Հայաստանի օգնութիւնը Սուրիական «Կարմիր Մահիկ»ին (Տեսանիւթ)... Տաւուշի մէջ մեկնարկեց 9 կազմակերպութիւններու համագործակցութեան նոր ծրագիրը... Տասնեակ սուրիացիներ հաւաքուած են Սուրիա-Կոլան սահմանին. Պատճա՞ռը... Թուրքիայէն արտաքսուած ամերիկացի ուսուցչուհին կը շահի դատը Եւրոպական դատարանին մէջ...
Միասնականութիւնը եւ հայ քաղաքական մշակոյթը.Վ.Թէնպէլեան
Միասնականութիւնը եւ հայ քաղաքական մշակոյթը.Վ.Թէնպէլեան
09 Դեկտեմբեր 2017 , 10:24

Հայ ժողովուրդի քաղաքական հասարակաց առաջադրանքները, մասնաւորաբար Հայաստանի եւ Արցախի անվտանգութիւնն ու բարգաւաճումը, ինչպէս նաեւ՝ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումն ու հատուցումը կ՝ամբողջացնեն բոլոր տուեալները ի մի խմբելու համար հայ ժողովուրդի բոլոր հատուածները անխտիր ի Հայաստան եւ ի սփիւռս աշխարհի:

Բայց հակառակ ճակատագիրի նոյնութեան ու տեսլականներու միասնականութեան, ցարդ կարելի չէ եղած իրագործել հայկական սպասուած ՄԻԱՍՆԱԿԱՆՈՒՈՒԹԻՒՆԸ: Եղեռնի ամեակներու, անկախութեան տարեդարձներու, համայկական  դրամահաւաքներու առիթներով դրսեւորուած հաւաքական արտայայտութիւնները գոհունակութիւն առթող երեւոյթներ են, բայց հիմնականօրէն՝ պահանջուած միասնականութիւնը չէ ստեղծուած տակաւին: Ֆոլքլորիք միասնականութեան տարազ մը գտնուած է որ  միայն միամիտները կը գոհացնէ:

Այս նշումներով չենք առաջադրեր միատեսակ մտածողութեան մը կամ միակուսակցական դրութեան մը հաստատումը մեր իրականութեան մէջ, ինչ որ ոչ միայն փափաքելի չէ, այլեւ անկարելի: Հարցը կը վերաբերի ազգային հասարակաց շահերու շուրջ համախոհութեան մը ստեղծման եւ այդ համախոհութեան շրցագիծին մէջ, հաւաքական աշխատելաձեւի մը յառաջացման ինչպէս կը պատահի յառաջադէմ ընկերութիւններու եւ երկիրներու մէջ, ուր կուսակցական շահերը, որոնք ընդհանրապէս կ՝առընչուին իշխանութեան, միշտ տեղի կու տան ազգայն ընդհանուր շահերու առջեւ:

Միասնականութիւնը չ՝ենթադրեր նաեւ քաղաքական ընդիմադրութեան լռեցումը: Ընհակառակն, առողջ ընդիմադրութեան գոյութիւնը ցուցանիշ է տարբեր տեսակէտներու գոյակցութեան եւ առ այդ՝ սատար քաղաքական մշակոյթի զարգացման:

Հայ իրականութեան մէջ ալ գոյութիւն ունին իշխանութեան հարցեր: Անխուսափելի եւ պատմական անհրաժեշտութիւն է այդ: Բայց ինչ որ յառաջադէմ ընկերութիւններու մէջ գոյութիւն չունի, իշխանութեան ինքնանպատակ ձգտումն է: Վէճերն ու տարակարծութիւնները բնական ու առողջ երեւոյթներ են երբ կը ծագին ու կը դարմանուին ազգային շրագիծի, ազգային հաստատութիւններու եւ ազգային շահերու լայն պարունակին մէջ: Ուրեմն, միասնականութեան հարցը է նաեւ յառաջդիմութեան հարց եւ յառաջադէմ ընկերութեան վերածուելու հրամայական: Մեր անմիութեան տագնապը է նաեւ յառաջդիմութեան եւ յետադիմութեան միջեւ բախումի դրսեւորում մը, է նաեւ յառաջդիմութեան եւ մաֆիաականութեան միջեւ բախումի արտայայտութիւն մը:

Քաղաքական յառաջադէմ եւ լայն ժողովրդականութիւն վայելող կազմակերպութիւններու ուժականութիւնը  կը հիմնուի լայնախոհութեան եւ ժամանակի թաւալումին հետ ընկերութեան մէջ յառաջացող նոր ուժերը ներգրաւելու կարողականութեան վրայ: Ինքնանպատակ եւ ընդհանրապէս պահպանողական կազմակերպութիւններու գոյատեւման լաւագոյն երաշխիքը քաղաքական տհասութեան մթնոլորտի ստեղծումը կամ եթէ արդէն անիկա գոյութիւն ունի անիկա՝ անոր պահպանումն է:

Երբ կը խօսուի միասնականութեան մասին, անիկա չի վերաբերիր որոշ մակարդակներու վրայ կատարուած ընտրանիական ֆոլքլորիք ժողովներուն, որոնք աւելի հանդէսներու կը նմանին քան քաղաքական հանդիպումներու: Միասնականութիւնը կամ ազգային հասարակաց տեսլականներու հաւաքական ձգտումը պէտք է զարգանայ ժողովրդային մակարդակի եւ ազգային ընդհանրական գործի ճակատներուն վրայ:

Հայ ժողովուրդի բոլոր հատուածներն ալ կը հաւատան Հայաստանի եւ Արցախի հզօրացման ու բարգաւաճման, ինչպէս նաեւ Հայասպանութեան ճանաչման ու հատուցման պահանջներուն, գէթ բոլորն ալ այդպէս կը յայտարարեն, հետեւաբար ամէն հարց պէտք է երկրորդական նկատուի ազգային գերագոյն իտէալներու առջեւ: Դժբաղտաբար այդպէս չէ իրականութիւնը:

 Քիչ մը իշխանատենչութեան, քիչ մը օսմանեան շրջանէն յամեցող ստրկամիտութեան, քիչ մը սովետական կաղապարումներուն եւ որոշ չափով քաղաքական ու փողոցային մաֆիականութեան պատճառներով, քաղաքական տհասութիւնը կը շարունակէ ծանր կշռել մեր իրականութեան մէջ: Մեծ մշակոյթի տէր ժողովուրդ ենք, բայց դժբախտաբար քաղաքական մշակոյթ տակաւին չունինք:  Հետեւաբար նաեւ չունինք միասնականութիւն:

Հաստատութիւնները կ՝օգնեն քաղաքական մշակոյթի ստեղծման, բայց իսկական մշակոյթը կը ստեղծուի կեանքի փորձով, ապրումով, քաղաքական առօրեայ նիստ ու կացով ո'չ միայն ղեկավարական, այլեւ ժողովրդային ու փողոցի մակարդակներուն վրայ՝ մանաւանդ հաշուետուութեան եւ հաշուառութեան լծակներու աշխուժացումով ներքին մակարդակի վրայ, եւ ազգային ուխտի մշակումով արտաքին ճակատներու վրայ:

Ճիշդ է շատ բան փոխուած է արդէն, որովհետեւ քաղաքական այլ մշակոյթներու հետ շփումն ու գործակցութիւնը, եւ մանաւանդ հալածական մեր իրավիճակը որոշ հասունութիւն տուած են մեզի, բայց տակաւին հեռու ենք քաղաքական ինքնուրոյն մշակոյթ ունենալէ:

Մինչ թրքական եւ ազերիական վտանգները դամոկլեան սուրի նման կախուած կը մնան մեր գլխուն վրայ, անդին մենք չենք կրնար, իրաւունք չունինք կողմանակի հարցերով զբաղելու: Անմիաբանութեան դրսեւորումները քաղաքական տհասութիւն միայն կ՝արտայայտեն եւ կ՝ընթանան գոյութենական պայքարի ճիշդ հակառակ ուղղութեամբ:

 

 Վ. Թէնպէլեան

 

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture