24.09c
Երեվան
ուրբ, օգս 14
Քիչ առաջ Լեռնային Ղարաբաղի տեղեկատուական պաշտօնական էջերէն իմացանք, որ Լեռնային Ղարաբաղի իշխանութիւնները ընդունած են ռուսական խաղաղապահ զօրակազմի հրամանատարութեան առաջարկութիւնը կրակի դադրեցման վերաբերեալ: Սա կը վերաբերի երէկ կէսօրէն Ատրպէյճանի կողմէ մեկնարկած յարձակման արդիւնքով բռնկած ռազմական գործողութիւններուն:
Այս մասին դիմատետրեան ուղիղ եթերի ժամանակ ըսած է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը:
«Մենք ծանօթացանք տեքստին, եւ քանի որ ՀՀ-ն այդ տեքստի ձեւաւորմանը որեւէ կերպ չի մասնակցել եւ քննարկումների կողմ չի եղել, առաջին նկատառումը հետեւեալն է, որ տեքստում խօսւում է Լեռնային Ղարաբաղից ՀՀ զինուած ուժերի մնացած ստորաբաժանումների մասին: Այս փաստը մեզ համար այնքան էլ հասկանալի չէ, այն պայմաններում, երբ բազմիցս ասել ենք, որ 2021 թուականի օգոստոսից ՀՀ-ն Լեռնային Ղարաբաղում բանակ չունի, բայց ամէն դէպքում մենք այս յայտարարութիւնը եւ Լեռնային Ղարաբաղի իշխանութիւնների կողմից նրա ընդունումը ընդունում ենք ի գիտութիւն:
Յաջորդ խնդիրը, որին ուզում եմ անդրադառնալ, Լեռնային Ղարաբաղի հայութեան անվտանգութեան հարցն է, եւ տրամաբանօրէն ենթադրւում է, որ եթէ խաղաղապահները նման առաջարկութիւն են արել, դա ինքնին նշանակում է, որ նրանք ամբողջութեամբ եւ այլեւս առանց վերապահումների ընդունել են Լեռնային Ղարաբաղի հայութեան անվտանգութեան ապահովման ամբողջական պարտաւորութիւնը, ինչով պիտի լիարժէք պայմաններ ապահովեն, որպէսզի Լեռնային Ղարաբաղի հայերի իրաւունքը պահպանեն իրենց տներում, իրենց հողի վրայ ապրելու եւ ապրելու արժանապատիւ եւ անվտանգ: Իմ ընկալումն այն է, որ այս յայտարարութեամբ նաեւ այդ պատասխանատւութիւնն է ամբողջապէս ստանձնում, չնայած մենք միշտ էլ այդ կարծիքին էինք, որ այդ պատասխանատւութիւնը 2020 թուականի նոյեմեբերի 9-ի եռակողմ յայտարարութեամբ ըստ էութեան դրուած է Ռուսիոյ Դաշնութեան խաղաղապահ առաքելութեան վրայ: Բայց մենք յոյս ունենք, որ նման քայլ անելով՝ Ռուսիոյ խաղաղապահ զօրախումբը ամբողջութեամբ կը կատարի իր պարտականութիւնները, ինչի հետ կապուած նախորդ շրջանում ունեցել ենք նաեւ որոշակի վերապահումներ:
Իմ արձագանգն այն է, որ ՀՀ-ի հետ ըստ էութեան կապ չունեցող տեքստում ՀՀ անունը յիշատակելը արդարացնում է երէկուայ իմ այն վարկածը, որ Լեռնային Ղարաբաղի դէմ յարձակման նպատակներից մէկը ՀՀ-ին ներքաշելն է ռազմական գործողութիւնների մէջ, եւ ի հարկէ ինձ համար գնահատականը մէկն է, որ եթէ հնարաւոր լիներ ՀՀ-ին ներքաշել ռազմական գործողութիւնների մէջ, դրա խորքային թիրախը պէտք է լինէր ՀՀ անկախութիւնը եւ ինքնիշխանութիւնը: Այս առումով իմ գնահատականը նաեւ այսօրուայ իրադարձութիւնների համատեքստում գոյութեան շատ լուրջ իրաւունք ունի:
Ամէն դէպքում մենք տեղի ունեցածը ընդունում ենք ի գիտութիւն եւ կը շարունակենք հետեւել զարգացումներին, վերջին տեղեկատւութիւնը, որ ինձ յաջողուել է ստանալ Լեռնային Ղարաբաղից, հետեւեալն է, որ ռազմական գործողութիւնների ինտեսիւութիւնը կտրուկ նուազել է, եւ մենք յոյս ունենք, որ ռազմական էսկալացիան չի շարունակուի: Մենք կը շարունակենք հետեւել իրադարձութիւններին եւ եթէ լրացուցիչ գնահատական եւ ասելիք ունենանք այս առումով, ի հարկէ այդ ասելիքը անպայման կը կիսենք ձեզ հետ: Հիմա ամենակարեւոր հարցը հետեւեալն է, որ Լեռնային Ղարաբաղի հայերի իրենց տներում ապրելու իրաւունքը լիարժէք ապահովուի Ռուսիոյ Դաշնութեան կողմից, եւ գործնական առումով մենք կը հետեւենք իրադարձութիւններին եւ ի հարկէ նաեւ որոշակի մտքերի փոխանակում կ'ունենանք միջազգային գործընկերների հետ այս իրադրութեան հետ կապուած եւ լրացուցիչ գնահատականներ եւ ասելիք ունենալու պարագայում այն անպայման կը կիսենք ձեզ հետ»,-ըսած է վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը:
