23.09c
Երեվան
չրք, սպտ 16
Արգելափակել
Այս փոձանքը մեր գլուխը փաթթողը արեւելահայերը եղան՝ իրենց սխալ ու ապիկար կիրարկութեամբ:
Ստորեւ սփիւռքահայ կիրարկութիւն մը.
***Ամերիկացի գոնկրէսական Պրէտ Թըրման ...պահանջեց արգելափակել ամերիկեան աջակցութիւնը Անքարային եւ Պաքուին, նկատի առնելով Հայաստանի շրջափակումը եւ Պաքուի մեր արգելափակուած հայ գերիներուն հարցը («Արարատ», 18/9/2025, էջ 4):
Այս երկու կիրարկութիւններէն երկրորդը ճիշդ է, քանի արգելափակել կը նշանակէ մէկը բանտարկել փակ եւ ըստ ամենայնի վատառողջ միջավայրի մէջ, ինչ որ պարագան է Պաքուի հայ գերեալներուն:
19-րդ դարուն Պոլսոյ պատրիարքները նման խուցեր ունէին իրենց պատրիարքարանի յարակից տարածութեան մէջ, ուր կ’արգելափակէին հայ խենթերը: Չէին գոհանար միայն արգելափակելով, այլեւ կը կապէին զանոնք յատուկ սիւներու եւ օրական քանի մը անգամ... կը ծեծէին, որպէսզի «խելքը գլուխնին գար»: Մինչդեռ այդ սիւներէն աւելի ճիշդ կ’ըլլար կապել օրուան խելացի պատրիարքներըը եւ նման բուժում առաջարկող իմաստակ բժիշկները եւ կուշտուկուռ ծեծել զանոնք:
Այս էր ունեցածնիս:
* * *
Կոպիտ սխալ է առաջին կիրրակութիւնը՝ արգելափակել աջակցութիւնը: Աջակցութիւնը վերացական հասկացութիւն մըն է, եւ իբր այդպիսին ո՛չ կ’արգելափակուի, ո՛չ կը բանտարկուի, ոչ ալ... կը բռնուի, որ տանիս ծակ մը խոթես զայն:
Աջակութիւնը կը դադրեցուի, կը խնայուի, կը կտրուի, վերջ կը գտնէ...
* * *
Ճիշդ կիրարկութիւն մըն է հետեւեալը.
***Ժամեր շարունակ արգելափակուած մնացին ինքնաշարժներուն մէջ:
Պարզ է՝ ռմբակոծումէ խուսափելու, պաշտպանուելու համար:
Սփիւռքահայ մամուլ
«Մարմարա» (14/3/2025)
***Նախարարները միասնաբար կտրեցին ժապաւէնը եւ ելոյթներ ունեցան:
---Նախարարները միասնաբար կտրեցին ժապաւէնը եւ ելոյթ ունեցան:
***Երկուքն ալ զոհուած էին երթեւեկի արկածի մը:
---Երկուքն ալ զոհ գացած էին երթեւեկի արկածի մը:
---Երկուքն ալ զոհուած էին երթեւեկի արկածով մը:
«Հասկ» (2024, թիւ 11-12)
***Շարք մը ծրագիրներ կարելի չեղան իրականացնել (էջ 676):
---Շարք մը ծրագրեր կարելի չեղաւ իրականացնել:
* * *
Շատ յատկանշական է այս սխալը, ուր ծրագրեր-ը մտածուած կամ ընկալուած է իբրեւ ենթական նախադասութեան էական բային, որ այստեղ տուած է չեղան՝ յոգնակի. ծրագրերը կարելի չեղան:
Սխալ մտածողութիւն է այս:
Նախադասութեան ենթական իրականացնել անորոշ դերբայն է:
Նախադասութիւնը ունի բաղադրեալ դիմաւոր բայ, որ է՝ կարելի չեղաւ:
Հարցում՝
--Ի՞նչը կարելի չեղաւ:
--Իրականացնել կարելի չեղաւ:
Իսկ ծրագրեր գոյականը ուղիղ խնդիրն է իրականացնել ենթակայ դերբային.
Հարցում՝
--Իրականացնել ի՞նչ:
--(Շարք մը) ծրագրեր:
***Տեղի ունեցաւ յուշագիրի ստորագրութիւն յանձինս Շահան արք. Սարգիսեանի եւ յանձինս Մայա Գրիգորեանի միջեւ (էջ 677):
---Տեղի ունեցաւ յուշագիրի ստորագրութիւն Շահան արք. Սարգիսեանի եւ Մայա Գրիգորեանի միջեւ:
***Նճէյմ եպիսկոպոս փոխանցեց պատրիարքին մտահոգութիւնները(էջ 679):
---Նճէյմ եպիսկոպոս պարզեց պատրիարքին մտահոգութիւնները:
---Նճէյմ եպիսկոպոս ներկայացուց պատրիարքին մտահոգութիւնները:
***Տոքթ. Տաքէսեան հակիրճ կերպով ներկայացուց... ծրագիրները(անդ):
---Տոքթ. Տաքէսեան հակիրճ ներկայացուց ծրագրերը:
*** Մայրավանք այցելեց Լիբանանի մօտ Աւստրալիոյ դեսպանը (անդ):
---Մայրավանք այցելեց Լիբանանի մէջ Աւստրալիոյ դեսպանը:
«Սփիւռք», թիւ 120
***Իշխանութիւններու տասնամեակներու վրայ գործած յանցաւոր սխալնե-րու արդիւնքով (Խմբագրական):
---Իշխանութիւններու տասնամեակներու վրայ գործած յանցաւոր սխալնե-րու հետեւանքով:
Արդիւնքով-ը ռուսաբանութիւն է:
Որուն փոխարէն հայերէնը կ’ըսէ՝ շնորհիւ կամ հետեւանքով ՝ նայած, թէ արդիւնքը դրակա՞ն է, թէ՞ բացասական է:
***Ինքնութեան հիմնաքարերը հանդիսացող խորհրդանիշներու (անդ):
---Ինքնութեան հիմնաքարերը հանդիսացող խորհրդանիշերու:
***Ինչպէս ցանկացած կրօնական կառոյց, Հայոց Եկեղեցին եւս ունի բազմա-թիւ խնդիրներ (անդ):
---Ինչպէս որեւէ կրօնական կառոյց, Հայոց եկեղեցին եւս ունի բազմաթիւ խնդիրներ: Ցանկացած-ը ռուսաբանութիւն է :
Մրցոյթ 49
***Ո՞ր ձայնաւորին վրայ կը դնես շեշտը.
--- բոլո՛-րովին:
***Հետեւեալին ո՞ր բառին առջեւը կը դնես նաեւ շաղկապը.
---Յարգելի՛ պատուիրակներ, մենք կոչ կ’ուղղենք ուշադրութիւն դարձնե-լու նա՛եւ Հայաստանի ներքին զարգացումներուն («Ազդակ», 30/10/2025, էջ 8):
***Կրնա՞ս հետեւեալը արտայայտել՝ պահելով միայն մէ՛կ մէջ:
---Թրամփ Ճափոնի՝ մէջ Միացեալ Նահանգներու ռազմակայանին մէջ արտասանած խօսքով մէջ յիշատակած էր Ուաշինկթընի մէջ հանդիպումը («Ազդակ», 30/10/2025, էջ 1):
***Մէ՛կ բառով ըսէ հետեւեալին ընդգծուած հատուածը.
---Անոնց բանակցութիւններու առաջին փուլը ապարդիւն աւարտած էր առանց արդիւնքի ձեռքբերման («Ազդակ», 31/10/2025, էջ 8):
***Փորձէ սրբագրել հետեւեալ թերի կառոյցը.
---Հըզպալլան վերստին հրթիռներ, մասնաւորաբար հակահրասայլային, եւ հրրետանիի ռումբեր կը պահեստաւորէ («Ազդակ», 1/11/2025, էջ 2):
Ճիշդ պատասխանած են՝ Ցոլակ Ապտալեան (4), Միրնա Սիւլիւքճեան (6), Գեղամ Խաչատրեան (4), Լիզա Յովհաննէսեան (5), Պերճ Տէր Սահակեան (5), Եփրեմ Թոքճեան (5), Համբարձում Յարթունեան (7):
Մրցոյթ 50
***Կրնա՞ս սրբագրել հետեւեալ կառոյցին զանազան թերիները եւ ստանալ գոհացուցիչ խօսք մը.
---Հօրեղբայրս շատ ժամանակ կու տար մատենագիտական եւ մամուլի ու պատմական արխիւներ պրպտելով եւ հաւաքելով («Ազդակ», 3/11/2025, էջ 5):
***Դուն ինչպէ՞ս կ’ըսէիր հետեւեալը.
---Հայերը իրենց սեփական հայրենիքին, ներառեալ Արցախի մէջ եկուորներ են (Սարգիս Մահսերեճեան):
***Հայեցի վերաշարադասէ հետեւեալները՝ առանց որեւէ բառ աւելցնելու, պակսեցնելու կամ փոփոխելու.
---Իրան Իրաքի մէջ զինեալ խումբերը պատրաստելով Իսրայէլի հետ ապագայ դիմակայման կը պատրաստուի («Ազդակ», 5/11/2025, էջ 1):
---Իր ուժը վերականգնելու Հըզպալլայի փորձերը կրնան Իսրայէլը մղել իր գործողութիւնները ընդլայնելու («Ազդակ», 5/11/2025, էջ 2):
***Ընդգծուած ութ յոգնակիներէն ո՛ր մէկը կրնաս եզակի դարձնել:
---Պատուիրակութիւնը նաեւ շրջեցաւ դպրոցներուն մէջ` աւելի մօտէն ծանօթանալով անոնց անցուդարձերուն, ինչպէս նաեւ զրոյցներ ունեցաւ ուսուցիչներու եւ պաշտօնեաներու հետ, լսելով անոնց առաջարկներն ու մտահոգութիւնները («Ազդակ», 8/11/2025, էջ 8):
Արմենակ Եղիայեան
armenag@gmail.com
