12.09c
Երեվան
չրք, մյս 06
Բայց յիշելը միայն անցեալի, հարիւր տարի առաջ եղածին նայիլ չէ։ Անիկա նաեւ ներկային նայիլ է։ Որովհետեւ նոյնիսկ այսօր, աշխարհի տարբեր կողմերու մէջ անմեղներ կը տառապին։
Մեր այս օրերուն, երբ հայ ժողովուրդի յիշողութիւնը կրկին կը վերադառնայ իր ամենախոր վերքերուն, Հայ Եկեղեցին կը դառնայ ոչ միայն աղօթքի վայր, այլեւ կենդանի վկայութիւն մը՝ պատմութեան դիմաց կանգնող ժողովուրդի մը մասին։ Հայց. Առաքելական Եկեղեցին, իր հոգեւոր հովիւներով ու զաւակներով, այս սուրբ յիշողութեան մէջ կը վերապրի ոչ միայն անցեալը, այլ նաեւ անոր շարունակուող պատգամը՝ ապրելու, վկայելու եւ չլռելու։
Այս առիթով, Հայց. Առաքելական Եկեղեցւոյ Պրազիլիոյ Թեմի Առաջնորդ Գերշ. Տ. Նարեկ եպս. Պէրպէրեանի խօսքը կը դառնայ հոգեւոր խոկումի եւ ազգային գիտակցութեան կանչ մը, որ կը յիշեցնէ մեզի թէ յիշողութիւնը երբեք անցեալի պատկանող փակ էջ մը չէ, այլ՝ կենդանի պարտականութիւն մը ներկայի մէջ։
Ամէն տարի, երբ Ապրիլ 24-ը կը մօտենայ, հայ սիրտին մէջ ինչ-որ բան կը շարժի։ Մենք կը յիշենք իրար։
Կը յիշենք մեծ ծնողներ, որոնք ժամանակին արցունքներով լեցուն աչքերով պատմութիւններ կը շշնջային։ Կը յիշենք հին լուսանկարներ, կորսուած գիւղեր, այրուած եկեղեցիներ, լռեցուած տուներ եւ անուններ, որոնք սերունդէ սերունդ փոխանցուած են իբրեւ սուրբ մոմեր։
Բայց յիշելը միայն անցեալի, հարիւր տարի առաջ եղածին նայիլ չէ։ Անիկա նաեւ ներկային նայիլ է։ Որովհետեւ նոյնիսկ այսօր, աշխարհի տարբեր կողմերու մէջ անմեղներ կը տառապին։ Ցեղասպանութիւններ կը կրկնուին։ Ընտանիքներ կը բաժնուին։ Քաղաքներ կը կործանուին։ Երեխաներ առանց ծնողներու կը մեծնան։ Եւ դարձեալ աշխարհը յաճախ հեռուէն կը դիտէ… կը խօսի, կը մեկնաբանէ, կը խոստանայ, բայց յաճախ չի կանխեր տառապանքը։
Ահա թէ ինչո՞ւ Հայոց Ցեղասպանութիւնը մեզի համար այսօր ալ այդքան կարեւոր է։ Ան կը սորվեցնէ մեզի, որ լռութիւնը երբեք անմեղ չէ։ Երբ աշխարհը հրաժարի գործելէ, տառապանքը միայն կը մեծնայ։
Մեր նահատակները մեզի ոչինչ թողուցին, բացի ցաւէն։ Բայց անոնք մեզի առաքելութիւն մը թողուցին։ Անոնք կը կանչեն մեզ յիշելու արժանապատուութեամբ, խօսելու քաջութեամբ, մեր զաւակներուն ճշմարտութիւնը ուսուցանելու, եւ ապրելու մեր հայկական քրիստոնէական հաւատքը սիրով ու ուժով։
Եւ այսպէս ընելով՝ մենք միայն չենք յիշեր. մենք զիրենք կենդանի կը պահենք։ Ամէն աղօթք, որ կը բարձրացնենք, ամէն աւանդութիւն, որ կը պահենք, ամէն բառ, որ կը փոխանցենք մեր լեզուէն, ամէն հանդիպում, որ կը զօրացնէ մեր համայնքը, կը դառնայ կենդանի վկայութիւն, որ անոնք չեն ջնջուած։ Մնալով հաւատարիմ մեր ով ըլլալուն, պաշտպանելով մեր հաւատքը, մեր ինքնութիւնը եւ մեր միութիւնը՝ մենք անոնց կը մատուցենք ամենազօրեղ պատիւը։
Անոնց յիշատակը պիտի շարունակէ ապրիլ ոչ միայն բառերով, այլ նաեւ այն կեանքով, զոր մենք կու տանք մեր համայնքին։ Երբ կը նախընտրենք ներկայ ըլլալ, ծառայել, մասնակցիլ եւ միասին կառուցել, մենք յիշողութիւնը կը վերածենք կենդանի իրականութեան։ Այսպէս անոնց ժառանգութիւնը կը շարունակուի մեր մէջ՝ ուժեղ, անխորտակելի եւ յաւիտենական։
