«Հըզպ սապհա»ի անդամները փակած են աշխատանքի նախարարութեան մուտքը... Լեւոն Մնացականեանը ազատուած է Արցախի Պաշտպանութեան բանակի հրամանատարի պաշտօնէն... Սթրազպուրկի ահաբեկիչը վնասազերծուած... Վկայութիւններ հայերէնի մասին՝ «Աղաղակող քարերի պետութիւն – Հայաստա՛ն, Հայաստա՛ն»...
Նիքոլա Ազնաւուր. «Յոյս ունիմ հաստատուիլու Հայաստան՝ նուիրուելու այն ծրագիրներուն, զորս հայրս նախաձեռնած էր այնտեղ»
Նիքոլա Ազնաւուր. «Յոյս ունիմ հաստատուիլու Հայաստան՝ նուիրուելու այն ծրագիրներուն, զորս հայրս նախաձեռնած էր այնտեղ»
11 Հոկտեմբեր 2018 , 22:36

Աշխարհահռչակ երգիչ Շարլ Ազնաւուրի որդին, «Ազնաւուր» հիմնադրամի համահիմնադիր Նիքոլա Ազնաւուր հարցազրոյց տուած է «Le Journal du Dimanche» ֆրանսական շաբաթաթերթին . Ստորեւ հարցացրոյցը կը ներկայացնէ ամբողջութեամբ.


-Յաջորդ ուրբաթ Դուք Երեւանի մէջ պիտի ներկայացնէք «Ազնաւուր» կեդրոնի ծրագիրը, զոր ձեր հօր վերջին նախաձեռնութիւններէն մէկն էր: Ի՞նչ կրնաք պատմել այս ծրագրի մասին: Ինչպէ՞ս ան ծնունդ առաւ․ ո՞րն է ատոր առաքելութիւնը:

Այս ծրագրի գաղափարը հօրս մօտ ծնաւ տարիներ առաջ եւ մենք անիկա ձեւաւորած ենք միասին: Անոր ցանկութիւնն էր կիսուիլ մարդոց հետ իրեն համար ամենաթանկով` ֆրանսերէնով, երաժշտութեամբ եւ կինոյով: Ինձ թոյլ տամ մէջբերել Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոնի խօսքերը. «Ֆրանսական մշակոյթը պիտի շողայ Հայաստանի մէջ  «Ազնաւուր» կեդրոնի միջոցով»:

Այդ կեդրոնի մէկ մասը նուիրուած պիտի ըլլայ անոր արուեստին, բայց աւելի շատ interactive միջավայրի, այլ ոչ թէ աւանդական թանգարանի տեսքով: Կեդրոնի այցելուներուն պիտի ողջունէ հօրս ձայնը, որ պիտի ուղեկցի անոնց հօրս կեանքի ամենանշանակալի փուլերով` ծնողներու արտագաղթէն մինչեւ անոր յաղթանակը բեմի վրայ: Բացի թանգարան ըլլալէ կեդրոնը նաեւ հանդէս պիտի գայ որպէս կրթական եւ մշակութային փոխանակումներու, քննարկումներու եւ ուսանելու վայր: Մենք մասնաւորապէս կեդրոնին մէջ պիտի առաջարկենք ֆրանսերէնի ուսուցման ձեւ` հիմնուած հօրս ստեղծագործութիւններու բառերուն վրայ:

«Ազնաւուր» կեդրոնի ամբողջական հայեցակարգն ու գաղափարը պիտի ներկայացուի լայն հանրութեան Հոկտեմբեր 11ին Երեւանի մէջ` Ֆրանսախօս երկիրներու 17րդ  գագաթաժողովի ծիրէն ներս, որ առաջին անգամ տեղի կ՛ունենայ Հայաստանի մէջ: Հակառակ այն խոր վիշտին, որ կեդրոնը պէտք է հանդիսաւոր բանամ առանց հօրս, իմ պարտքն է յարգել անոր յիշատակը եւ ընել ամէն ինչ, որպէսզի անոր տեսլականը իրականութիւն դառնայ:

 

