Լիբանանի կառավարությունում հայուհի է նշանակվել... Արցախում ծանր վիրավորված լիբանանահայ զինվորի վիճակը կայուն է. «Մեր բժիշկները հրաշագործ են»... ԱՄՆ-ն չի մասնակցի թուրքական ռազմական օպերացիային Սիրիայում... Ջավախքը սահուն կերպով Նախիջեւանի է վերածվում...
Պոլսի պատրիարքի հարցը ոչ միայն Պոլսի համայնքի, այլեւ ողջ հայության հարցն է
Պոլսի պատրիարքի հարցը ոչ միայն Պոլսի համայնքի, այլեւ ողջ հայության հարցն է
22 March 2017 , 12:01

Պոլսո պատրիարքության շուրջ չեն դադարում խոսակցությունները: Օրեցօր նոր լուրեր են հասնում Ստամբուլից: Վերջին նորությունը, ինչպես հայտնի է, այն է, որ մարտի 15-ին Պոլսո պատրիարքարանում տեղի ունեցած տեղապահի ընտրությունից հետո պատրիարքության ընդհանուր փոխանորդ Արամ Աթեշյանը, պարտվելով ընտրություններում, ներկայացրել է Ստամբուլի նահանգապետարանից ստացված պաշտոնական գրություն, որի համաձայն տեղական մարմինները չեն ընդունում ընտրված տեղապահին,  եւ պատրիարքի ընտրության գործընթացը իրավական տեսանկյունից հնարավոր չէ սկսել:

Տեղապահի ընտրության եւ դրա շուրջ ծավալված քննարկումների մասին՝ «Արեւելք»-ը զրուցել է ՍԴՀԿ Հայաստանի վարիչ մարմնի ատենապետ Նարեկ Գալստյանի հետ:


-Պարո՛ն Գալստյան, վերջին շրջանում Պոլսի պատրիարքության թեման բավականին ակտուալ է: Օրերս հայ համայնքը տեղապահ է ընտրել, եւ թուրքական կառավարությունը, որ ութ տարի է՝ չի խոսում այս օրակարգի մասին, վերջին վայրկյանին հանկարծ չեղյալ է համարում ընտրության արդյունքները: Ի՞նչ տեսակետ ունեք այս հարցի վերաբերյալ:


-Սա հստակ ազդակ էր, որ Աթեշյանը, եթե անգամ թուրքական հատուկ ծառայությունների գործակալ չէ, ապա անմիջապես իր վրա կրում է այդ պետության բոլոր բացասական հիմքերը եւ ծառայում է թուրքական իշխանություններին եւ ոչ հայ համայնքին, որի համար նախեւառաջ կոչված է՝ իբրեւ հոգեւոր հովիվ: Վերջինս ժանդարմի դեր է կատարում Պոլսի հայ համայնքի մեջ: Բարեբախտաբար, անկախ թուրքական իշխանությունների ճնշումներից՝ այսօր Պոլսի հայ համայնքում կան առաջադեմ եւ մտավորական մարդիկ, ովքեր չեն ցանկանում, որ Արամ Աթեշյանը շարունակի ղեկավարել եւ նստել Պոլսի հայոց պատրիարքի աթոռին: Մենք՝ բոլորս, հասկանում ենք, որ նախեւառաջ տեղապահի ընտրություններին հաջորդող պատրիարքի ընտրությունների խնդիրն է այսօր, այլ ոչ թե տեղապահի խնդիրը: Այստեղ մենք իսկապես գտնվում ենք փակուղու առջեւ, եւ այդ փակուղին հնարավոր է լուծել միայն մի դեպքում. իմ խորին համոզմամբ՝ Արամ Աթեշյանը պետք կարգալույծ արվի, որը կարող է անել միայն Մայր Աթոռը: Ցանկալի է, որ Վեհափառ Հայրապետը կտրուկ գործողությունների գնա:

Պոլսի պատրիարքի հարցը ոչ միայն Պոլսի համայնքի հարցն է դարձել, այլեւ ողջ հայության, որովհետեւ հայ-թուրքական հարաբերությունների սրացված իրավիճակի ներքո Պոլսի հայ պատրիարքի աթոռը շատ անկյունային եւ բանալի նշանակություն ունի հայ ժողովրդի համար: Բանալի նշանակությունը Արամ Աթեշյանը օգտագործում է ի նպաստ  թուրքական իշխանությունների: Սա փաստ է: Իր հայտարարություններով, իր գործողություններով՝ նա ցույց է տալիս, որ ինքը հակահայ հոգեւորական է եւ իրեն դուրս է դրել հայկականությունից: Իմ խորին համոզմամբ՝ Արամ Աթեշյանը, որն իր վրա կրում է նաեւ դավաճանի պիտակ, պետք է դառնա բանադրանքի, ծաղրանքի, մերժելի կերպար:


-Իսկ ինչի՞ կհանգեցնի Արամ Աթեշյանի կարգալույծ լինելը:


-Սկզբնական շրջանում, անշուշտ, իրավիճակը կսրվի, բայց, այնուամենայնիվ, եթե լինի Մայր Աթոռի եւ երկու նվիրապետական աթոռների՝ Երուսաղեմի եւ Մեծի Տանն Կիլիկիո  Կաթողիկոսության հստակ դիրքորոշումը այս հարցում, իրավիճակը այլ կլինի: Երեք նվիրապետական աթոռները պետք է կարողանան հստակ դիրքորոշում ցույց տալ, եւ կարծում եմ՝ ի վերջո թուրքական իշխանությունները տեղի կտան՝ հասկանալով, որ իրենց դրածոն մերժելի է հայ ժողովրդի, հայ հոգեւորականության համար: Կարծում եմ՝ հայ աշխարհիկ իշխանությունը, Հայաստանը նույնպես պետք է խառնվի խնդրին, որովհետեւ Արամ Աթեշյանի բացասական դերակատարությունը զգացել են բացառապես բոլորը:


՞նչ եք կարծում՝ առաջիկա ընտրություններին Հայասատանից թեկնածուներ կառաջադրվե՞ն:


-Իմ տեղեկություններով՝ Տ. Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջյանն է ցանկություն հայտնել՝ չնայած, որ ասել էր իր ավագ եղբորը՝ արքեպիսկոպոս Բեկջյանին է աջակցում:

Կարծում եմ՝ մեր կողմից մի փոքր նահանջի դեպքում՝ թուրքական կառավարությունը ամեն ինչ անելու է, որպեսզի Աթեշյանը պատրիարք կարգվի: Հնարավոր է նաեւ՝  թուրքական իշխանությունները  իմպերատիվ որոշում կայացնեն, որ ընտրություն չկա, կամ ընտրությունները անվավեր կճանաչեն եւ կթողնեն պատրիարքի տեղապահ այնքան ժամանակ, մինչեւ հարմար քաղաքական պահ հասունանա: Անկարայի համար Աթեշյանից առավել հարմար թեկնածու գոյություն չունի, որովհետեւ  իր կամակատարն է:


՞նչ եք կարծում՝ արդյոք Երեւան-Մոսկվա-Անկարա թեժ գիծը կարո՞ղ է այս խնդիրը լուծել: Հնարավո՞ր է՝  Մոսկվան միջամտի՝ խնդիրը շտկելու համար:


-Վստահ եմ՝ Հայաստանի իշխանությունները հետաքրքրված են խնդրով եւ հետեւում են: Թե ինչպես կզարգանան իրադարձությունները, ես ինձ իրավասու չեմ համարում ասել, բայց որ գործողություններ պետք է լինեն, փաստ է:

Աթեշյանը փորձանք է, եւ այդ փորձանքը դարձել է խաղալիք Էրդողանի իշխանության ձեռքում: Եվ այստեղ առանձնապես վառ երեւակայություն պետք չէ ունենալ՝ հասկանալու համար, թե այդ գործիքը ինչպես կօգտագործվի թե՛ հայ համայնքի, թե՛ հայության դեմ: Պարզ է, որ թուրքական իշխանության համար կարեւորագույն խնդիրներից մեկը Պոլսի հայ համայնքի դատարկումն է: Դրա համար Աթեշյանը բավականին հարմար գործիք է:

 

Զրուցեց ՝ Ս. Ա. 

 

Լրահոս
Ամենաընթերցվածը
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture