Վանիա Մըսրիյէ Քարաճեանը Սուրիոյ հակամարտութեանց պատճառով Հալէպի մէջ իր տունը կորսնցուցած հազարաւոր սուրիահայերէն մէկն է: Պատերազմի առաջին օրերէն իսկ, ան հետեւելով ամուսինին, նախ մեկնած է Լիբանան, ապա տեղափոխուած՝ Հայաստան:
«Լիբանան ապրած ենք շուրջ երկուքուկէս տարի եւ անցեալ տարուան փետրուարին՝ նախ ամուսինս, ապա ես՝ մայիսին, եկանք հայրենիք: Ապրած ենք Աբովեան քաղաք, սակայն արդէն երկու ամիս է, որ Երեւան կ'ապրինք»,- WomenNet.am-ի հետ զրոյցին պատմած է տիկին Վանիան: Սկիզբը քաղաքը օտար էր, -կ'ըսէ Վանիան, -ամեն ինչ նոր էր, նոյնիսկ ապրելակերպը: Բացի այդ, Հալէպի հետ կապուած յիշողութիւնները կը խեղդէին, երբեմն նոյնիսկ յուսահատութեան կը հասցնէին, բայց հիմա արդէն կարելի է ըսել հարմարուեր ենք` կեանքը կը շարունակուի: «Մինչեւ իմ գալս, ամուսինս արդէն դիմած էր Սփիւռքի նախարարութիւն, ՄԱԿ ՓԳՀ հայաստանեան գրասենեակին, «Կարմիր խաչ»-ին ու քանի մը այլ կազմակերպութիւններու, որոնք կը զբաղուին Սուրիայէն տեղահանուած ընտանիքներու խնդիրներով: Մեզ քանի մը ամսուայ տան վարձի վճարով օգնեցին, ՄԱԿ ՓԳՀ–ի հովանաւորութեամբ` կարի մեքենա տրամադրեցին, որպէսզի կարենամ աշխատել: Բացի այդ աջակցեցան, որ մասնակցիմ կարուձեւի դասընթացին: «ԿԱԶԱ» հիմնադրամը նոյնպէս «Ընտանիքի ընկեր» ծրագրով կամաւորի միջոցաւ մեզ գործնական խորհուրդներով օգնեց»,- պատմած է Վանիան:
Վանիան կարուձեւի մասնագէտ է, ան կը հիւսէ Մարաշի, Ուրֆայի, Վանի ասեղնագործութեան աւանդական նմուշներ: Կ'ըսէ, որ կարուձեւէն աւելի իրեն կը հետաքրքրէ ձեռարուեստը, հայկական ձեռագործները: Վանիա նաեւ յայտնած է, որ ներկայիս ինք «Հալէպ» հայրենակցական կազմակերպութեան մէջ կ'աշխատի, ուր կազմակերպութիւնը օգնութիւն կը բաշխէ սուրիահայ կարիքաւոր ընտանիքներուն:
Դժուարութիւններու մէջէ անցած, պատերազմի դառնութիւնը տեսած ընտանիքը, այդուհանդերձ, կը փորձէ շատ չնեղանալ տեղափոխութենէն ու փորձել՝ նոր վայրի մէջ, իրենց կեանքի նոր էջ սկսիլ: Աւելին` անոնք միշտ երազած են Հայաստան ապրիլ եւ երբ նոր ամուսնացած էին, ուզած էին գալ այստեղ ապրիլ, բայց չէին յաջողած, յետաձգուած էր:
Վանիա, պատմելով իր երազի մասին, կ'ըսէ. «Երազս է սեփական արհեստանոց ունենալ, որու ուղղուածութիւնը կ'ըլլայ հայկական աւանդական ձեռագործը, բայց ոչ միայն տարազներու տեսքով: Ես կը պատկերացնեմ սփռոցներ, գլխարկներ, սրբիչներ եւ ուրիշ ամէն ինչ, որ հնարաւոր է հայկական աւանդական նախշերով մատուցել: Մէկ խօսքով ամէնը, ինչ կապուած է Hand made-ի հետ` այս է իմ երազանքը»:
Այսօր սակայն առօրեայ հոգերը կը խանգարեն իրեն կեդրոնանալ արուեստի վրայ: Տիկին Վանիայի խօսքով` Երեւանը իրենց օտար չէ, մարդիկն ալ լաւն են եւ բարեհամբոյր, այդ առումով որեւէ խնդիր չեն ունեցած, բայց խնդիրներ կան աշխատանքի, վարձերը վճարելու, ապրուստի միջոց ունենալու ու հոգեպէս հանդարտուելու առումով: Որոշակիօրէն այս է կաշկանդողը, բայց Վանիա կ'ըսէ, որ ե՛ւ սկիզբը, ե՛ւ այսօր իրենց ընտանիքը չի մտածեր Հայաստանէն հեռանալու մասին: «Ո՛չ, երբեք չենք մտածած հոսկէ երթալու մասին: Ի՞նչ կայ այլ տեղ, որ այստեղ չըլլայ: Որ ալ ըլլայ, զէրոյէն պիտի սկսինք, մենք կը նախընտրենք այստեղէն սկսիլ, որովհետեւ Հայաստանի մէջ մենք մեզ օտար չենք զգար. Հայաստանը մեր երկիրն է»,- աւելցուցած է ան:
Վանիան նաեւ ձեռագործի եւ իւրայատուկ տարոսիկներու, նկարներու, կտաւներու եւ այլնի պատուէրներ կ'ընդունի` մինչեւ սեփական խանութ ունենալը, այս ամէնը իր համար փոքրիկ ուրախութիւն է: