image

Առանց Լեռնային Ղարաբաղի հարցի լուծման ամբողջական խաղաղութիւն պիտի չգոյանայ. Ճէյմս Ուորլիք

Առանց Լեռնային Ղարաբաղի հարցի  լուծման ամբողջական խաղաղութիւն պիտի չգոյանայ. Ճէյմս Ուորլիք

ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի նախկին ամերիկացի համանախագահ Ճէյմս Ուորլիք անիրատեսական կը համարէ այս փուլին կողմերու միջեւ վերջնական համաձայնութիւնը, գրած է «Ամերիկայի ձայնը»:

Անոր խօսքով, առկայ են բազմաթիւ չկարգաւորուած խնդիրներ, ներառեալ հաղորդակցութեան, փախստակամններու, սահմաններու, բնական միջոցներու կառավարման եւ այլ հարցեր: Դեսպան Ուորլիքը կարեւորած է յատկապէս Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցը՝ շեշտելով՝ առանց կարգավիճակի խնդրի կարգաւորման, որ կը գոհացնէ կողմերը, անհնար է հասնիլ տեւական խաղաղութեան:

«Ես չեմ խօսիր Լեռնային Ղարաբաղի համար անկախութեան մասին: Չեմ կարծեր, որ այդ հարցը դրուած է բանակցային սեղանին, յատկապէս Ատրպէյճանի տեսանկիւնէն, բայց կրնայ ըլլալ ինքնորոշման որոշակի աստիճան, որ ընդունելի ըլլայ Պաքուի համար»,-ըսած է Ուորլիք:

Անոր պնդմամբ՝ մինչ օրս շատ բարդ հարց եղած է Հայաստանի կողմէ Ատրպէյճանի տարածքային ամբողջականութեան ճանաչումը, որ կը նշանակէ ընդունիլ, որ Լեռնային Ղարաբաղը Ատրպէյճանի մաս է։ Այսօր Հայաստանը կը շարժի այդ ուղղութեամբ, իսկ ինչպիսի ձեւակերպում այդ կը ստանայ փաստաթուղթին մէջ, դեռ անյայտ է, նշած է նախկին դեսպանը:

Ըստ անոր՝ Պաքուն ալ պէտք է ցոյց տայ, որ Լեռնային Ղարաբաղի մէջ պիտի ըլլայ ինքնորոշման որոշակի մակարդակ, որ այդ ընդունելի ըլլայ Հայաստանի համար: Ուորլիք նաեւ կարեւոր հիմնախնդիր համարած է Լաչինի միջանցքի հարցը, որ պէտք է Լեռնային Ղարաբաղը կապէ Հայաստանի հետ:

«Ոչ ոք կը սպասէ, որ Լեռնային Ղարաբաղը եւ այնտեղի տե ֆաքթօ (փաստացի) իշխանութիւնները պարզապէս հրաժարին այն ամէնէն, որու համար պայքարած են վերջին տասնամեակներու ընթացքին։ Կը կարծեմ, որ պէտք է որոշակի ճանաչում, որ Լեռնային Ղարաբաղի մէջ կայ համայնք, եւ որ անոնք պէտք է ունենան կարգավիճակ, որուն համաձայն են Հայաստանը, Ատրպէյճանը եւ Լեռնային Ղարաբաղի տե ֆաքթօ իշխանութիւնները»,- ըսած է ան:

Բանակցային գործընթացի մէկ այլ կարեւոր հարցերէն է, ըստ Ուորլիքի, ռուս խաղաղապահներու հարցը, որ փոխկապակցուած է Ռուսիոյ ներգրաւածութեան հետ:

«Ռուսական միջնորդութեամբ հրադադարը կարելի չէ անտեսել, քանի որ այդ այն հիմքն է, ուր մենք կը գտնուինք այսօր։ Արդեօ՞ք այդ միակ հիմքն է, եւ արդեօ՞ք այդ ինչ-որ կերպ Մոսկուային կու տայ առաջնորդութիւն կամ արտօնութիւն ապագայ բանակցութիւններուն համար: Ի հարկէ ոչ»,- պնդած է ան: