Արցախի նախկին պետքարտուղար Ռուբէն Վարդանեան ընտանիքի միջոցով ուղերձով դիմած է մարդկային իրաւանց պաշտպան Անահիտ Մանասեանին։ Վարդանեան իր ուղերձին մէջ յայտնած է, որ ատրպէյճանական կողմը պատրաստակամութիւն յայտնած է նպաստելու Հայաստանի մարդկային իրաւանց պաշտպանի՝ Պաքու այցի կազմակերպման։
«Վերջերս հանդիպել եմ Ադրբեջանի օմբուդսմեն Սաբինա Ալիեւայի հետ։ Հանդիպման ընթացքում բարձրացրել եմ կենցաղային, բժշկական, իրաւական, մարդասիրական եւ դիւանագիտական մի շարք կոնկրետ հարցեր, որոնք վերաբերել են իմ եւ միւս հայ բանտարկեալների պահման պայմաններին։ Այդ հարցերն ուղիղ ազդում են կալանքի տակ գտնուողների անվտանգութեան, առողջութեան եւ արժանապատւութեան վրայ։ Մեր զրոյցի ընթացքում Ադրբեջանի օմբուդսմենը նշել է, որ Ձեզ հետ արդէն քննարկել է Բաքու այցելելու հնարաւորութիւնը, եւ ադրբեջանական կողմը պատրաստակամութիւն է յայտնել նպաստել դրա կազմակերպմանը։ Սակայն այս նախաձեռնութիւնը դեռեւս չի իրականացուել»,- ուղերձին մէջ յայտնած է Վարդանեանը։
Վարդանեան արձանագրած է, որ ՀՀ քաղաքացիները երկար ժամանակ կը պահուին ատրպէյճանական բանտերու մէջ՝ առանց ընտանիքի անդամներու հետ հանդիպումներու եւ անկախ վերահսկողութեան, այդ շարքին՝ Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտէի կողմէ։ Այս պայմաններուն մէջ, ՀՀ քաղաքացիներու իրաւունքներու պաշտպանութեան համար պատասխանատու հաստատութիւնը որեւէ նախաձեռնողականութիւն չի ցուցաբերեր։
«Չնայած երկրների միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւնների բացակայութեանը՝ ընթանում են բանակցութիւններ տնտեսական հարցերի շուրջ՝ Բաքւում ՀՀ ներկայացուցիչների մասնակցութեամբ: Ուստի ինչո՞ւ կալանաւորների կեանքի, առողջութեան եւ իրաւունքների հարցերը պաշտօնական Երեւանի օրակարգում չեն, եւ ինչո՞ւ պատուիրակութեան անդամներից ոչ մէկը չի այցելել գերիներին։
Հաշուի առնելով վերը նշուածը՝ խնդրում եմ դիտարկել Ձեր, ինչպէս նաեւ, համապատասխան պայմանների դէպքում, միւս հայ բանտարկեալների հարազատների՝ Բաքու այցելելու հնարաւորութիւնը։ Իմ կինը՝ Վերոնիկա Զոնաբենդը, պատրաստ է մասնակցել այդպիսի նախաձեռնութեանը եւ այցելել Բաքու։ Հաւանաբար միւս բանտարկեալների ընտանիքների անդամները եւս պատրաստ կը լինեն։ Այդպիսի պատուիրակութիւնը պէտք է լինի ինստիտուցիոնալ եւ հետեւողական՝ ունենալով ՀՀ վարչապետի քաղաքական աջակցութիւնը, որը հաշուետու է քաղաքացիների առջեւ»,- յայտնած է Վարդանեանը։
Ռուբէն Վարդանեանը նաեւ նշած է, որ Ատրպէյճանի մարդկային իրաւանց պաշտպանի առաջ իր բարձրացուցած հարցերը կը պահանջեն համակարգում երկու երկիրներու մարդկային իրաւանց պաշտպաններու միջեւ։ Նման համակարգման բացակայութիւնը փաստացի կը փակէ մարդասիրական միակ խողովակը։
Վարդանեանը հարցեր ուղղած է, որոնց համար պատասխաններ կ՚ակնկալէ։
«1. Արդեօ՞ք քննարկւում է Բաքու պաշտօնական պատուիրակութեան այց կազմակերպելու հնարաւորութիւնը հայ գերիների հարազատների մասնակցութեամբ։
2. Ինչպէ՞ս է ձեր հաստատութիւնը պլանաւորում համակարգել աշխատանքները Ադրբեջանի օմբուդսմենի հետ՝ ՀՀ քաղաքացիներին վերաբերող մարդասիրական հարցերի շուրջ։
3. Ձերբակալութեան պահից սկսած Ձեր ղեկավարած հաստատութիւնն ի՞նչ միջոցներ է ձեռնարկել հայ գերիների իրաւունքները պաշտպանելու համար։
Կարծում եմ, որ ստեղծուած իրավիճակում չափազանց կարեւոր է անյապաղ գործարկել մարդասիրական եւ իրաւական բոլոր հնարաւոր մեխանիզմները։ Ադրբեջանում անօրինական կերպով կալանաւորուած ՀՀ քաղաքացիների շահերի անտեսումը ՀՀ կառավարութեան կողմից անհամատեղելի է սեփական քաղաքացիների նկատմամբ պետութեան պարտաւորութիւնների հետ։
Ռուբէն Վարդանեան»,- ըսուած է Վարդանեանի ուղերձին մէջ։