23.09c
Երեվան
չրք, հկտ 14
Կիրակի` 11 հոկտեմբեր 2026-ին, Լոնտոնի Սուրբ Եղիշէ հայկական եկեղեցւոյ մէջ հաւատացեալները համախմբուեցան՝ հանդիսաւոր Սուրբ Պատարագով եւ երեկոյեան հոգեւոր երգերու համերգով նշելու եկեղեցւոյ օծման 25-ամեակը եւ Սուրբ Թարգմանչաց տօնը։ Օրը դարձաւ աղօթքի, գոհաբանութեան, քրիստոնէական եղբայրութեան եւ համայնքային տօնախմբութեան յատուկ առիթ։
10 յունիս 2001-ին օծուած Սուրբ Եղիշէ եկեղեցին քառորդ դար շարունակ ծառայած է որպէս հայ համայնքի հոգեւոր տուն՝ աղօթքի, հաղորդակցութեան եւ նոր սերունդներուն հաւատքն ու ազգային ժառանգութիւնը փոխանցելու սրբավայր։ Եկեղեցւոյ ձեռքբերումն ու վերականգնումն իրականութիւն դարձած են Տէր եւ Տիկին Վաչէ եւ Թամար Մանուկեաններու առատաձեռնութեան շնորհիւ։
Միացեալ Թագաւորութեան եւ Իռլանդիոյ Հայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տ. Յովակիմ եպիսկոպոս Մանուկեանի հրաւէրով՝ հանդիսաւոր Սուրբ Պատարագը մատուցեց Արժանթինի եւ Չիլիի Հայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տ. Առէն եպիսկոպոս Շահէնեանը, որ անցեալին ծառայած է որպէս Սուրբ Եղիշէ եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ։
Հաւատքի ժառանգութիւնը՝ յաջորդ սերունդներուն
Իր յոբելինական խօսքին մէջ Յովակիմ Սրբազանը անդրադարձաւ Սուրբ Թարգմանչաց առաքելութեան՝ զուգահեռ ներկայացնելով Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի եւ Ուիլիըմ Թինտէյլի ծառայութիւնը։ Ան յիշեց օրեր առաջ իր մասնակցած Թինտէյլի ժառանգութեան եւ Աստուածաշունչի՝ քրիստոնէական միութեան կոչին նուիրուած ձեռնարկը։
Սրբազանն ընդգծեց, որ տարբեր դարաշրջաններու մէջ Սուրբ Մաշտոցն ու Թինտէյլը ձգտած են մարդոց հասանելի դարձնել Աստուծոյ Խօսքը՝ իրենց մայրենի լեզուով։ Անդրադառնալով Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի առաքելութեան՝ ան յիշեց հայոց այբուբենի ստեղծումը՝ Սուրբ Սահակ Պարթեւի եւ Վռամշապուհ թագաւորի աջակցութեամբ, ինչպէս նաեւ Սուրբ Գրքի թարգմանութեան եւ դպրոցներու հիմնադրման գործը։
Յովակիմ Սրբազանը շեշտեց, որ Սուրբ Թարգմանիչները, որոնց շարքին է նաեւ եկեղեցւոյ հովանաւոր Սուրբ Եղիշէ վարդապետը, հայ ժողովուրդին վստահած են թանկագին ժառանգութիւն, որուն շարունակութիւնը այսօրուան սերունդին պատասխանատուութիւնն է։
«Ինչպէ՞ս պիտի փոխանցենք այս ժառանգութիւնը յաջորդ քսանհինգ տարիներուն», հարցուց Սրբազանը՝ պատասխանելով. «Մեր հաւատքը ապրելով, իրարու ծառայելով եւ ուրիշներուն տեղ տալով մեր Եկեղեցւոյ կեանքին մէջ»։ Ան իր պատգամը ամփոփեց Պօղոս առաքեալի յորդորով՝ ամէն բան սիրով կատարելու մասին՝ Ա. Կորնթացիս 16.14։
Հայրապետական պատգամ եւ միւս եկեղեցիներու մասնակցութիւն
Սուրբ Պատարագի ընթացքին, Յովակիմ Սրբազանի հրաւէրով, Առէն Սրբազանն ընթերցեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ծայրագոյն Պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնութեան եւ գնահատանքի հայրապետական կոնդակը՝ ուղղուած եկեղեցւոյ հոգեւոր հովւին, ծխական խորհուրդին եւ բարեպաշտ հաւատացեալներուն։
Վեհափառ Հայրապետը բարձր գնահատեց Սուրբ Եղիշէ եկեղեցւոյ ձեռքբերման եւ վերականգնման նշանակութիւնը Մեծ Բրիտանիոյ հայ համայնքին համար՝ յատուկ գնահատանքով անդրադառնալով Տէր եւ Տիկին Վաչէ եւ Թամար Մանուկեաններու նուիրումին։ Ան եկեղեցին բնութագրեց որպէս Մանուկեան ընտանիքին անսասան հաւատքի եւ հայրենանուէր իրագործումներուն գեղեցկագոյն վկայութիւններէն մէկը։
Ջերմութեամբ յիշելով 2001-ի օծման արարողութիւնը՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը գոհութիւն յայտնեց Աստուծոյ, որ եկեղեցւոյ շուրջ ձեւաւորուած է կենսունակ եւ հաւատաւոր համայնք։ Ան յորդորեց յոբելեանը նշանաւորել եկեղեցական կեանքի նոր ձեռքբերումներով եւ ազգաշէն նախաձեռնութիւններով՝ յատուկ հոգատարութիւն ցուցաբերելով երիտասարդ սերունդին հոգեւոր կրթութեան ու դաստիարակութեան հանդէպ։
Վեհափառ Հայրապետն իր օրհնութիւնն ու գնահատանքը բերաւ Մանուկեան ամոլին, թեմակալ առաջնորդին, հոգեւոր հովւին, ծխական խորհուրդին եւ համայնքի բոլոր անդամներուն՝ աղօթելով, որ Տէրը Իր Սուրբ Աջի հովանիին ներքոյ պահպանէ Սուրբ Եղիշէ եկեղեցին եւ օրհնէ Մեծ Բրիտանիոյ հայ հաւատացեալները։
Սուրբ Պատարագի ընթացքին շնորհաւորական խօսքով հանդէս եկաւ նաեւ «Անգլիոյ Եկեղեցիները Միասին»՝ Churches Together in England (CTE) կազմակերպութեան ընդհանուր քարտուղար Մայք Ռոյալ եպիսկոպոսը՝ շնորհաւորելով հաւատացեալները եկեղեցւոյ օծման 25-ամեակին առիթով։
Յաւարտ Սուրբ Պատարագի, Յովակիմ Սրբազանի ձեռամբ կատարուեցաւ աշակերտներու եւ ուսանողներու օրհնութեան կարգը՝ հայկական համայնքային դպրոցներու աշակերտներու եւ բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւններու մէջ ուսանող հայ երիտասարդներու մասնակցութեամբ։ Աւարտին ներկաներուն խօսք ուղղեցին նաեւ Ռուսական եկեղեցիէն Մաքսիմ աւագ քահանայ Նիկոլսկին եւ Անգլիկան եկեղեցւոյ Սաութուորքի թեմէն Ռոզմերի եպիսկոպոսը՝ յատկապէս դիմելով երեխաներուն։
Թագաւորական եւ եկեղեցական շնորհաւորանքներ
Յոբելեանին առիթով շնորհաւորական պատգամներ ուղարկած էին Նորին Մեծութիւն Չարլզ Գ. թագաւորը եւ Քենթըրպըրիի արքեպիսկոպոս Սառան։ Երկու պատգամները երեկոյեան հանդիսութեան ընթացքին ընթերցեց Ուինձորի հոգեւոր տեսուչ Քրիսթոֆըր Քոքսուորթ եպիսկոպոսը։
Նորին Մեծութիւն թագաւորը բարձր գնահատեց Հայ Եկեղեցւոյ պատմութեան, ծիսական կեանքի եւ բանաստեղծութեան անգին հարստութիւնը եւ հայ ժողովուրդին դարաւոր քրիստոնէական վկայութիւնը։ Ան ջերմութեամբ յիշեց իր այցելութիւնները Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին եւ Սուրբ Եղիշէ եկեղեցի՝ շնորհակալութիւն յայտնելով համայնքին՝ անցած քառորդ դարու ընթացքին ցուցաբերած հաւատքի, յոյսի եւ սիրոյ օրինակին համար։ Վկայակոչելով Սուրբ Գրիգոր Նարեկացիի՝ հաւատքի մասին խօսքերը՝ թագաւորը մաղթեց, որ Աստուծոյ սիրոյ լոյսը շարունակէ առաջնորդել համայնքը բոլոր մարդոց հանդէպ հոգատարութեան մէջ։
Քենթըրպըրիի արքեպիսկոպոսն իր պատգամին մէջ Սուրբ Եղիշէ եկեղեցին բնութագրեց որպէս աղօթքի, պաշտամունքի եւ քրիստոնէական վկայութեան վայր։ Ան ընդգծեց երկու Եկեղեցիներուն միջեւ բարեկամութիւնը եւ Յովակիմ Սրբազանի նուիրումը քրիստոնէական միութեան գործին՝ անդրադառնալով նաեւ CTE-ի մէջ իրենց համատեղ ծառայութեան՝ որպէս նախագահներ։ Արքեպիսկոպոսը մաղթեց, որ եկեղեցին շարունակէ սնուցանել հաւատքը, նորոգել յոյսը եւ Քրիստոսի սէրը փոխանցել գալիք սերունդներուն։
Շնորհաւորական ելոյթներով հանդէս եկան Քենսինկթընի եւ Չելսիի քաղաքապետը, Ղպիտ Ուղղափառ եկեղեցիէն Անգելոս արքեպիսկոպոսը, Ուեսթմինսթըրի արքեպիսկոպոսին անունով՝ Ճիմ Քըրի եպիսկոպոսը, ինչպէս նաեւ այլ եկեղեցական եւ համայնքային առաջնորդներ։
Հոգեւոր երաժշտութեան յոբելինական երեկոյ
Երեկոյեան հանդիսութիւնը սկսաւ Յովակիմ Սրբազանի աղօթքով։ Ծրագիրը ներկայացուց եւ երեկոն վարեց Շաքէ Մէյճըր Չիլինկիրեանը։
Համերգին ելոյթ ունեցաւ Սուրբ Եղիշէ եկեղեցւոյ երգչախումբը՝ խմբավար Արիս Նատիրեանի ղեկավարութեամբ։ Ծրագիրը համախմբեց հայ հոգեւոր երաժշտութեան հարուստ ժառանգութիւնը՝ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացիի եւ Սուրբ Ներսէս Շնորհալիի ստեղծագործութիւններով, ինչպէս նաեւ Եկմալեանի, Կոմիտաս վարդապետի, Մէյխանէճեանի եւ Աթայեանի մշակումներով ու գործերով։
Հնչեցին «Ամէն Հայր Սուրբ», «Սայլն այն իջանէր», «Էջմիածին», «Հաւիկ», «Ես ձայն զառիւծուն ասեմ», «Հաւուն», «Խորհուրդ խորին», «Նորահրաշ», «Տիրամայր», «Օրհնեալ է Աստուած» եւ «Հայր մեր» ստեղծագործութիւնները։
Մենակատար երգերով հանդէս եկան սոփրանօ Յասմիկ Յարութիւնեանը եւ թենոր Դաւիթ Կարապետեանը։ Լուսինէ Մուսայելեանը մասնակցեցաւ որպէս սոփրանօ մենակատար եւ վիոլա տա կամպայի կատարող։ Ջութակով նուագակցեցաւ Փոլինա Շարաֆեանը, իսկ երգեհոնով՝ Ռազմիկ Մելքոնեանը։ Քառեակին մասնակցեցան Մարիաննա Ասատրեանը, Անայիս Հեղոյեանը, Համօ Գրիգորեանը եւ Արիս Նատիրեանը։
Պարգեւատրում եւ երախտագիտութիւն
Երաժշտական կատարումներուն ընդմիջուող պարգեւատրման հանդիսութեան ընթացքին շնորհուեցաւ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Սուրբ Ներսէս Շնորհալի» շքանշանը՝ ի գնահատանք նուիրեալ ծառայութեան։
Նոյն երեկոյեան առաջին անգամ ներկայացուեցաւ եւ շնորհուեցաւ նաեւ «Սուրբ Եղիշէ» շքանշանը՝ Միացեալ Թագաւորութեան եւ Իռլանդիոյ Հայոց թեմի անդրանիկ շքանշանը։ Անոր առաջին արժանացողները պարգեւատրուեցան եկեղեցւոյ, թեմի եւ համայնքի կեանքին մէջ իրենց երկարամեայ նուիրումին եւ ներդրումին համար։
Իր եզրափակիչ խօսքին մէջ Յովակիմ Սրբազանը շնորհակալութիւն յայտնեց եկեղեցական եւ աշխարհիկ հիւրերուն, քոյր եկեղեցիներու ներկայացուցիչներուն, Քենսինկթընի եւ Չելսիի քաղաքապետին ու քաղաքային խորհուրդի անդամներուն։ Ան երախտագիտութեամբ յիշեց նաեւ բոլոր անոնք, որոնք չէին կրցած ներկայ գտնուիլ, սակայն իրենց շնորհաւորանքներով եւ աղօթքներով մասնակից դարձած էին տօնակատարութեան։
Յատուկ շնորհակալութիւն ուղղուեցաւ Տէր եւ Տիկին Վաչէ եւ Թամար Մանուկեաններուն եւ ամբողջ Մանուկեան ընտանիքին՝ եկեղեցւոյ հիմնադրման եւ անոր կեանքին ցուցաբերած մշտական աջակցութեան համար։
Սրբազանը գնահատանքով անդրադարձաւ ծխական խորհուրդին, երիտասարդներուն եւ Արժանապատիւ Տ. Նշան քահանայ Ալավերդեանին, երգչախումբին ու երաժիշտներուն, ինչպէս նաեւ բոլոր անոնց, որոնք իրենց աշխատանքով եւ ծառայութեամբ իրականութիւն դարձուցած էին տօնակատարութիւնը։ Ան շնորհակալութիւն յայտնեց նաեւ երեկոյի հանդիսավարին եւ եկեղեցւոյ բոլոր նիւթական ու բարոյական աջակիցներուն։
Անդրադառնալով գալիք տարիներուն՝ Յովակիմ Սրբազանը մաղթեց, որ եկեղեցւոյ մէջ մեծցող երեխաները, մխիթարութիւն փնտռող ընտանիքները եւ առաջին անգամ անոր դռնէն ներս մտնող մարդիկ գտնեն ջերմ ընդունելութիւն, կենդանի հաւատք եւ հոգատար համայնք։
Երեկոն եզրափակուեցաւ օրհնութեամբ՝ Յովակիմ Սրբազանի եւ Միացեալ Թագաւորութեան մէջ Ասորի Ուղղափառ եկեղեցւոյ թեմի առաջնորդ Մոր Աթանասիոս Թոմա Դավոդ արքեպիսկոպոսի մասնակցութեամբ։ Ան կարդաց արամերէն օրհնութիւնը՝ մեր Տիրոջ Յիսուս Քրիստոսի խօսած լեզուով։
