Հայրս վաճառեց Մոսուլի մեր տունը, որ օգնի հայերին. Մարալ Դաբաղյան... Բարերարը Սուրբ Էջմիածնին է փոխանցել 50․000 ԱՄՆ դոլար՝ ի զորակցություն լիբանանահայության... Իրանում կորոնայի դեմ պայքարում վարակված և մահացած բժիշկները համարվելու են նահատակներ... Մարգարիտա Մանուկյան. Հին Արևելքի գրադարաններ...
Հայրս վաճառեց Մոսուլի մեր տունը, որ օգնի հայերին. Մարալ Դաբաղյան
Հայրս վաճառեց Մոսուլի մեր տունը, որ օգնի հայերին. Մարալ Դաբաղյան
29 May 2020 , 00:51

Մեծ Ներգաղթի ժամանակ Սփյուռքում դերակատարություն ունեցած հայերի պատմությունները շատ են ու բազմազան: Նրանցից մեկի՝ Խոսրով Դաբաղյանի մասին պատմում է դուստրը՝ ամերիկաբնակ  Մարալ Դաբաղյանը. «Իմ հայրն ունեցել է Ցեղասպանությունից փրկված հայերին բաժին ընկած բազում ճակատագրերից մեկը: Նա՝ Խոսրով Դաբաղյանը, ծնվել է  Տիգրանակերտում՝  1909-ին, բայց հանգամանքների բերումով նրա  անձնագրում իբրև ծննդյան թվական նշվել է 1912-ը:  Ցեղասպանությունից հետո նրա ընտանիքը նախ գնացել է Սիրիայի Ղամիշլիի և Մարտինիի շրջանները, իսկ հետո՝ Մոսուլ:

Հորս հոր անունը Միհրան Դաբաղյան էր, Տիգրանակերտի մաքսատանը ղեկավար պաշտոն է զբաղեցրել:  1915-ի ապրիլյան  ցեղասպանության օրերին մի օր գործի է գնացել ու այլևս նրան չեն տեսել Տիգրանակերտում… Հայրս, իր մայրը, մորաքոյրը, վերջինիս ամուսինն  ու քույրը, ուրեմն հաստատվել են Մոսուլում: Հորս  մորաքույրը զավակ չի ունեցել և հորս որդեգրել է Մոսուլում,  հետևաբար հայրս ապրել է իր մորաքրոջ և նրա ամուսնու հետ,  որոնք Մուսուլում հիմնել են գինու առաջին գործարանը:  Հետո հորս ուղարկել են Հալեպ, որտեղ ուսանել է Հալեպի Ամերիկյան քոլեջում, ստացել է  երկրաչափության մասնագետի վկայական:  Մուսուլի մեջ էլ հայրս  ամուսնացել է մորս՝ Սիրանույշ Ամիրյանի հետ: Մորս մայրն էլ՝ Լուսընթագը, Էրզրումում էր ծնվել,  իսկ մորական պապս՝ Դանիել Ամիրյանը, ծնվել է Սղերդում:  Մորական պապս երբ Մոսուլ է գնացել, մի շենք է վերցրել և այն երիտասարդները, որոնք ջարդից փրկվում Մոսուլ էին գալիս՝ առանց ծնողների, որբ, բոլորին այդ շենքում տեղ է տվել: Այդտեղ պահել է այդ երիտասարդներին, մինչև ոտքի կանգնեն, մի տեղ հասնեն:  Դանիել պապս  հացատուն է բացել  Մոսուլում և այդ եկամտով պահել է այդ որբ հայերին:  

Գալով  հորս, ասեմ, որ նա Մոսուլում դառնում է քաղաքի գլխավոր երկրաչափը: 1947-ին երբ ներգաղթ է կազմակերպվում դեպի Հայաստան,  հայրս ներգաղթի հանձնախմբի անդամ է լինում, շատ-շատերին օգնում է, որ գնան Հայաստան:  35-38 տարեկան էր հայրս այդ ժամանակ և ամեն ինչ անում էր, որ դեպի հայրենիք գործը հաջողությամբ պսակվի: Նա,վաճառում է նույնիսկ իր տունն ու օգնում բոլոր այն ընտանիքներին, որոնք ներգաղթում են Հայաստան: Նա շատ հայրենասեր, հայաստանասեր էր, Հայաստանի օգնության հանձնախմբի մեջ էլ դերակատարում է ունեցել: Երբ փոքր էի՝ հիշում եմ, ամեն օր անպայման հայկական ռադիո էր լսում:  Հայրս ոչ միայն սիրահարված էր Հայաստանին, այլև  միշտ  մտածում էր, որ եթե այս օտար երկրներից մի օր մեզ դուրս հանեն, մենք տեղ ունենք գնալու:  Իսկապես այդպես է, և այս օրերին  նույն մտքերը ես եմ ունենում.. Այսպես, հայրս ցավոք սրտի վաճառեց իր տունն ու օգնեց Հայաստան գնացողներին: Ինչու եմ ասում՝ ցավոք սրտի, որովետև երբ հայրս օգնեց հայերին ներգաղթել, ուրիշ հայեր գնացին, առարկեցին, բողոքեցին, ասացին որ այդ մարդը  կոմունիստ է, և  հորս պաշտոնազուրկ արեցին: 

Մյուս կողմից էլ լավ էր, որ հայրս երկրաչափի գործից զրկվեց այդ ժամանակ, քանի որ այլ առաջարկություններ ստացավ: Քանի որ նա լավ անգլերեն էր խոսում՝ Հալեպի Ամերիկյան Քոլեջում ուսանած լինելու շնորհիվ,  Գերմանիայից ու Անգլիայից շինարարական ընկերություններ հորս լավ գործեր առաջարկեցին, և հայրս  այդ գործերի շնորհիվ հարստացավ: Մայրս երբեմն պատմում էր, որ շատ է հուզվել, նեղվել, որ  հորս գլխավոր երկրաչափի պաշտոնից հանել են, բայց փաստորեն, դա ամենալավ բանն էր, որ պատահել էր իրեն:  1958-ին  իսլամական մեծ հեղափոխություն  եղավ Մոսուլում.  այդ օրերին, պատկերացնում եք,  մի քանի անձիք  մարդ բերեցին մեր տուն, որ հորս վնասեն,   և մենք 1960-ին փոխադրվեցինք Բաղդատ: Հայրս մինչև 1966 թվականը Բաղդատի Հայ Բարեգործական Ընդհանուր Միության շրջանային վարչության անդամ էր,   իսկ 1970-71-ին՝  Բաղդատի ՀԲԸՄ ատենապետը:   Այդ պաշտոնում նրա աշխատած տարիներին շատ հայեր էին գալիս օգնություն խնդրելու՝ հիվանդի բուժման, ամուսնության և հազարումեկ հարցերով,  հայրս միության գործերի մեջ չէր մտցնում այդ խնդրանքները,  իր գրպանից էր տալիս: Շատ է օգնել: Երբ տուն էր գալիս, մայրս միշտ հորս կատակով ասում էր՝ լա՛վ է, շապիկդ վրադ եկար տուն: Այդպիսի մարդ եղած է իմ հայրը, որ մահացել է 1993-ին: Ես 1969-ին արդեն դուրս էի եկել Իրաքից,  Անգլիա էր գնացել՝ դոկտորական ուսումս շարունակելու՝ իմունոլոգիայի գծով: Հետո ես իհարկե մորս բերեցի Լոս Անջելես՝ ինձ մոտ:

Ես ամբողջ կյանքում ապրում եմ հորս մասին հիշողություններով, նա մեծ դեր է ունեցել իմ մասնագիտության գործում, քաջալերել է, որ ես Իրաքում իմ չսիրած գործը՝ դեղագործի գործը թողնեմ և գնամ ու ավելի բարձր ուսում ստանամ, որովհետև ես այդպես էի ուզում: Շատերն են հիշում Խոսրով Դաբաղյանին, նրա արա գործերը, նրա հիշատակը միշտ վառ է»: 

Լրահոս
Ամենաընթերցվածը
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture