Լիբանանի Շիիթ համայնքը այսօր կը նշէ «Աշուրա»ի սգատօնը... Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական ընկերակցութեան պատուիրակութեանը... Պատճառը Իսրայէլի անբարոյական քաղաքականութիւնն է. Նախագահ Ասատ... Թրամփ եւ Պոլթըն կ՛ոտնահարեն Միջազգային Քրէական Դատարանի իրաւունքները...
Ամերիկացի փաստաբանները դատ կը բանան Թուրքիոյ դէմ՝ պահանջելով հարիւրաւոր Միլիոն տոլարի հատուցում
Ամերիկացի փաստաբանները դատ կը բանան Թուրքիոյ դէմ՝ պահանջելով հարիւրաւոր Միլիոն տոլարի հատուցում
16 Մայիս 2018 , 17:42

Յարութ Սասունեան 

 

«Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր

www.TheCaliforniaCourier.com

 

16 Մայիս 2017ին, Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի՝ Սպիտակ տան  նախագահ Թրամփի հետ հանդիպման ժամանակ, Էրտողանի թիկնապահները առանց դրդապատճառի յարձակեցան եւ դաժանօրէն ծեծեցին քիւրտ եւ հայ ցուցարարներ, որոնք հաւաքուած էին Ուաշինկթընի մէջ Թուրքիոյ դեսպանի նստավայրին դիմաց: Ցուցարարներէն ինն լուրջ վէրքեր ստացան...

 

Ինչպէս կը յայտնէ «Ուաշինկթընեան» (Washingtonian) ամսագիրը՝ «Յունիս 14ին կայացած մամուլի ասուլիսին ընթացքին, Ուաշինկթընի ոստիկանապետ Փիթըր Նիւշէմ ըսաւ՝ «իմ ոստիկանական գործունէութեան 28 տարիներուն ընթացքին հազուադէպօրէն տեսած եմ այն, ինչ որ տեսայ Շերիտանի շրջանը»: Ներկայացուցիչներու պալատը ընդունեց բանաձեւ մը՝ ձայներու 397-0 յարաբերակցութեամբ՝ կոչ ընելով «մեղաւորները պատասխանատուութեան ենթարկելու եւ միջոցներ ձեռնարկելու՝ նմանատիպ միջադէպերը ապագային կանխելու ուղղութեամբ»:

 

Անցեալ տարուան Յուլիսին դաշնակցային մեծ դատական կազմը մեղադրանք յառաջացուց Էրտողանի պահակագունդի 19 անդամներուն դէմ, որոնց մեծ մասը դիւանագիտական ​​անձեռնմխելիութիւն ունէր: Իբրեւ հետեւանք՝ անոնք չէին կրնար ձերբակալուիլ, ապա անոնց թոյլատրուեցաւ վերադառնալ Թուրքիա: Երկու թուրք ամերիկացիներ ձերբակալուեցան եւ հետագային դատապարտուեցան մէկ տարի եւ մէկ օր բանտարկութեան: Այս միջադէպէն քանի մը ամիս անց Էրտողանի թիկնապահներու մեծամասնութեան դէմ մեղադրանքները ջնջուեցան՝ Միացեալ Նահանգներու պետական քարտուղար Ռեքս Թիլըրսընի Թուրքիա կատարած այցելութեան նախօրէին:

 

Բարեբախտաբար, Ուաշինկթընէն խումբ մը ամերիկացի փաստաբաններ, որոնք այնքան բարկացած էին Էրտողանի թիկնապահներուն իրագործած յարձակումներուն ի տես եւ յետոյ անոնց Թուրքիա փախուստին պատճառով, որ անցեալ շաբաթ որոշեցին դատ բանալ թրքական կառավարութեան, երկու թուրք ամերիկացիներուն եւ երեք թուրք գանատացիներուն դէմ՝ «միջազգային իրաւունքի ոտնահարման, ատելութեան յանցանքներու, ինչպէս նաեւ յարձակման, ծեծի եւ կեղծ կալանաւորման մեղադրանքով»: Մայիս 3ին ամերիկեան փաստաբանական այլ ընկերութիւն մը հինգ ցուցարարներու կողմէ առանձինն հայց ներկայացուց ընդդէմ Թուրքիոյ:

 

«Ուաշինկթընեան» հաղորդեց. «Երբ Միացեալ Նահանգներու կառավարութիւնը չի կրնար կամ չի փափաքիր արդարութիւն ձեռք բերել Շերիտանի շրջանի խոշտանգուածներուն համար, Ուաշինկթընի խումբ մը փաստաբաններ ձեռնամուխ եղած են այդ մէկը ընելու: Տակլըս Պրեկմըն պատկերացում չէր ունեցած հասարակական կարգի խախտման, ինչպէս նաեւ հրահրման մասին: Սակայն, այն ինչ որ տեսաւ երեկոյեան լուրերով, սարսափեցուց զինք. «Այս մարդը [Էրտողանը] եկած է մեր երկիրը, Սպիտակ տան մէջ խօսած է նախագահին հետ, ապա յետոյ իր մարդասպանները ուղարկած՝ արիւնլուայ ընելու ամերիկացի քաղաքացիները, պարզապէս որովհետեւ անոնք արտայայտուա՞ծ են»:

 

«Ուաշինկթընեան» աւելցուց. «68-ամեայ Պրեկմըն Պեթեստայի մէջ կը ղեկավարէ քաղաքացիական գործերով փաստաբանական ընկերութիւն մը: Ան ծնունդով Ֆիլատելֆիոյ կողմերէն է, 1970ականներուն իրաւաբանի վկայական ստացած է Ճորճթաունի համալսարանէն, ապա հաստատուած՝ հոն: Ան դասաւանդած է այդ եւ Քոլումպիոյ համալսարանի իրաւաբանական դպրոցին մէջ: 1960ականներուն մասնակցելով բողոքի ցոյցերուն, ան գիտակցած է, որ անհրաժեշտութիւն կայ պաշտպանելու խօսքի ազատութիւնը, իր խօսքերով՝ «իշխանութեան չարաշահման» սպառնալիքներէն: Պրեկմըն հեռաձայնած է իր գործընկերներէն մէկուն՝ Անտրէաս Աքարասի, որ կ՛աշխատէր իբրեւ իրաւաբան՝ Պրեկմըն, Պըրպըրթ, Շուարց եւ Կիլտա փաստաբանական ընկերութեան մէջ եւ հարցուցած՝ «Տեսա՞ծ էք, թէ ի՞նչ տեղի ունեցած է այսօր Ուաշինկթընի մէջ»: Աքարաս միացած էր Պրեկմընի ընկերութեան եօթը տարի աշխատելէ ետք իբրեւ Մերիլէնտի գոնկրեսական Ճան Սարպանէսի օգնական: Ան աշխատած էր Հարաւարեւելեան Եւրոպայի եւ Միջերկրականեան երկիրներու հետ կապուած շարք մը հարցերու գծով, միաժամանակ կապեր զարգացնելով Թուրքիոյ, Յունաստանի, Կիպրոսի եւ Իսրայէլի մէջ: Պրեկմըն անկէ խնդրած է ուսումնասիրել, թէ կարելի՞ է արդեօք իրաւական որեւէ հատուցում ստանալ տուժածներուն համար»:

 

Պրեկմըն աւելի ուշ կապ հաստատեց Ուաշինկթընի երկարամեայ փաստաբան Սթիւ Փըռլսի հետ: «Իմ մօտ եղած դատական գործը պէտք է հիմնուած ըլլայ օտար երկրի ինքիշխանութեան անձեռնմխելիութեան օրէնքի [FSIA] վրայ», ըսաւ Պրեկմըն: «Դուն այն մարդն ես, որ կրնայ այդ ընել»: Փեռլս երկար տարիներու յաջողութեան փորձ ունի՝ Ողջակիզումի գծով Գերմանիոյ դէմ դատ բանալ եւ հատուցում պահանջելով, այլեւ Իրանի եւ Լիպիոյ՝ «ահաբեկչական գործողութիւններու» վնասները վճարել տալու առումով»:

 

«Ուաշինկթընեան» կը հաղորդէ. «աշխատելով Պրեկմընի եւ Աքարասի հետ, Փեռլս կը պատրաստուի հայց ներկայացնել հարիւրաւոր միլիոններու վնասի վճարման համար Թուրքիոյ Հանրապետութենէն: «Որեւէ օտար երկրի պետութեան ղեկավար, որ իր ապահովութեան ուժերը ազատ կը ձգէ Միացեալ Նահանգներու քաղաքացիներուն դէմ, որոնք իրենց օրինական իրաւունքները կ՛իրականացնեն ամերիկեան հողի վրայ, չեն օգտուիր FSIA օրէնքի պաշտպանութենէն», ըսաւ Փեռլս: Միւս իրաւաբանները անոր հետ համաձայն են: Խումբը՝ Ակնեշկա Ֆրիզմընի («Քոհէն Միլշտէյն») ղեկավարութեամբ, հայց ներկայացուցած է տուժողի՝ հետեւանքներու մասին յայտարարութեան հիման վրայ, ներկայացնելով Ուաշինկթընի մէջ յարձակման 13 վիրաւորները, ներառեալ՝ Մուրատ Եասան եւ Հիվա Արիան: Իրաւաբանական խումբը աւելցուցած է Մայքըլ Թիկարը, որ յաջողութեամբ դատ բացած էր Չիլիի դէմ՝ 1976 թուականին Ուաշինկթընի մէջ Օրլանտօ Լեթըլիըրը սպաննելուն պատճառով՝ ինքնաշարժի մէջ տեղադրուած ռումբի պայթիւնէն...: Թիկար ըսաւ, որ Ամերիկեան համալսարանի իրաւաբանական դպրոցի ուսանողները կը մէկտեղեն Թուրքիոյ դէմ դատական հայցը: Ան վստահ է իր ուժերուն վրայ: «Այն ատեն այդ մէկը տեւեց 16 տարի, սակայն յաջողեցանք  4 միլիոն տոլար ստանալ Չիլիէն», նշեց ան:

 

Պրեկմըն ըսած է «Ուաշինկթընեան»ի. «Մէկէն մէկը պէտք է պատժուի: Մենք պատրաստ ենք ժամանակ եւ միջոցներ ներդնելու ընդդէմ ֆաշիստական կառավարութեան, որպէսզի պաշտպանենք մեր յաճախորդներուն իրաւունքները: Ասոր համար կ՛արժէ ջանք գործադրել»:

 

Ուրիշ  յօդուածով մը «Ուաշինկթըն Փոսթ» եզրակացուցած է. «ըստ Միացեալ Նահանգներու օրէնսդրութեան՝ թրքական կառավարութիւնը կրնայ հակառակիլ, համաձայնիլ կամ հրաժարիլ դատական գործընթացներու մէջ պաշտպանութենէ: Հրաժարելու պարագային, դատաւորը կրնայ վճիռ արձակել յօգուտ ցուցարարներու»:

 

 

Արեւելահայերէնի թարգմանեց՝ Ռուզաննա Աւագեան

 

Արեւմտահայերէնի վերածեց՝ Սեդա Գրիգորեան

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture