը օր տեւեց եւ այս անգամ ես գացի դրամատուն, ներկայացայ տնօրէնին եւ խնդրեցի իմ ունեցած բոլոր գումարս փոխանցէ Անգլիա՝ իմ հաշիւիս:

-Ինչո՞ւ Անգլիա պիտի ղրկես, - հարցուց:

Պատասխանեցի.

-Միլիոններով դրամ ունիմ ձեր քով եւ երբ անցեալ շաբաթ գումար մը պահանջեցի՝ միայն հազար լիբանանեան տուիք: Վաղը ուրիշ պատերազմ մը կրնայ ծագիլ եւ այս անգամ բոլոր ունեցածս հոն պիտի մնայ: Հետեւաբար, աւելի լաւ է, որ ունեցածս ապահով երկիր մը ղրկեմ:

-Է՜հ, գիտե՞ս, անակ չէ, եղածը քանի մը օրուան համար էր, հիմա...

-Ես մէկ բան գիտեմ, որ դրամովս խայտառակ եղայ: Անկեղծ խօսինք, քեզի մէկ հարցում ունիմ. «Եթէ դուն դրամ ունենաս՝ հոս կը ձգե՞ս...»:

Պահ մը լռեց, յետոյ՝ «ոչ» ըսաւ:

-Ուրեմն՝ ղրկէ՛, - պատասխանեցի:

Դահեկան մը չձգեցի եւ հաշիւս ամբողջութեամբ Անգլիա փոխանցեցի: Բայց քիթս, ինչպէս կ'ըսեն, «սկսաւ գէշ հոտ առնել»: Աւելի լաւ էր, որ ամէն բան կիսկատար մնար, քան զուր տեղը գումարներ վատնել: Միտքս փոխեցի եւ սկսայ շրջապտոյտներ ընել՝ դէպի Հիւսիսային Ամերիկա, Հարաւային Ամերիկա, Ճափոն, Հնդկաստան, Չինաստան, Աւստրալիա եւ այլ երկիրներ, գտնելու համար ապահով երկիր մը, որպէսզի ընտանիքս անապահով Միջին Արեւելքէն հոն փոխադրեմ: