16.09c
Երեվան
երք, մյս 05
Գերմանիոյ խորհրդարանին կողմէ երէկ հրապարակուած հայանպաստ բանաձեւին առաջին արձագանքներուն հետ Հալէպի հայկական թաղամասերը դարձեալ կը դառնային կիզակէտ: Մասնաւորապէս «Նոր Գիւղ»ի հայկական շրջանին վրայ եղած ծանր հրթիռարձակումներուն հետեւանքով չորս հայորդիներ կը զոհուէին: Մարդկային այս ծանր կորուստներուն կողքին կը հասցուէին նիւթական մեծ վնասներ: Հալէպը կը դառնար բոլորին ուշադրութեան կիզակէտը: Ու դէպքերուն առընթեր արդարացի հարցումներ կը հնչէին: Արդեօք կապ մը կա՞ր Գերմանիոյ խորհրդարանի որոշումին եւ Հալէպի ծանր դրութեան մը մէջ յայտնուելուն հետ: Կամ արդեօք եղածը պատահականութիւնէ անդին երթալով կը կատարուէր Անգարայի ուղղակի միջամտութեամբ: Բնականաբար այս հարցադրումները պիտի շարունակեն մտատանջել մեզ, այնքան ժամանակ, որ հայկական նուիրական աւանը կը շարունակէ արիւնահոսիլ: Ու այս պարագային հարցադրումները այնքան ալ կարեւոր չեն, ինչքան ապրուած վիշտին ու համատարած ցաւին ընդհանուր տեսարանը:
Հալէպը այսօր մեր աչքերուն առջեւ կ'արիւնահոսի: Իր երբեմնի փառքի օրերէն շատոնց հեռացած այս հայաքաղաքն այսօր կը գտնուի աւերումի եւ վերջնական վերացման լուրջ վտանգներուն դիմաց: Ու մեզմէ իւրաքանչիւրը, իր ուղղակի կամ անուղղակի մեղքի բաժինը ունի այս վիճակներուն դիմաց:
Իրօք ո՞ւր էինք մենք անցնող 5 տարիներուն: Եւ ինչո՞ւ չկարողացանք ճիշդ կողմնորոշումներ ընելով խնայել հալէպահայութեանը եւ օգնել մեր հայրենակիցներուն, որ իրենցմէ հեռու պահեն փորձութեան լեղի բաժակը:
Շատեր պիտի առարկեն, որ անհնար էր որեւէ արմատական լուծում բերել այս խնդրին: Ուրիշներ դաւաճանութիւն պիտի համարեն Հալէպը իր իրական բնակիչներէն դատարկելու մասին եղած խօսքերը: Ոմանք պիտի գոհանան դրամական օժանդակութիւններ տրամադրել ու ձգել, որ գաղութը «իր իւղով տապկուի»: Բայց այս բոլորէն անդին իրականութիւն է, որ Հալէպը այսօր կը դատարկուի: Անոր վիրաւոր ու մահէ խուսափող որդիները կը տարածուին ամէն ուր: Ու մեր հարազատներուն՝ Հայաստան հաստատուելու մասին հնչող կոչերը կը դառնան սովորական ու կեղծ սլոկաններ:
Ի՞նչ ընել այս իրավիճակներուն առջեւ եւ ինչպէ՞ս շարժիլ, որ այսօր Հալէպի մէջ մնացող ու դիմադրող մեր հայրենակիցները փրկուին մահուան ճիրաններէն:
Ու այս բոլորէն անդին այս մտորումներուն առընթեր, պիտի ըլլան մարդիկ, որ ճիշդ հասկնան դէպքերուն իսկական բնոյթը եւ անկեղծօրէն շարժին փրկելու համար Հալէպի վերջին մասնիկը:
Դժուար է այս հարցին կապակցութեամբ լիարժէք պատասխաններ կամ լուծումներ ակնկալելը, սակայն յստակ է նաեւ, որ հալէպահութիւնը կամ ցայսօր հոն պայքարող ու դիմադրող մեր հայրենակիցները դարձած են Միջին Արեւելքի մեծ քարտէզին վրայ տեղի ունեցող մեծ շահարկումներուն ու խաղի կանոն դարձած առեւտուրին:
Կը մնայ յուսալ, որ հալէպահայութիւնը նուազագոյն կորուստներով դուրս գայ այս երկարող խաղէն, որուն փապուղղին ծայրը մինչեւ այս պահը լուսաւոր կէտ մը չերեւիր:
«Արարատ» Պէյրութ