-Միասին դուք հիմնած էք «Ազնաւուր» հիմնադրամը: Կրնա՞ք ըսել` ինչ հանգամանքներու մէջ ան ստեղծուած է, ինչպիսի՞ գործունէութիւն կրնայ ծաւալել եւ որո՞նք են հիմնադրամին նպատակները:

Հայրս խորապէս նուիրեալ մարդ էր: Մեծահոգութիւնն ու առատաձեռնութիւնը անոր կեանքի առանցքն էին եւ՛ որպէս արուեստագէտ, եւ՛ որպէս մարդ: գործը ու ժառանգութիւնը, որ ան կը ձգէ իրմէ ետք, հսկայական է: Հանրութիւնը կը յիշէ անոր նուիրուածութիւնը հայ ժողովուրդին, որ ան ցուցաբերեց 1988ի Սպիտակի ողբերգական երկրաշարժէն ետք,  յատկապէս «Քեզ համար Հայաստան» նախաձեռնութեան միջոցով: Ան հաւասարապէս ներգրաւուած էր նաեւ քաղցկեղի եւ Alzheimerի դէմ պայքարելու, վերջերս մասնակցած է նաեւ Հայիթի երկրաշարժի զոհերուն օգնութեան տրամադրելուն:

Մեծ պատիւ եւ մեծ հնարաւորութիւն է վառ պահել հօրս յիշատակը հիմնադրամի միջոցով: Կը ցանկամ ընդգծել, թէ որքան զգացուած եմ վերջին օրերուն մարդոց աջակցութենէն: Սրտանց շնորհակալութիւն կը յայտնեմ բոլոր այն մարդոց, որոնք իրենց աջակցութիւնը ցուցաբերած են թէ՛ իրենց խօսքերով, թէ՛ հիմնադրամին կատարած իրենց նուիրատուութիւններով:

 

-Ձեր հօր` Շառլ Ազնաւուրի համազգային յարգանքի տուրք մատուցուեցաւ Փարիզի Հաշմանդամներու պալատին մէջ: Դուք անմիջապէս ընդունեցի՞ք այդ գաղափարը, թէ անիկա քննարկումներու առարկայ եղած է ձեր ընտանիքին մէջ: Ի՞նչը ձեզի ստիպեց համաձայնելու: Ի՞նչ մտապահեցիք այդ հանդիսաւոր պահէն, այդ օրը հնչած ելոյթներէն, յատկապէս Հանրապետութեան նախագահի ելոյթէն:

Հայրս հայ ներգաղթեալներու որդի էր: Իմ պապիկն ու տատիկը ամէն ինչ ըրած են ֆրանսական հասարակութեան մէջ համարկուելու համար: Սակայն ատիկա ոչ մէկ կերպով ազդած է Հայաստանին մեր պատկանելիութեան եւ կապուածութեան վրայ: Հայրս շատ երջանիկ պիտի ըլլար, եթէ իմանար, որ արժանացած է նման պատուի, երբ Հայաստանի ու Ֆրանսայի ղեկավարները միասին կը յարգեն իր յիշատակը Ֆրանսական հանրապետութեան համար խորհրդանշական այս վայրին մէջ:

Էմանուէլ Մաքրոնի ելոյթը շատ յուզիչ էր: Կը ցանկամ շնորհակալութիւն յայտնել նախագահ Մաքրոնին, վարչապետ Փաշինեանին եւ նախագահ Սարգսեանին մեր կողքին ըլլալու եւ հոգեհանգիստի արարողութեան մասնակցելու համար: Նաեւ շնորհակալութիւն կը յայտնեմ մեր բոլոր մտերիմներուն, ներկաներուն, որոնք հաւաքուած էին անոր յարգանքի տուրք մատուցելու:

 

-Շատերու համար Շարլ Ազնաւուրը աշխարհի մէջ ամենայայտնի ֆրանսացի երգիչն էր: Արդեօք անոր մէջ կ՛ապրէր երկո՞ւ մարդ, որոնք պիտի տարբերակէիք․ Շարլ` հայր  ու տղամարդ, եւ Ազնաւուր` ժողովրդական գործիչը: Ինչո՞վ անոնք իրարմէ կը տարբերէին։

Հայրս գերմարդ էր: Կրնա՞ք պատկերացնել` 94 տարեկանին ինքնաթիռ նստիլ Ճափոնի մէջ երկու համերգ ունենալու համար, վերադառնալ եւ իրարու ետեւ հարցազրոյցներ ունենալ: Մինչեւ բաւական պատկառելի տարիք մը հասնիլը, ան ընդամէնը գիշերը քանի մը ժամ կը քնանար: Ան միշտ կը ստեղծագործէր` կը գրէր, երաժշտութիւն կը ստեղծէր, համերգ կու տար կամ կը շրջագայէր․․ Ան պիտի որ ապրած ըլլայ սովորական մարդու առնուազն երեք կամ չորս կեանքին համարժէք: Կը կարծեմ, որ ստեղծագործելով ապրելու այս անյագ ծարաւը անոր փոխանցուած էր իր ծնողներէն, որոնք մազապուրծ եղած էին Ցեղասպանութենէն: Այդ խոր ցնցումը կը մղէր զինք ապրելու:


-Ան բաւական շատ կ՛աշխատէր: Ինչպէ՞ս կրնար ժամանակ գտնել ընտանիքին համար համերգներու եւ ստեղծագործելու հետ միաժամանակ:

Երբ ան երկար շրջագայութիւններու կը մեկնէր, մենք զինք շատ քիչ կը տեսնէինք, բայց ան մեզի ամէն օր կը զանգէր: Միշտ կը վերադառնար շատ նուէրներով եւ մեծ սիրով: Մենք մեծցած ենք այդպիսի միջավայրի մը մէջ եւ հասկցած ենք, որ մարդկային յարաբերութիւնները ամենակարեւորն են:


-Ան ձեզի ի՞նչ խորհուրդներ տուած է, որոնք մինչեւ այսօր ուղղութիւն կու տան ձեր կեանքին մէջ: Ձեր կարծիքով, կեանքի ո՞ր կանոնները անոր ուղեկցած են եւ թոյլ տուած դառնալ այն, ինչ ան դարձաւ:

Հայրս երբեք խորհուրդներ չէ տուած, նոյնիսկ իր երեխաներուն: Ան կը սորվեցնէր օրինակով: Ան մեզի սովորեցուցած է աշխատանքի եւ ճշդապահութեան կարեւորութիւնը: Անոր՝ կարեկցելու զգացումը, մարդասիրական գործունէութիւնը զիս կ՛ոգեշնչեն շարունակելու իր գործը: Իմ հօր ամենանուիրական ցանկութիւններէն մէկն էր «Ազնաւուր» հիմնադրամի շուրջ միաւորել բոլոր զայնք, որոնք իրենց մէջ կը գտնեն մարդոց հետ կիսուելու եւ բաց ըլլալու արժէքները:

 

-Ունի՞ք ընդհանուր երաժշտական նախասիրութիւններ:

Հայրս հետաքրքրուած էր երաժշտական բոլոր ժանրերով` անընդհատ փնտռելով նոր մտքեր եւ ոգեշնչում, բայց առաւելապէս կապուած էր բառերու որակին եւ ֆրանսական երաժշտութեան մեծ հեղինակներուն: Ինչ կը վերաբերի ինծի, խոստովանիմ, որ իր երգերէն բացի գրեթէ ուրիշ բան չեմ լսած: Տպաւորութիւն ունիմ, որ ան ամէն ինչ ըսած է, ամէն ինչ գրած է մարդկային զգացումներու մասին:


-Ձեզի ան ի՞նչ կը պատմէր իր կեանքէն, իր ծնողներէն, Հայաստանէն: Ինչպիսի՞ դրուագներ կը շօշափէր: Ձեզի ին՞չ սորվեցուցած է իր պատմութեան մասին:

Ես բախտ չեմ ունեցած ճանչնալու տատիկս եւ պապիկս, որովհետեւ անոնք մահացած էին, երբ ես դեռ չէի ծնած:

Հայրս հակուած չէր շատ խօսելու այդ մասին, թերեւս ասիկա կապ ունէր հայկական դաստիարակութենէն բխող որոշ զսպուածութեան: Բայց ան կը սիրէր մեզի պատմել հետաքրքրաշարժ պատմութիւններ իր ծնողներու մասին: Քիչ աւելի ուշ ես ատոնցմէ շատերուն մասին իմացայ` կարդալով իր գիրքերը:

Հայաստանը բացայայտած եմ իրեն հետ ճանապարհորդութիւններու ժամանակ: Առաջին անգամ, երբ այնտեղ գացի, մէկ անգամէն շատ ուժեղ զգացումով համակուեցայ: Յոյս ունիմ հաստատուելու Հայաստան` նուիրուելու համար ծրագիրներուն, որոնք հայրս նախաձեռնած էր այնտեղ:


-Ի՞նչ հասկցած էք անորմէ, եւ, ի՞նչ կը կարծէք, ան, որ այդքան հետաքրքրասէր էր երիտասարդութեան հանդէպ, ի՞նչ հասկցած կրնայ ըլլալ ձեզմէ:

Ան շատ կը կարդար, կը հետաքրքրուէր այն ամէնով, ինչ տեղի կ՛ունենայ աշխարհի մէջ: Ան ծարաւ էր ճանապարհորդութիւններու, բացայայտումներու, կը սիրէր տեղեկատուութիւնը, լուսանկարչութիւնը եւ կ՛ուզէր փորձել աշխարհի բոլոր խոհանոցները: Ան ինծի փոխանցած է այդ հետաքրքրասիրութիւնն ու սրտաբացութիւնը: Հետաքրքրասէր մարդիկ միշտ ինչ-որ բան ունին կիսելու:

 

-Գիտէ՞ք` ինչո՛ւ ան ընտրած է Նիքոլայ անունը ձեզի համար:

Ան ընտրած էր ռուսական անուններ իր վերջին երեք երեխաներուն համար` Քաթիա, Միշա, Նիկոլայ: Բայց Ֆրանսայի մէջ մարդիկ սխալ կ՛արտասանէին իմ անունը, եւ ան նախընտրեց Նիքոլան:


-Իր ո՞ր երգը կը նախընտրէք: Որ՞ն է, ըստ ձեզի, անոր առաւելագոյնս կը բնորոշէ: Լսա՞ծ էք այն երգերը, որոնք դեռ կը գրէր: Ինչի՞ մասին են:

Ես չունիմ առանձին նախընտրած երգ, անոնք բոլորը այնքան ամբողջական են: Տարբեր երգեր ինծի կ՛ուղեկցին կեանքիս տարբեր դրուագներու մէջ` կախուած իրավիճակներէ, որոնց մէջէն կ՛անցնիմ:


-Ի՞նչ կը ցանկայիք, որ յիշուի անորմէ:

Նիքոլա Ազնաւուր․ Ամէն ինչ: Որ յիշենք անոր ստեղծածն իր ամբողջականութեամբ, այն այնքան հարուստ է` երաժշտութիւնը, ֆիլմերը, ինչպէս նաեւ իր մարդասիրութիւնն ու համամարդկային արժէքները: Ան կ՛երգէր ութ լեզուներով: Իր հանդիսատեսը շատ մեծ է, ան կրցած է յուզել սրտերը ամէնուր, ուր երգած է եւ անցնած սերունդներու մէջէն:


-Ի՞նչն է ամենաթանկը, որ ան կտակած է ձեզի: Անոր ո՞ր առարկան կը ցանկայիք պահել` որպէս յուշ:

Մենք ընտանիքի մէջ կապուած չենք առարկաներուն: Մենք միակարծիք որոշեցինք իր անձնական իրերը նուիրել «Ազնաւուր» հիմնադրամին: Ան ընդմիշտ պիտի ըլլայ մեզի հետ, մեր սրտերուն եւ յուշերուն մէջ: Ամենաթանկ բանը, որ ան մեզի տուած է` ուրիշներուն օգտակար ըլլալու պատրաստակամութիւնն է:


-Իսկ ո՞րն էր վերջին նուէրը, որ ան ձեզի բերած է իր շրջագայութենէն:

Ճափոնէն ան գնած էր զուարճալի շապիկ մը իմ որդիիս` Միսաքի համար, որ ծնաւ այս տարուան Օգոստոսին: Մենք միասին նշեցինք անոր մէկամսեակը:

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture