Ինչքան էլ փորձեն մեզ պիտակավորել, կապել հների կամ նորերի հետ, մեր կեցվածքը հստակ է. Վահագն Չախալյան... Խոշոր չափերով կաշառք ստանալու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Գևորգ Լոռեցյանը... ԱՄՆ-ն չի մասնակցի թուրքական ռազմական օպերացիային Սիրիայում... Սուրբ ծննդյան հեքիաթ...
Միայն 4 ամսում Ռաս ուլ-Այնում հոգին ավանդեց 3-14 հազար հայ
Միայն 4 ամսում Ռաս ուլ-Այնում հոգին ավանդեց 3-14 հազար հայ
13 November 2019 , 09:49

Այս բացառիկ լուսանկարն արվել է 1915 կամ 1916 թվին սիրիական Ռաս ուլ-Այն բնակավայրի հարակից հատվածում, որտեղ հաստատվել էին Արևմտյան Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության այլ վայրերից տեղահանված հայ գաղթականները: Այն հավանաբար գաղտնի է արվել գաղթակայանին հարակից շինություններից մեկի երկրորդ հարկից: Ամենայն հավանականությամբ, լուսանկարիչը փորձել է աննկատ մնալ՝ քաջ գիտակցելով, որ իր արարքի համար կարող է խստագույնս պատժվել օսմանյան գրաքննության օրենքով, որն արգելում էր տեղահանված հայերի քարավաններն ու գաղթակայանները լուսանկարելը:

Մեծ եղեռնի տարիներին Եփրատի ափին գտնվող Ռաս ուլ-Այն արաբական բնակավայրը դարձավ Արևմտյան Հայաստանի՝ Սեբաստիայի, Դիարբեքիրի և Խարբերդի նահանգներից, այնուհետև Կոստանդնուպոլսից, Կիլիկիայից տեղահանված հայերի կենտրոնացված գաղթակայանը: Ականատեսների վկայությամբ՝ ցրտից, քաղցից ու համաճարակներից այստեղ օրական մեռնում էր 500-600 մարդ: Միայն 4 ամսում Ռաս ուլ-Այնում հոգին ավանդեց 3-14 հազար մարդ, ինչի պատճառով տեղի գավառապետը խնդրել էր դադարեցնել հայ գաղթականների տեղաբաշխումն այս բնակավայրում:

Ռաս ուլ-Այնում հայերի առաջին խոշոր կոտորածը կազմակերպեց Վանի նախկին կուսակալ Ջևդեթ բեյը: Նշանակվելով Ադանայի կուսակալ՝ այս ոճրագործը 1916 թ. փետրվարին ժամանում է Ռաս ուլ-Այն՝ կարգադրելով ոչնչացնել վրանաբնակ 50 հազար հայերի: Հրամանը չկատարած գավառապետը հեռացվեց աշխատանքից, իսկ նրա հաջորդը շարունակեց տեղահանությունն ու կոտորածը:

Ընդհանուր առմամբ Ռաս ուլ-Այնում և նրա շրջակայքում զոհվեց շուրջ 70 հազար հայ:

Բաղդադի կուսակալ Ս. Նզիֆը, ով Ռաս ուլ-Այնում տեսել էր հայերի նկատմամբ կատարվող բարբարոսությունները, գրել է. «Հայ ժողովրդի բնաջնջումը կդառնա Թուրքիայի պատմության ամենասև էջը»:

«Ես չեմ կարծում, թե համաշխարհային պատմության մեջ երբևէ կատարվել է համընդհանուր և արմատական այնպիսի նախճիր, ինչպիսին այժմ տեղի է ունենում մեր տարածաշրջանում, և ոչ էլ հավատում եմ, թե մարդկային ուղեղն ի զորու է հղանալու ավելի ահավոր ու սադայելական ծրագիր»:


Լեսլի Դեվիս
ԱՄՆ հյուպատոսը Խարբերդում


Լուսանկարի աղբյուրը` Հայաստանի ազգային արխիվի հավաքածու
«100 ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՉԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒՅԹՈՒՆՆԵՐ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ» գրքից

 

 

Լրահոս
Ամենաընթերցվածը
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture