24.32c
Երեվան
երք, օգս 11
Սպիտակ Տան մէջ Հայաստան-Ատրպէյճան խաղաղութեան պատմական գագաթնաժողովէն մէկ տարի անց, Միացեալ Նահանգները կը շեշտէ, որ Հարաւային Կովկասը թեւակոխած է նոր հանգրուան մը։ Ուաշինկթըն կը մատնանշէ սահմանին պահպանուած կայունութիւնը, TRIPP-ի իրականացման ուղղութեամբ արձանագրուած առաջընթացը, տնտեսական եւ հաղորդակցական նոր կապերը, ինչպէս նաեւ Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի միջեւ վստահութեան ամրապնդման քայլերը՝ զանոնք ներկայացնելով որպէս տեւական խաղաղութեան հիմքեր։
Միաժամանակ, Միացեալ Նահանգները կը վերահաստատէ իր յանձնառութիւնը Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի ինքնիշխանութեան ու տարածքային ամբողջականութեան նկատմամբ եւ կը շեշտէ, որ անցեալ տարի Ուաշինկթընի մէջ ստորագրուած Համատեղ հռչակագրի ամբողջական իրականացումը պիտի շարունակէ մնալ իր առաջնահերթութիւններէն մէկը։
Միացեալ Նահանգներու, Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի համատեղ յայտարարութիւնը՝ խաղաղութեան գագաթնաժողովի առաջին տարեդարձին առիթով
Մէկ տարի առաջ նախագահ Տանըլտ Թրամփ Սպիտակ Տան մէջ հիւրընկալեց Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը եւ Ատրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը՝ պատմական գագաթնաժողովի մը առիթով։ Գագաթնաժողովի ընթացքին վարչապետ Փաշինեան եւ նախագահ Ալիեւ ստորագրեցին Խաղաղութեան համատեղ հռչակագիրը։
Երեք առաջնորդներու ներկայութեամբ Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարները նախաստորագրեցին «Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Ատրպէյճանի Հանրապետութեան միջեւ խաղաղութեան եւ միջպետական յարաբերութիւններու հաստատման մասին» համաձայնագրի նախագիծը։
Այս մասին կը նշուի Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան տարածած հաղորդագրութեան մէջ։
«Այս առաջին տարեդարձին առիթով խոր հպարտութիւն կը զգանք այն ամէնուն համար, որ մեր երկիրները միասին յաջողած են իրականացնել, եւ մեծ վճռակամութիւն ունինք շարունակելու կառուցել այն հիմքին վրայ, որ վերջ դրաւ տասնամեակներ տեւած հակամարտութեան եւ Հարաւային Կովկասը դրաւ աւելի բարեկեցիկ ապագայի ճամբուն վրայ։
Ի ճանաչումն խաղաղութեան ապահովման ուղղութեամբ այս պատմական եւ հսկայական ջանքերուն՝ վարչապետ Փաշինեան եւ նախագահ Ալիեւ միասնաբար առաջադրեցին նախագահ Թրամփի թեկնածութիւնը Նոպէլեան խաղաղութեան մրցանակին։
Միացեալ Նահանգներու աջակցութեամբ ստորագրուած համատեղ հռչակագիրը Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի համար ապահովեց յստակ ճանապարհային քարտէս մը՝ խաղաղութիւնը ամրապնդելու, բարեկեցութեան հասնելու եւ գործընկերութիւնը խորացնելու նպատակով։
Այս համարձակ առաջնորդներու հանդիպումէն ի վեր անցած մէկ տարուան ընթացքին երկու երկիրները հիմքեր ստեղծած են շարունակական յաջողութեան համար։
Հայաստանը եւ Ատրպէյճանը պահպանած են կայունութիւնը Հայաստան-Ատրպէյճան սահմանին երկայնքին, իսկ երկու կողմերն ալ յստակ քայլեր կ'առնեն յարաբերութիւններու կարգաւորման, սահմաններու սահմանազատման եւ երկարատեւ կայունութեան ապահովման համար կենսական նշանակութիւն ունեցող միջոցներով վստահութիւնը ամրապնդելու ուղղութեամբ։
«Թրամփի ուղին՝ յանուն միջազգային խաղաղութեան եւ բարեկեցութեան» (TRIPP) բազմաձեւ փոխադրամիջանցքը տեսլականէ մը կը վերածուի իրականութեան։ Այս ուղղութեամբ յստակ առաջընթաց արձանագրուած է, ներառեալ՝ ենթակառուցուածքներու զարգացումը խթանելու նպատակով TRIPP-ի զարգացման ընկերութիւն ստեղծելու վերաբերեալ Հայաստան-Միացեալ Նահանգներ համաձայնութիւնը։ Հայաստանի մէջ արդէն կը կատարուին ճարտարագիտական ուսումնասիրութիւններ։ Ատրպէյճան իր տարածքին մէջ գրեթէ աւարտած է Հայաստանի տարածքին մէջ գտնուող TRIPP-ին միացող մայրուղիի եւ երկաթուղիի շինարարութիւնը։ Երեք երկիրներն ալ կ'աջակցին TRIPP-ի շրջանակներուն մէջ ելեկտրահաղորդման գիծի մը կառուցման։
Միացեալ Նահանգները 201 միլիոն տոլարի դրամաշնորհ յատկացուցած է Անդրկասպեան ձեռնարկութիւններու հիմնադրամին՝ նպաստելու մասնաւոր հատուածի ներդրումներու ներգրաւման Անդրկասպեան առեւտրային ուղիի՝ Միջին միջանցքի, Հարաւային Կովկասի եւ Կեդրոնական Ասիոյ հատուածներուն մէջ։
Միացեալ Նահանգները խորացուցած է իր կապերը Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի հետ՝ ստորագրելով նոր երկկողմ ռազմավարական գործընկերութիւններ սահմանող կանոնադրութիւններ, ինչպէս նաեւ փոխըմբռնման յուշագրեր՝ ուժանիւթի ապահովութեան, սահմանային ենթակառուցուածքներու եւ անվտանգութեան, արհեստական բանականութեան եւ կիսահաղորդիչներու նորարարութեան, ինչպէս նաեւ կենսական նշանակութիւն ունեցող հանքանիւթերու վերաբերեալ։ Այս համաձայնութիւնները ներդրում կը կատարեն երեք պետութիւններու երկարաժամկէտ բարեկեցութեան մէջ եւ արդէն շօշափելի արդիւնքներ տուած են։
Հետեւելով Սպիտակ Տան մէջ կայացած Խաղաղութեան գագաթնաժողովի ոգիին՝ Ատրպէյճան միակողմանիօրէն վերացուցած է Հայաստանի նկատմամբ տարանցման բոլոր սահմանափակումները։ Անցած մէկ տարուան ընթացքին Ատրպէյճանի տարածքով դէպի Հայաստան եւ Հայաստանէն դուրս փոխադրուած է շուրջ 60,000 թոն ապրանք։ Ատրպէյճան նաեւ 20,000 թոն նաւթամթերք մատակարարած է Հայաստանին։ Երկու երկիրները կը շարունակեն աշխատիլ երկկողմ առեւտուրը ընդլայնելու ուղղութեամբ։
Երկու երկիրներու հեռահաղորդակցութեան օփերաթորները ստորագրած են համացանցային կապի վերաբերեալ համաձայնագիր մը, որ պիտի նպաստէ տարածաշրջանային կապուղիներու բազմազանեցման, Հարաւային Կովկասի մէջ հուսալիութեան եւ դիմակայունութեան բարձրացման, ինչպէս նաեւ Եւրասիոյ հեռահաղորդակցական ցանցերու ենթակառուցուածքներու զարգացման։
Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի համատեղ դիմումին հիման վրայ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խումբը եւ անոր առնչուող կառոյցները լուծարուած են՝ ի նշան այն իրողութեան, որ չլուծուած հակամարտութեան դարաշրջանը աւարտած է։
Միացեալ Նահանգներու հրաւէրով Հայաստան եւ Ատրպէյճան միացած են Խաղաղութեան խորհուրդին՝ ցոյց տալով, որ Միացեալ Նահանգներու կողքին են աւելի խաղաղ եւ բարեկեցիկ աշխարհ մը կառուցելու ջանքերուն մէջ։
Միացեալ Նահանգները, Հայաստանը եւ Ատրպէյճանը կը վերահաստատեն իրենց անսասան աջակցութիւնը Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի ինքնիշխանութեան, տարածքային ամբողջականութեան եւ իրաւազօրութեան՝ իրենց միջազգայնօրէն ճանաչուած սահմաններուն մէջ։
Երեք երկիրները կը շարունակեն յանձնառու մնալ Օգոստոս 8-ի Համատեղ հռչակագրի ամբողջական իրականացման՝ անոր տառին եւ ոգիին համապատասխան, ինչպէս նաեւ տարածաշրջանի բացառիկ տնտեսական ներուժի բացայայտման։
Միաժամանակ, Միացեալ Նահանգները կը շարունակէ յանձնառու մնալ Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի հետ ստորագրուած երկկողմ կանոնադրութիւններու եւ փոխըմբռնման յուշագրերու ամբողջական իրականացման, ինչպէս նաեւ երկու երկիրներուն հետ իր երկկողմ յարաբերութիւններու հետագայ ամրապնդման։
Իրական խաղաղութիւնը երբեք մէկ օրուան մէջ չի կերտուիր։ Սակայն, ինչպէս նախագահ Թրամփը կ'ըսէ՝ «Խոստումները տրուած են, խոստումները կատարուած են»։
Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի կողմէ տեւական խաղաղութեան ուղղութեամբ իրականացուող քայլերը օրինակ են ամբողջ աշխարհին համար, եւ մենք տարածաշրջանին համար կը նախատեսենք պայծառ ու բարեկեցիկ ապագայ», կը նշուի յայտարարութեան մէջ։
