image

Դոկտ. Ռուբէն Սաֆրաստեան «Պաշտօնական Երեւան պէտք է արձագանգէ «Այա Սոֆիա»ի խնդրին» «Թերթ.ամ»

Դոկտ. Ռուբէն Սաֆրաստեան «Պաշտօնական Երեւան պէտք է արձագանգէ «Այա Սոֆիա»ի խնդրին» «Թերթ.ամ»

ԳԱԱ արեւելագիտութեան հիմնարկի տնօրէն, թուրքագէտ Ռուբէն Սաֆրաստեանի խօսքով՝ Պոլսոյ Այա Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանի որոշման իրականացումը անխուսափելի է: Ան Tert.am-ի հետ զրոյցի ժամանակ նկատած է, որ արդէն Թուրքիոյ բարձրագոյն վարչական դատարանը՝ Պետական խորհուրդը, որոշած է՝ նախագահի հրամանը բաւարար է որոշումը իրականացնելու համար:

«Կը կարծեմ՝ այդ մի քանի պատճառ ունի: Առաջին՝ Էրտողանը կ'ուզէ իր վարկանիշը ատով բարձրացնել, այն վերջին շրջանին բաւականին ինկած է երկրէն ներս: Այդ քայլով ան կ'ուզէ ձեռք բերել իսլամիստ-ծայրայեղական շրջանակներու դրական մօտեցումը: Երկրորդը՝ այդ մաս կը կազմէ անոր ծրագիրին. 2023-ին Թուրքիոյ Հանրապետութեան 100-րդ տարեդարձն է: Ան կը նախապատրաստուի: Կը սկսի Թուրքիոյ Հանրապետութեան երկրորդ հարիւրամեակը, եւ այն պէտք է ըլլայ ոչ թէ Աթաթուրքինը, այլ ՝ էրտողանինը: Ան կ'ուզէ հանդէս գալ որպէս «լաւ Թուրքիոյ Հանրապետութեան» հիմնադիր: Ան այդպիսով կը հակադրուի նաեւ Աթաթուրքին, որովհետեւ վերջինի որոշմամբ 1934 թուականին Այա Սոֆիան դարձած է թանգարան»,- ըսած է ան:

Էրտողանի այս որոշման արձագանգած է քրիստոնէական աշխարհը: Թուրքիոյ այդ քայլէն հրաժարելու կոչեր ըրած են մասնաւորապէս ԱՄՆ–ը եւ Ֆրանսան։ Յայտարարութիւն տարածած է նաեւ Մոսկուայի եւ Համայն Ռուսիոյ պատրիարք Քիրիլ Ա-ն:

Ռուբէն Սաֆրաստեանի խօսքով՝ Հայաստանը, որպէս քրիստոնէութիւնը պետականօրէն առաջինը ընդունած պետութիւն, պէտք է առաջին արձագանգողներէն ըլլար:

«Սխալ է չարձագանքելը: Ճիշդ կ'ըլլայ արձագանգել եւ ցոյց տալ, որ մենք աշխարհի առաջին քրիստոնեայ պետութիւնն ենք, որ հայազգի Տրդատը մասնակցութիւն ունեցած է տաճարի վերականգնման, որ մենք կարեւոր դեր ունեցած ենք Օսմանեան կայսրութեան մէջ: Պէտք է ցեղասպանութեան մասին խօսել, անգամ մը եւս այդ մասին յիշեցնել աշխարհին»,- ըսած է ան:

Անդրադառնալով Պոլսոյ մէջ հայ համայնքէն ակնկալուող արձագանգին՝ Ռուբէն Սաֆրաստեանը մատնանշած է՝ պատրիարք Սահակ Մաշալեանը շատ խուսափողական արձագանգեց՝ ըսելով, որ կրնան տաճարին մէկ մասը քրիստոնեաներուն համար նախատեսել:

Ան կրկին շեշտեց՝ լաւ կ'ըլլայ, որ պաշտօնական Երեւանը արձագանգէ Էրտողանի որոշման: «Անտարակոյս, պէտք է նաեւ արձագանգէ Հայ առաքելական եկեղեցին»,- ըսած է ան:

Թուրքագէտը դժուարացած է ըսել, թէ ինչու մինչեւ հիմա հայկական կողմէն արձագանգ չկայ: «Ինչո՞ւ պէտք է չարձագանգենք»,- իր տարակուսանքը արտայայտած է ան: