«Հոս մեր հայրենիքն է, իսկ հոն ստիպուած էինք զգոյշ կեանք մը վարել, քանի որ իսլամական երկիր է»,-«Արեւելք»-ին յայտնեցին Հայաստան ապրող սուրիահայ երիտասարդներ: «Արդէն 2 տարի 7 ամիսէ հոս ենք, յարմարուած ենք ապրելաձեւին: Ուսանողներ ենք, եւ իբր սուրիահայ մեր համալսարանի վարձավճարներէն բաժին մըն Հայաստանի պետութիւնէն կը ստանանք»:
Պատերազմական գօտիէն հասած երիտասարդներէն մէկը ըսաւ. «Մեզի համար երկու երկիրներուն միջեւ տարբերութիւն կայ: Արաբներուն մէջ ապրելով քիչ մը սխալ, քիչ մը զգոյշ եղած ենք: Նախքան պատերազմը աւելի հանգիստ էինք, բայց անկէ վերջ՝ ո՛չ: Իւրաքանչիւրին իսկական երեսը յստակացաւ: Հալէպի մէջ մինչեւ այսօր հայեր կը զոհուին եւ վիճակը ամէն օր աւելի կը վատանայ: Սուրիոյ մէջ խտրականութիւն չկար, բայց հիմա պատերազմական վիճակ է: Կը փափաքինք, որ պատերազմը շուտով վերջ գտնէ, հոն տակաւին ընկերներ ունինք: Կ′ուզենք առաջուան նման լաւ ըլլայ, բայց վերադառնալը դժուար է, այստեղի կեանքին վարժ ենք այլեւս, դժուար է կրկին իսլամական երկրի մը վստահիլը, հոս շատ հանգիստ է: Համակարգչային գիտութիւններ կ′ուսանիմ: Սուրիոյ հետ չեմ կրնար բաղդատել, որովհետեւ հոն դպրոցական էի, իսկ հոս համալսարանն եմ արդէն 2 տարիէ ի վեր»:
Անդրադառնալով Հայաստանի հասնող սուրիահայերուն տրամադրուած օժանդակութիւններուն, հայորդիներէն մէկը ըսաւ. «Միայն տուն ապահովելը բաւարար չէ: Մարդ չի կրնար միայն տունը նստելով ապրիլ: Անոր հարկաւոր է աշխատանք եւ ի մասնաւորի ուսում»:
Իսկ Հայկական բանակին մէջ սուրիահայերու ծառայութեան մասին մեր զրուցակիցներէն մին յայտնեց. «Կան երիտասարդներ, որոնք մաս կազմեցին հայկական բանակին, անոնցմէ էին իմ 2 զարմիկներս: Այս երեւոյթը չընդհանրացաւ հալէպահայերուն մօտ, որովհետեւ պատերազմէն հասած երիտասարդը կը մտածէ աշխատիլ, օրապահիկը ապահովել եւ կամ ուսանիլ, փոխանակ երթալ ու 2 տարի ծառայել բանակին: Իրականութեան մէջ պէտք է բոլորը ծառայեն, որովհետեւ եթէ Սուրիոյ մէջ կը ծառայէին, հոս պարտաւոր են այդ մէկը ընել: Հոս մեր հայրենիքն է, առաջնահերթութիւնը հոս պէտք է ըլլայ, թէկուզ այնտեղ ծնած-մեծցած ենք: Եթէ պատերազմ ըլլայ եւ իմ երթալս անհրաժեշտ զգամ անպայման կ′երթամ»:
Ապագայի նկատմամբ իր կարծիքը յայտնելով, միւս հայորդին ըսաւ. «Հալէպի ապագան մութ է: Մէկ օրուան մէջ ստացուած յոյսը չի յարատեւէր: Հայաստանի մէջ շատ գոհ չեմ: Երկրի իրավիճակէն մեկնելով երիտասարդներուն ապագայ չկայ: Մենք լաւ գիտենք, որ 4-5 տարուան ուսումէն ետք՝ լաւ գործ պիտի չի գտնենք կամ ալ շատ ցած աշխատավարձով: Ուրիշ դժգոհութիւն չունիմ: Բոլորն ալ հայ են, Հալէպի ապրելակեպին մօտ է: Իբր հայեր՝ պատերազմէն առաջ հոն ճնշում չէինք զգար, սակայն պատերազմէն ետք շատ զգալի էր այդ մէկը»:
Նշենք, որ «Արեւելք» զրուցակիցներն էին՝ Նշան Մանուկեան, Քրիստ Գարակէօզեան եւ Յովսէփ Նաճարեան: